JAPA TIME

Sanskrit, IAST, and official Vedabase links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Adi-līlā — Chapter 3: Original Text and IAST

Adi-līlā — Chapter 3: original text, IAST, and official Vedabase links.

Adi-līlā — Chapter 3

CC Adi 3.1

শ্রীচৈতন্যপ্রভুং বন্দে যৎপাদাশ্রয়বীর্যতঃ ।
সংগৃহ্ণাত্যাকরব্রাতাদজ্ঞঃ সিদ্ধান্তসন্মণীন্‌ ॥ ১ ॥
śrī-caitanya-prabhuṁ vande
yat-pādāśraya-vīryataḥ
saṅgṛhṇāty ākara-vrātād
ajñaḥ siddhānta-san-maṇīn

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.2

জয় জয় শ্রীচৈতন্য জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-caitanya jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.3

তৃতীয় শ্লোকের অর্থ কৈল বিবরণ ।
চতুর্থ শ্লোকের অর্থ শুন ভক্তগণ ॥ ৩ ॥
tṛtīya ślokera artha kaila vivaraṇa
caturtha ślokera artha śuna bhakta-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.4

অনর্পিতচরীং চিরাৎ করুণয়াবতীর্ণঃ কলৌ
সমর্পয়িতুমুন্নতোজ্জ্বলরসাং স্বভক্তিশ্রিয়ম্‌ ।
হরিঃ পুরটসুন্দরদ্যুতিকদম্বসন্দীপিতঃ
সদা হৃদয়কন্দরে স্ফুরতু বঃ শচীনন্দনঃ ॥ ৪ ॥
anarpita-carīṁ cirāt karuṇayāvatīrṇaḥ kalau
samarpayitum unnatojjvala-rasāṁ sva-bhakti-śriyam
hariḥ puraṭa-sundara-dyuti-kadamba-sandīpitaḥ
sadā hṛdaya-kandare sphuratu vaḥ śacī-nandanaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.5

পূর্ণ ভগবান্‌ কৃষ্ণ ব্রজেন্দ্রকুমার ।
গোলোকে ব্রজের সহ নিত্য বিহার ॥ ৫ ॥
pūrṇa bhagavān kṛṣṇa vrajendra-kumāra
goloke vrajera saha nitya vihāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.6

ব্রহ্মার এক দিনে তিহোঁ একবার ।
অবতীর্ণ হঞা করেন প্রকট বিহার ॥ ৬ ॥
brahmāra eka dine tiṅho eka-bāra
avatīrṇa hañā karena prakaṭa vihāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.7

সত্য, ত্রেতা, দ্বাপর, কলি, চারিযুগ জানি ।
সেই চারিযুগে দিব্য একযুগ মানি ॥ ৭ ॥
satya, tretā, dvāpara, kali, cāri-yuga jāni
sei cāri-yuge divya eka-yuga māni

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.8

একাত্তর চতুর্যুগে এক মন্বন্তর ।
চৌদ্দ মন্বন্তর ব্রহ্মার দিবস ভিতর ॥ ৮ ॥
ekāttara catur-yuge eka manv-antara
caudda manv-antara brahmāra divasa bhitara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.9

‘বৈবস্বত’–নাম এই সপ্তম মন্বন্তর ।
সাতাইশ চতুর্যুগ তাহার অন্তর ॥ ৯ ॥
‘vaivasvata’-nāma ei saptama manv-antara
sātāiśa catur-yuga tāhāra antara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.10

অষ্টাবিংশ চতুর্যুগে দ্বাপরের শেষে ।
ব্রজের সহিতে হয় কৃষ্ণের প্রকাশে ॥ ১০ ॥
aṣṭāviṁśa catur-yuge dvāparera śeṣe
vrajera sahite haya kṛṣṇera prakāśe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.11

দাস্য, সখ্য, বাৎসