JAPA TIME

Sanskrit, IAST, and official Vedabase links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Adi-līlā — Chapter 1: Original Text and IAST

Adi-līlā — Chapter 1: original text, IAST, and official Vedabase links.

Adi-līlā — Chapter 1

CC Adi 1.1

বন্দে গুরূনীশভক্তানীশমীশাবতারকান্‌ ।
তৎপ্রকাশাংশ্চ তচ্ছক্তীঃ কৃষ্ণচৈতন্যসংজ্ঞকম্‌ ॥ ১ ॥
vande gurūn īśa-bhaktān
īśam īśāvatārakān
tat-prakāśāṁś ca tac-chaktīḥ
kṛṣṇa-caitanya-saṁjñakam

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.2

বন্দে শ্রীকৃষ্ণচৈতন্যনিত্যানন্দৌ সহোদিতৌ ।
গৌড়োদয়ে পুষ্পবন্তৌ চিত্রৌ শন্দৌ তমোনুদৌ ॥ ২ ॥
vande śrī-kṛṣṇa-caitanya-
nityānandau sahoditau
gauḍodaye puṣpavantau
citrau śan-dau tamo-nudau

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.3

যদদ্বৈতং ব্রহ্মোপনিষদি তদপ্যস্য তনুভা
য আত্মান্তর্যামী পুরুষ ইতি সোঽস্যাংশবিভবঃ ।
ষড়ৈশ্বর্যেঃ পূর্ণো য ইহ ভগবান্‌ স স্বয়ময়ং
ন চৈতন্যাৎ কৃষ্ণাজ্জগতি পরতত্ত্বং পরমিহ ॥ ৩ ॥
yad advaitaṁ brahmopaniṣadi tad apy asya tanu-bhā
ya ātmāntar-yāmī puruṣa iti so ’syāṁśa-vibhavaḥ
ṣaḍ-aiśvaryaiḥ pūrṇo ya iha bhagavān sa svayam ayaṁ
na caitanyāt krṣṇāj jagati para-tattvaṁ param iha

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.4

অনর্পিতচরীং চিরাৎ করুণয়াবতীর্ণঃ কলৌ
সমর্পয়িতুমুন্নতোজ্জ্বলরসাং স্বভক্তিশ্রিয়ম্‌ ।
হরিঃ পুরটসুন্দরদ্যুতিকদম্বসন্দীপিতঃ
সদা হৃদয়কন্দরে স্ফুরতু বঃ শচীনন্দনঃ ॥ ৪ ॥
anarpita-carīṁ cirāt karuṇayāvatīrṇaḥ kalau
samarpayitum unnatojjvala-rasāṁ sva-bhakti-śriyam
hariḥ puraṭa-sundara-dyuti-kadamba-sandīpitaḥ
sadā hṛdaya-kandare sphuratu vaḥ śacī-nandanaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.5

রাধা কৃষ্ণপ্রণয়বিকৃতির্হ্লাদিনীশক্তিরস্মা–
দেকাত্মানাবপি ভুবি পুরা দেহভেদং গতৌ তৌ ।
চৈতন্যাখ্যং প্রকটমধুনা তদ্‌দ্বয়ং চৈক্যমাপ্তং
রাধাভাবদ্যুতিসুবলিতং নৌমি কৃষ্ণস্বরূপম্‌ ॥ ৫ ॥
rādhā kṛṣṇa-praṇaya-vikṛtir hlādinī śaktir asmād
ekātmānāv api bhuvi purā deha-bhedaṁ gatau tau
caitanyākhyaṁ prakaṭam adhunā tad-dvayaṁ caikyam āptaṁ
rādhā-bhāva-dyuti-suvalitaṁ naumi kṛṣṇa-svarūpam

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.6

শ্রীরাধায়াঃ প্রণয়মহিমা কীদৃশো বানয়ৈবা–
স্বাদ্যো যেনাদ্ভূতমধুরিমা কীদৃশো বা মদীয়ঃ ।
সৌখ্যঞ্চাস্যা মদনুভবতঃ কীদৃশং বেতি লোভা–
ত্তদ্ভাবাঢ্যঃ সমজনি শচীগর্ভসিন্ধৌ হরীন্দুঃ ॥ ৬ ॥
śrī-rādhāyāḥ praṇaya-mahimā kīdṛśo vānayaivā-
svādyo yenādbhuta-madhurimā kīdṛśo vā madīyaḥ
saukhyaṁ cāsyā mad-anubhavataḥ kīdṛśaṁ veti lobhāt
tad-bhāvāḍhyaḥ samajani śacī-garbha-sindhau harīnduḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.7

সঙ্কর্ষণঃ কারণতোয়শায়ী
গর্ভোদশায়ী চ পয়োব্ধিশায়ী ।
শেষশ্চ যস্যাংশকলাঃ স নিত্যা–
নন্দাখ্যরামঃ শরণং মমাস্তু ॥ ৭ ॥
saṅkarṣaṇaḥ kāraṇa-toya-śāyī
garbhoda-śāyī ca payo ’bdhi-śāyī
śeṣaś ca yasyāṁśa-kalāḥ sa nityā-
nandākhya-rāmaḥ śaraṇaṁ mamāstu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.8

মায়াতীতে ব্যাপিবৈকুণ্ঠলোকে
পূর্ণৈশ্বর্যে শ্রীচতুর্ব্যূহমধ্যে ।
রূপং যস্যোদ্ভাতি সঙ্কর্ষণাখ্যং
তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ৮ ॥
māyātīte vyāpi-vaikuṇṭha-loke
pūrṇaiśvarye śrī-catur-vyūha-madhye
rūpaṁ yasyodbhāti saṅkarṣaṇākhyaṁ
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.9

মায়াভর্তাজাণ্ডসংঘাশ্রয়াঙ্গঃ
শেতে সাক্ষাৎ কারণাম্ভোধিমধ্যে ।
যস্যৈকাংশঃ শ্রীপুমানাদিদেব–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ৯ ॥
māyā-bhartājāṇḍa-saṅghāśrayāṅgaḥ
śete sākṣāt kāraṇāmbhodhi-madhye
yasyaikāṁśaḥ śrī-pumān ādi-devas
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.10

যস্যাংশাংশঃ শ্রীল–গর্ভোদশায়ী
যন্নাভ্যব্জং লোকসংঘাতনালম্‌ ।
লোকস্রষ্টুঃ সূতিকাধামধাতু–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ১০ ॥
yasyāṁśāṁśaḥ śrīla-garbhoda-śāyī
yan-nābhy-abjaṁ loka-saṅghāta-nālam
loka-sraṣṭuḥ sūtikā-dhāma dhātus
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.11

যস্যাংশাংশাংশঃ পরাত্মাখিলানাং
পোষ্টা বিষ্ণুর্ভাতি দুগ্ধাব্ধিশায়ী ।
ক্ষৌণীভর্তা যৎকলা সোঽপ্যনন্ত–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ১১ ॥
yasyāṁśāṁśāṁśaḥ parātmākhilānāṁ
poṣṭā viṣṇur bhāti dugdhābdhi-śāyī
kṣauṇī-bhartā yat-kalā so ’py anantas
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.12

মহাবিষ্ণুর্জগৎকর্তা মায়য়া যঃ সৃজত্যদঃ ।
তস্যাবতার এবায়মদ্বৈতাচার্য ঈশ্বরঃ ॥ ১২ ॥
mahā-viṣṇur jagat-kartā
māyayā yaḥ sṛjaty adaḥ
tasyāvatāra evāyam
advaitācārya īśvaraḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.13

অদ্বৈতং হরিণাদ্বৈতাদাচার্যং ভক্তিশংসনাৎ ।
ভক্তাবতারমীশং তমদ্বৈতাচার্যমাশ্রয়ে ॥ ১৩ ॥
advaitaṁ hariṇādvaitād
ācāryaṁ bhakti-śaṁsanāt
bhaktāvatāram īśaṁ tam
advaitācāryam āśraye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.14

পঞ্চতত্ত্বাত্মকং কৃষ্ণং ভক্তরূপস্বরূপকম্‌ ।
ভক্তাবতারং ভক্তাখ্যং নমামি ভক্তশক্তিকম্‌ ॥ ১৪ ॥
pañca-tattvātmakaṁ kṛṣṇaṁ
bhakta-rūpa-svarūpakam
bhaktāvatāraṁ bhaktākhyaṁ
namāmi bhakta-śaktikam

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.15

জয়তাং সুরতৌ পঙ্গোর্মম মন্দমতের্গতী ।
মৎসর্বস্বপদাম্ভোজৌ রাধামদনমোহনৌ ॥ ১৫ ॥
jayatāṁ suratau paṅgor
mama manda-mater gatī
mat-sarvasva-padāmbhojau
rādhā-madana-mohanau

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.16

দীব্যদ্‌বৃন্দারণ্যকল্পদ্রুমাধঃ–
শ্রীমদ্‌রত্নাগারসিংহাসনস্থৌ
শ্রীমদ্‌রাধা–শ্রীলগোবিন্দদেবৌ
প্রেষ্ঠালীভিঃ সেব্যমানৌ স্মরামি ॥ ১৬ ॥
dīvyad-vṛndāraṇya-kalpa-drumādhaḥ-
śrīmad-ratnāgāra-siṁhāsana-sthau
śrīmad-rādhā-śrīla-govinda-devau
preṣṭhālībhiḥ sevyamānau smarāmi

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.17

শ্রীমান্‌ রাসরসারম্ভী বংশীবটতটস্থিতঃ ।
কর্ষন্‌ বেণুস্বনৈর্গোপীর্গোপীনাথঃ শ্রিয়েঽস্তু নঃ ॥ ১৭ ॥
śrīmān rāsa-rasārambhī
vaṁśīvaṭa-taṭa-sthitaḥ
karṣan veṇu-svanair gopīr
gopī-nāthaḥ śriye ’stu naḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.18

জয় জয় শ্রীচৈতন্য জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ১৮ ॥
jaya jaya śrī-caitanya jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.19

এই তিন ঠাকুর গৌড়ীয়াকে করিয়াছেন আত্মসাৎ ।
এ তিনের চরণ বন্দোঁ, তিনে মোর নাথ ॥ ১৯ ॥
ei tina ṭhākura gauḍīyāke kariyāchena ātmasāt
e tinera caraṇa vandoṅ, tine mora nātha

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.20

গ্রন্থের আরম্ভে করি ‘মঙ্গলাচরণ’ ।
গুরু, বৈষ্ণব, ভগবান্‌,—তিনের স্মরণ ॥ ২০ ॥
granthera ārambhe kari ‘maṅgalācaraṇa’
guru, vaiṣṇava, bhagavān, — tinera smaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.21

তিনের স্মরণে হয় বিঘ্নবিনাশন ।
অনায়াসে হয় নিজ বাঞ্ছিতপূরণ ॥ ২১ ॥
tinera smaraṇe haya vighna-vināśana
anāyāse haya nija vāñchita-pūraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.22

সে মঙ্গলাচরণ হয় ত্রিবিধ প্রকার ।
বস্তুনির্দেশ, আশীর্বাদ, নমস্কার ॥ ২২ ॥
se maṅgalācaraṇa haya tri-vidha prakāra
vastu-nirdeśa, āśīrvāda, namaskāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.23

প্রথম দুই শ্লোকে ইষ্টদেব–নমস্কার ।
সামান্য–বিশেষ–রূপে দুই ত’ প্রকার ॥ ২৩ ॥
prathama dui śloke iṣṭa-deva-namaskāra
sāmānya-viśeṣa-rūpe dui ta’ prakāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.24

তৃতীয় শ্লোকেতে করি বস্তুর নির্দেশ ।
যাহা হইতে জানি পরতত্ত্বের উদ্দেশ ॥ ২৪ ॥
tṛtīya ślokete kari vastura nirdeśa
yāhā ha-ite jāni para-tattvera uddeśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.25

চতুর্থ শ্লোকেতে করি জগতে আশীর্বাদ ।
সর্বত্র মাগিয়ে কৃষ্ণচৈতন্য–প্রসাদ ॥ ২৫ ॥
caturtha ślokete kari jagate āśīrvāda
sarvatra māgiye kṛṣṇa-caitanya-prasāda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.26

সেই শ্লোকে কহি বাহ্যাবতার–কারণ ।
পঞ্চ ষষ্ঠ শ্লোকে কহি মূল–প্রয়োজন ॥ ২৬ ॥
sei śloke kahi bāhyāvatāra-kāraṇa
pañca ṣaṣṭha śloke kahi mūla-prayojana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.27

এই ছয় শ্লোকে কহি চৈতন্যের তত্ত্ব ।
আর পঞ্চ শ্লোকে নিত্যানন্দের মহত্ত্ব ॥ ২৭ ॥
ei chaya śloke kahi caitanyera tattva
āra pañca śloke nityānandera mahattva

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.28

আর দুই শ্লোকে অদ্বৈত–তত্ত্বাখ্যান ।
আর এক শ্লোকে পঞ্চতত্ত্বের ব্যাখ্যান ॥ ২৮ ॥
āra dui śloke advaita-tattvākhyāna
āra eka śloke pañca-tattvera vyākhyāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.29

এই চৌদ্দ শ্লোকে করি মঙ্গলাচরণ ।
তঁহি মধ্যে কহি সব বস্তুনিরূপণ ॥ ২৯ ॥
ei caudda śloke kari maṅgalācaraṇa
taṅhi madhye kahi saba vastu-nirūpaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.30

সব শ্রোতা–বৈষ্ণবেরে করি’ নমস্কার ।
এই সব শ্লোকের করি অর্থ–বিচার ॥ ৩০ ॥
saba śrotā-vaiṣṇavere kari’ namaskāra
ei saba ślokera kari artha-vicāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.31

সকল বৈষ্ণব, শুন করি’ একমন ।
চৈতন্য–কৃষ্ণের শাস্ত্র–মত–নিরূপণ ॥ ৩১ ॥
sakala vaiṣṇava, śuna kari’ eka-mana
caitanya-kṛṣṇera śāstra-mata-nirūpaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.32

কৃষ্ণ, গুরু, ভক্ত, শক্তি, অবতার, প্রকাশ ।
কৃষ্ণ এই ছয়রূপে করেন বিলাস ॥ ৩২ ॥
kṛṣṇa, guru, bhakta, śakti, avatāra, prakāśa
kṛṣṇa ei chaya-rūpe karena vilāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.33

এই ছয় তত্ত্বের করি চরণ বন্দন ।
প্রথমে সামান্যে করি মঙ্গলাচরণ ॥ ৩৩ ॥
ei chaya tattvera kari caraṇa vandana
prathame sāmānye kari maṅgalācaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.34

বন্দে গুরূনীশভক্তানীশমীশাবতারকান্‌ ।
তৎপ্রকাশাংশ্চ তচ্ছক্তীঃ কৃষ্ণচৈতন্যসংজ্ঞকম্‌ ॥ ৩৪ ॥
vande gurūn īśa-bhaktān
īśam īśāvatārakān
tat-prakāśāṁś ca tac-chaktīḥ
kṛṣṇa-caitanya-saṁjñakam

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.35

মন্ত্রগুরু আর যত শিক্ষাগুরুগণ ।
তাঁহার চরণ আগে করিয়ে বন্দন ॥ ৩৫ ॥
mantra-guru āra yata śikṣā-guru-gaṇa
tāṅhāra caraṇa āge kariye vandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.36

শ্রীরূপ, সনাতন, ভট্ট–রঘুনাথ ।
শ্রীজীব, গোপালভট্ট, দাস–রঘুনাথ ॥ ৩৬ ॥
śrī-rūpa, sanātana, bhaṭṭa-raghunātha
śrī-jīva, gopāla-bhaṭṭa, dāsa-raghunātha

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.37

এই ছয় গুরু—শিক্ষাগুরু যে আমার ।
তাঁ’ সবার পাদপদ্মে কোটি নমস্কার ॥ ৩৭ ॥
ei chaya guru — śikṣā-guru ye āmāra
tāṅ’-sabāra pāda-padme koṭi namaskāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.38

ভগবানের ভক্ত যত শ্রীবাস প্রধান ।
তাঁ’ সবার পাদপদ্মে সহস্র প্রণাম ॥ ৩৮ ॥
bhagavānera bhakta yata śrīvāsa pradhāna
tāṅ’-sabhāra pāda-padme sahasra praṇāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.39

অদ্বৈত আচার্য—প্রভুর অংশ–অবতার ।
তাঁর পাদপদ্মে কোটি প্রণতি আমার ॥ ৩৯ ॥
advaita ācārya — prabhura aṁśa-avatāra
tāṅra pāda-padme koṭi praṇati āmāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.40

নিত্যানন্দরায়—প্রভুর স্বরূপপ্রকাশ ।
তাঁর পাদপদ্ম বন্দো যাঁর মুঞি দাস ॥ ৪০ ॥
nityānanda-rāya — prabhura svarūpa-prakāśa
tāṅra pāda-padma vando yāṅra muñi dāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.41

গদাধর পণ্ডিতাদি—প্রভুর নিজশক্তি ।
তাঁ’ সবার চরণে মোর সহস্র প্রণতি ॥ ৪১ ॥
gadādhara-paṇḍitādi — prabhura nija-śakti
tāṅ’-sabāra caraṇe mora sahasra praṇati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.42

শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য প্রভু স্বয়ং ভগবান্‌ ।
তাঁহার পদারবিন্দে অনন্ত প্রণাম ॥ ৪২ ॥
śrī-kṛṣṇa-caitanya prabhu svayaṁ-bhagavān
tāṅhāra padāravinde ananta praṇāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.43

সাবরণে প্রভুরে করিয়া নমস্কার ।
এই ছয় তেঁহো যৈছে—করিয়ে বিচার ॥ ৪৩ ॥
sāvaraṇe prabhure kariyā namaskāra
ei chaya teṅho yaiche — kariye vicāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.44

যদ্যপি আমার গুরু—চৈতন্যের দাস ।
তথাপি জানিয়ে আমি তাঁহার প্রকাশ ॥ ৪৪ ॥
yadyapi āmāra guru — caitanyera dāsa
tathāpi jāniye āmi tāṅhāra prakāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.45

গুরু কৃষ্ণরূপ হন শাস্ত্রের প্রমাণে ।
গুরুরূপে কৃষ্ণ কৃপা করেন ভক্তগণে ॥ ৪৫ ॥
guru kṛṣṇa-rūpa hana śāstrera pramāṇe
guru-rūpe kṛṣṇa kṛpā karena bhakta-gaṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.46

আচার্যং মাং বিজানীয়ান্নাবমন্যেত কর্হিচিৎ ।
ন মর্ত্যবুদ্ধ্যাসূয়েত সর্বদেবময়ো গুরুঃ ॥ ৪৬ ॥
ācāryaṁ māṁ vijānīyān
nāvamanyeta karhicit
na martya-buddhyāsūyeta
sarva-deva-mayo guruḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.47

শিক্ষাগুরুকে ত’ জানি কৃষ্ণের স্বরূপ ।
অন্তর্যামী, ভক্তশ্রেষ্ঠ,—এই দুই রূপ ॥ ৪৭ ॥
śikṣā-guruke ta’ jāni kṛṣṇera svarūpa
antaryāmī, bhakta-śreṣṭha, — ei dui rūpa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.48

নৈবোপযন্ত্যপচিতিং কবয়স্তবেশ
ব্রহ্মায়ুষাপি কৃতমৃদ্ধমুদঃ স্মরন্তঃ ।
যোঽন্তর্বহিস্তনুভৃতামশুভং বিধুন্ব–
ন্নাচার্য–চৈত্ত্যবপুষা স্বগতিং ব্যনক্তি ॥ ৪৮ ॥
naivopayanty apacitiṁ kavayas taveśa
brahmāyuṣāpi kṛtam ṛddha-mudaḥ smarantaḥ
yo ’ntar bahis tanu-bhṛtām aśubhaṁ vidhunvann
ācārya-caittya-vapuṣā sva-gatiṁ vyanakti

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.49

তেষাং সততযুক্তানাং ভজতাং প্রীতিপূর্বকম্‌ ।
দদামি বুদ্ধিযোগং তং যেন মামুপযান্তি তে ॥ ৪৯ ॥
teṣāṁ satata-yuktānāṁ
bhajatāṁ prīti-pūrvakam
dadāmi buddhi-yogaṁ taṁ
yena mām upayānti te

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.50

যথা ব্রহ্মণে ভগবান্‌ স্বয়মুপদিশ্যানুভাবিতবান্‌ ॥ ৫০ ॥
yathā brahmaṇe bhagavān
svayam upadiśyānubhāvitavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.51

জ্ঞানং পরমগুহ্যং মে যদ্বিজ্ঞানসমন্বিতম্‌ ।
সরহস্যং তদঙ্গঞ্চ গৃহাণ গদিতং ময়া ॥ ৫১ ॥
jñānaṁ parama-guhyaṁ me
yad vijñāna-samanvitam
sa-rahasyaṁ tad-aṅgaṁ ca
gṛhāṇa gaditaṁ mayā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.52

যাবানহং যথাভাবো যদ্রূপগুণকর্মকঃ ।
তথৈব তত্ত্ববিজ্ঞানমস্তু তে মদনুগ্রহাৎ ॥ ৫২ ॥
yāvān ahaṁ yathā-bhāvo
yad-rūpa-guṇa-karmakaḥ
tathaiva tattva-vijñānam
astu te mad-anugrahāt

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.53

অহমেবাসমেবাগ্রে নান্যদ্‌ যৎ সদসৎপরম্‌ ।
পশ্চাদহং যদেতচ্চ যোঽবশিষ্যেত সোহস্ম্যহম্‌ ॥ ৫৩ ॥
aham evāsam evāgre
nānyad yat sad-asat param
paścād ahaṁ yad etac ca
yo ’vaśiṣyeta so ’smy aham

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.54

ঋতেঽর্থং যৎ প্রতীয়েত ন প্রতীয়েত চাত্মনি ।
তদ্বিদ্যাদাত্মনো মায়াং যথাভাসো যথা তমঃ ॥ ৫৪ ॥
ṛte ’rthaṁ yat pratīyeta
na pratīyeta cātmani
tad vidyād ātmano māyāṁ
yathābhāso yathā tamaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.55

যথা মহান্তি ভূতানি ভূতেষূচ্চাবচেষ্বনু ।
প্রবিষ্টান্যপ্রবিষ্টানি তথা তেষু ন তেষ্বহম্‌ ॥ ৫৫ ॥
yathā mahānti bhūtāni
bhūteṣūccāvaceṣv anu
praviṣṭāny apraviṣṭāni
tathā teṣu na teṣv aham

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.56

এতাবদেব জিজ্ঞাস্যং তত্ত্বজিজ্ঞাসুনাত্মনঃ ।
অন্বয়–ব্যতিরেকাভ্যাং যৎ স্যাৎ সর্বত্র সর্বদা ॥ ৫৬ ॥
etāvad eva jijñāsyaṁ
tattva-jijñāsunātmanaḥ
anvaya-vyatirekābhyāṁ
yat syāt sarvatra sarvadā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.57

চিন্তামণির্জয়তি সোমগিরির্গুরুর্মে
শিক্ষাগুরুশ্চ ভগবান্‌ শিখিপিঞ্ছমৌলিঃ ।
যৎপাদকল্পতরুপল্লবশেখরেষু
লীলাস্বয়ম্বররসং লভতে জয়শ্রীঃ ॥ ৫৭ ॥
cintāmaṇir jayati somagirir gurur me
śikṣā-guruś ca bhagavān śikhi-piñcha-mauliḥ
yat-pāda-kalpataru-pallava-śekhareṣu
līlā-svayaṁvara-rasaṁ labhate jayaśrīḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.58

জীবে সাক্ষাৎ নাহি তাতে গুরু চৈত্ত্যরূপে ।
শিক্ষাগুরু হয় কৃষ্ণ মহান্তস্বরূপে ॥ ৫৮ ॥
jīve sākṣāt nāhi tāte guru caittya-rūpe
śikṣā-guru haya kṛṣṇa-mahānta-svarūpe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.59

ততো দুঃসঙ্গমুৎসৃজ্য সৎসু সজ্জেত বুদ্ধিমান্‌ ।
সন্ত এবাস্য ছিন্দন্তি মনোব্যাসঙ্গমুক্তিভিঃ ॥ ৫৯ ॥
tato duḥsaṅgam utsṛjya
satsu sajjeta buddhi-mān
santa evāsya chindanti
mano-vyāsaṅgam uktibhiḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.60

সতাং প্রসঙ্গান্মম বীর্যসংবিদো
ভবন্তি হৃৎকর্ণরসায়নাঃ কথাঃ ।
তজ্জোষণাদাশ্বপবর্গবর্ত্মনি
শ্রদ্ধা রতির্ভক্তিরনুক্রমিষ্যতি ॥ ৬০ ॥
satāṁ prasaṅgān mama vīrya-saṁvido
bhavanti hṛt-karṇa-rasāyanāḥ kathāḥ
taj-joṣaṇād āśv apavarga-vartmani
śraddhā ratir bhaktir anukramiṣyati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.61

ঈশ্বরস্বরূপ ভক্ত তাঁর অধিষ্ঠান ।
ভক্তের হৃদয়ে কৃষ্ণের সতত বিশ্রাম ॥ ৬১ ॥
īśvara-svarūpa bhakta tāṅra adhiṣṭhāna
bhaktera hṛdaye kṛṣṇera satata viśrāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.62

সাধবো হৃদয়ং মহ্যং সাধূনাং হৃদয়ন্ত্বহম্‌ ।
মদন্যত্তে ন জানন্তি নাহং তেভ্যো মনাগপি ॥ ৬২ ॥
sādhavo hṛdayaṁ mahyaṁ
sādhūnāṁ hṛdayaṁ tv aham
mad-anyat te na jānanti
nāhaṁ tebhyo manāg api

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.63

ভবদ্বিধা ভাগবতাস্তীর্থভূতাঃ স্বয়ং বিভো ।
তীর্থীকুর্বন্তি তীর্থানি স্বান্তঃস্থেন গদাভৃতা ॥ ৬৩ ॥
bhavad-vidhā bhāgavatās
tīrtha-bhūtāḥ svayaṁ vibho
tīrthī-kurvanti tīrthāni
svāntaḥ-sthena gadā-bhṛtā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.64

সেই ভক্তগণ হয় দ্বিবিধ প্রকার ।
পারিষদ্‌গণ এক, সাধকগণ আর ॥ ৬৪ ॥
sei bhakta-gaṇa haya dvi-vidha prakāra
pāriṣad-gaṇa eka, sādhaka-gaṇa āra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.65-66

ঈশ্বরের অবতার এ–তিন প্রকার ।
অংশ–অবতার, আর গুণ–অবতার ॥ ৬৫ ॥
শক্ত্যাবেশ–অবতার—তৃতীয় এমত ।
অংশ–অবতার—পুরুষ–মৎস্যাদিক যত ॥ ৬৬ ॥
īśvarera avatāra e-tina prakāra
aṁśa-avatāra, āra guṇa-avatāra
śaktyāveśa-avatāra — tṛtīya e-mata
aṁśa-avatāra — puruṣa-matsyādika yata

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.67

ব্রহ্মা, বিষ্ণু, শিব—তিন গুণাবতারে গণি ।
শক্ত্যাবেশ—সনকাদি, পৃথু, ব্যাসমুনি ॥ ৬৭ ॥
brahmā viṣṇu śiva — tina guṇāvatāre gaṇi
śakty-āveśa — sanakādi, pṛthu, vyāsa-muni

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.68

দুইরূপে হয় ভগবানের প্রকাশ ।
একে ত’ প্রকাশ হয়, আরে ত’ বিলাস ॥ ৬৮ ॥
dui-rūpe haya bhagavānera prakāśa
eke ta’ prakāśa haya, āre ta’ vilāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.69-70

একই বিগ্রহ যদি হয় বহুরূপ ।
আকারে ত’ ভেদ নাহি, একই স্বরূপ ॥ ৬৯ ॥
মহিষী–বিবাহে, যৈছে যৈছে কৈল রাস ।
ইহাকে কহিয়ে কৃষ্ণের মুখ্য ‘প্রকাশ’ ॥ ৭০ ॥
eka-i vigraha yadi haya bahu-rūpa
ākāre ta’ bheda nāhi, eka-i svarūpa
mahiṣī-vivāhe, yaiche yaiche kaila rāsa
ihāke kahiye kṛṣṇera mukhya ‘prakāśa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.71

চিত্রং বতৈতদেকেন বপুষা যুগপৎ পৃথক্ ।
গৃহেষু দ্ব্যষ্টসাহস্রং স্ত্রিয় এক উদাবহৎ ॥ ৭১ ॥
citraṁ bataitad ekena
vapuṣā yugapat pṛthak
gṛheṣu dvy-aṣṭa-sāhasraṁ
striya eka udāvahat

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.72

রাসোৎসবঃ সংপ্রবৃত্তো গোপীমণ্ডলমণ্ডিতঃ ।
যোগেশ্বরেণ কৃষ্ণেন তাসাং মধ্যে দ্বয়োর্দ্বয়োঃ ॥ ৭২ ॥
rāsotsavaḥ sampravṛtto
gopī-maṇḍala-maṇḍitaḥ
yogeśvareṇa kṛṣṇena
tāsāṁ madhye dvayor dvayoḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.73-74

প্রবিষ্টেন গৃহীতানাং কণ্ঠে স্বনিকটং স্ত্রিয়ঃ ।
যং মন্যেরন্নভস্তাবদ্বিমানশতসঙ্কুলম্‌ ॥ ৭৩ ॥
দিবৌকসাং সদারাণামত্যৌৎসুক্যভৃতাত্মনাম্‌ ।
ততো দুন্দুভয়ো নেদুর্নিপেতুঃ পুষ্পবৃষ্টয়ঃ ॥ ৭৪ ॥
praviṣṭena gṛhītānāṁ
kaṇṭhe sva-nikaṭaṁ striyaḥ
yaṁ manyeran nabhas tāvad
vimāna-śata-saṅkulam
divaukasāṁ sa-dārāṇām
aty-autsukya-bhṛtātmanām
tato dundubhayo nedur
nipetuḥ puṣpa-vṛṣṭayaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.75

অনেকত্র প্রকটতা রূপস্যৈকস্য যৈকদা ।
সর্বথা তৎস্বরূপৈব স প্রকাশ ইতীর্যতে ॥ ৭৫ ॥
anekatra prakaṭatā
rūpasyaikasya yaikadā
sarvathā tat-svarūpaiva
sa prakāśa itīryate

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.76

একই বিগ্রহ কিন্তু আকারে হয় আন ।
অনেক প্রকাশ হয়, ‘বিলাস’ তার নাম ॥ ৭৬ ॥
eka-i vigraha kintu ākāre haya āna
aneka prakāśa haya, ‘vilāsa’ tāra nāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.77

স্বরূপমন্যাকারং যত্তস্য ভাতি বিলাসতঃ ।
প্রায়েণাত্মসমং শক্ত্যা স বিলাসো নিগদ্যতে ॥ ৭৭ ॥
svarūpam anyākāraṁ yat
tasya bhāti vilāsataḥ
prāyeṇātma-samaṁ śaktyā
sa vilāso nigadyate

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.78

যৈছে বলদেব, পরব্যোমে নারায়ণ ।
যৈছে বাসুদেব প্রদ্যুম্নাদি সঙ্কর্ষণ ॥ ৭৮ ॥
yaiche baladeva, paravyome nārāyaṇa
yaiche vāsudeva pradyumnādi saṅkarṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.79-80

ঈশ্বরের শক্তি হয় এ–তিন প্রকার ।
এক লক্ষ্মীগণ, পুরে মহিষীগণ আর ॥ ৭৯ ॥
ব্রজে গোপীগণ আর সবেতে প্রধান ।
ব্রজেন্দ্রনন্দন যা’তে স্বয়ং ভগবান্‌ ॥ ৮০ ॥
īśvarera śakti haya e-tina prakāra
eka lakṣmī-gaṇa, pure mahiṣī-gaṇa āra
vraje gopī-gaṇa āra sabhāte pradhāna
vrajendra-nandana yā’te svayaṁ bhagavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.81

স্বয়ংরূপ কৃষ্ণের কায়ব্যূহ—তাঁর সম ।
ভ্ক্ত সহিতে হয় তাঁহার আবরণ ॥ ৮১ ॥
svayaṁ-rūpa kṛṣṇera kāya-vyūha — tāṅra sama
bhakta sahite haya tāṅhāra āvaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.82

ভক্ত আদি ক্রমে কৈল সবার বন্দন ।
এ–সবার বন্দন সর্বশুভের কারণ ॥ ৮২ ॥
bhakta ādi krame kaila sabhāra vandana
e-sabhāra vandana sarva-śubhera kāraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.83

প্রথম শ্লোকে কহি সামান্য মঙ্গলাচরণ ।
দ্বিতীয় শ্লোকেতে করি বিশেষ বন্দন ॥ ৮৩ ॥
prathama śloke kahi sāmānya maṅgalācaraṇa
dvitīya ślokete kari viśeṣa vandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.84

বন্দে শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য–নিত্যানন্দৌ সহোদিতৌ ।
গৌড়োদয়ে পুষ্পবন্তৌ চিত্রৌ শন্দৌ তমোনুদৌ ॥ ৮৪ ॥
vande śrī-kṛṣṇa-caitanya-
nityānandau sahoditau
gauḍodaye puṣpavantau
citrau śan-dau tamo-nudau

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.85-86

ব্রজে যে বিহরে পূর্বে কৃষ্ণ–বলরাম ।
কোটি সূর্যচন্দ্র জিনি দোঁহার নিজধাম ॥ ৮৫ ॥
সেই দুই জগতেরে হইয়া সদয় ।
গৌড়দেশে পূর্ব–শৈলে করিল উদয় ॥ ৮৬ ॥
vraje ye vihare pūrve kṛṣṇa-balarāma
koṭī-sūrya-candra jini doṅhāra nija-dhāma
sei dui jagatere ha-iyā sadaya
gauḍadeśe pūrva-śaile karilā udaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.87

শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য আর প্রভু নিত্যানন্দ ।
যাঁহার প্রকাশে সর্ব জগৎ আনন্দ ॥ ৮৭ ॥
śrī-kṛṣṇa-caitanya āra prabhu nityānanda
yāṅhāra prakāśe sarva jagat ānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.88-89

সূর্যচন্দ্র হরে যৈছে সব অন্ধকার ।
বস্তু প্রকাশিয়া করে ধর্মের প্রচার ॥ ৮৮ ॥
এই মত দুই ভাই জীবের অজ্ঞান– ।
তমোনাশ করি’ কৈল তত্ত্ববস্তু–দান ॥ ৮৯ ॥
sūrya-candra hare yaiche saba andhakāra
vastu prakāśiyā kare dharmera pracāra
ei mata dui bhāi jīvera ajñāna-
tamo-nāśa kari’ kaila tattva-vastu-dāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.90

অজ্ঞান–তমের নাম কহিয়ে ‘কৈতব’ ।
ধর্ম–অর্থ–কাম–মোক্ষ–বাঞ্ছা আদি সব ॥ ৯০ ॥
ajñāna-tamera nāma kahiye ‘kaitava’
dharma-artha-kāma-mokṣa-vāñchā ādi saba

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.91

ধর্মঃ প্রোজ্‌ঝিতকৈতবোঽত্র পরমো নির্মৎসরাণাং সতাং
বেদ্যং বাস্তবমত্র বস্তু শিবদং তাপত্রয়োন্মূলনম্‌ ।
শ্রীমদ্ভাগবতে মহামুনিকৃতে কিংবাপরৈরীশ্বরঃ
সদ্যো হৃদ্যবরুধ্যতেঽত্র কৃতিভিঃ শুশ্রূষুভিস্তৎক্ষণাৎ ॥ ৯১ ॥
dharmaḥ projjhita-kaitavo ’tra paramo nirmatsarāṇāṁ satāṁ
vedyaṁ vāstavam atra vastu śiva-daṁ tāpa-trayonmūlanam
śrīmad-bhāgavate mahā-muni-kṛte kiṁ vā parair īśvaraḥ
sadyo hṛdy avarudhyate ’tra kṛtibhiḥ śuśrūṣubhis tat-kṣaṇāt

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.92

তার মধ্যে মোক্ষবাঞ্ছা কৈতবপ্রধান ।
যাহা হৈতে কৃষ্ণভক্তি হয় অন্তর্ধান ॥ ৯২ ॥
tāra madhye mokṣa-vāñchā kaitava-pradhāna
yāhā haite kṛṣṇa-bhakti haya antardhāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.93

“প্র–শব্দেন মোক্ষাভিসন্ধিরপি নিরস্তঃ” ইতি ॥ ৯৩ ॥
“pra-śabdena mokṣābhisandhir api nirastaḥ” iti

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.94

কৃষ্ণভক্তির বাধক—যত শুভাশুভ কর্ম ।
সেহ এক জীবের অজ্ঞানতমো–ধর্ম ॥ ৯৪ ॥
kṛṣṇa-bhaktira bādhaka — yata śubhāśubha karma
seha eka jīvera ajñāna-tamo-dharma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.95

যাঁহার প্রসাদে এই তমো হয় নাশ ।
তমো নাশ করি’ করে তত্ত্বের প্রকাশ ॥ ৯৫ ॥
yāṅhāra prasāde ei tamo haya nāśa
tamo nāśa kari’ kare tattvera prakāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.96

তত্ত্ববস্তু—কৃষ্ণ, কৃষ্ণভক্তি, প্রেমরূপ ।
নাম–সংকীর্তন—সর্ব আনন্দস্বরূপ ॥ ৯৬ ॥
tattva-vastu — kṛṣṇa, kṛṣṇa-bhakti, prema-rūpa
nāma-saṅkīrtana — saba ānanda-svarūpa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.97

সূর্য চন্দ্র বাহিরের তমঃ সে বিনাশে ।
বহির্বস্তু ঘট–পট–আদি সে প্রকাশে ॥ ৯৭ ॥
sūrya candra bāhirera tamaḥ se vināśe
bahir-vastu ghaṭa-paṭa-ādi se prakāśe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.98

দুই ভাই হৃদয়ের ক্ষালি’ অন্ধকার ।
দুই ভাগবত–সঙ্গে করান সাক্ষাৎকার ॥ ৯৮ ॥
dui bhāi hṛdayera kṣāli’ andhakāra
dui bhāgavata-saṅge karāna sākṣātkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.99

এক ভাগবত বড়—ভাগবত–শাস্ত্র ।
আর ভাগবত—ভক্ত ভক্তি–রস–পাত্র ॥ ৯৯ ॥
eka bhāgavata baḍa — bhāgavata-śāstra
āra bhāgavata — bhakta bhakti-rasa-pātra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.100

দুই ভাগবত দ্বারা দিয়া ভক্তিরস ।
তাঁহার হৃদয়ে তাঁর প্রেমে হয় বশ ॥ ১০০ ॥
dui bhāgavata dvārā diyā bhakti-rasa
tāṅhāra hṛdaye tāṅra preme haya vaśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.101

এক অদ্ভুত—সমকালে দোঁহার প্রকাশ ।
আর অদ্ভুত—চিত্তগুহার তমঃ করে নাশ ॥ ১০১ ॥
eka adbhuta — sama-kāle doṅhāra prakāśa
āra adbhuta — citta-guhāra tamaḥ kare nāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.102

এই চন্দ্র সূর্য দুই পরম সদয় ।
জগতের ভাগ্যে গৌড়ে করিলা উদয় ॥ ১০২ ॥
ei candra sūrya dui parama sadaya
jagatera bhāgye gauḍe karilā udaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.103

সেই দুই প্রভুর করি চরণ বন্দন ।
যাঁহা হইতে বিঘ্ননাশ অভীষ্টপূরণ ॥ ১০৩ ॥
sei dui prabhura kari caraṇa vandana
yāṅhā ha-ite vighna-nāśa abhīṣṭa-pūraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.104

এই দুই শ্লোকে কৈল মঙ্গল–বন্দন ।
তৃতীয় শ্লোকের অর্থ শুন সর্বজন ॥ ১০৪ ॥
ei dui śloke kaila maṅgala-vandana
tṛtīya ślokera artha śuna sarva-jana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.105

বক্তব্য–বাহুল্য, গ্রন্থ–বিস্তারের ডরে ।
বিস্তারে না বর্ণি, সারার্থ কহি অল্পাক্ষরে ॥ ১০৫ ॥
vaktavya-bāhulya, grantha-vistārera ḍare
vistāre nā varṇi, sārārtha kahi alpākṣare

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.107

শুনিলে খণ্ডিবে চিত্তের অজ্ঞানাদি দোষ ।
কৃষ্ণে গাঢ় প্রেম হবে, পাইবে সন্তোষ ॥ ১০৭ ॥
śunile khaṇḍibe cittera ajñānādi doṣa
kṛṣṇe gāḍha prema habe, pāibe santoṣa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.108-109

শ্রীচৈতন্য–নিত্যানন্দ–অদ্বৈত–মহত্ত্ব ।
তাঁর ভক্ত–ভক্তি–নাম–প্রেম–রসতত্ত্ব ॥ ১০৮ ॥
ভিন্ন ভিন্ন লিখিয়াছি করিয়া বিচার ।
শুনিলে জানিবে সব বস্তুতত্ত্বসার ॥ ১০৯ ॥
śrī-caitanya-nityānanda-advaita-mahattva
tāṅra bhakta-bhakti-nāma-prema-rasa-tattva
bhinna bhinna likhiyāchi kariyā vicāra
śunile jānibe saba vastu-tattva-sāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 1.110

শ্রীরূপ–রঘুনাথ–পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ১১০ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Official translation and purport on Vedabase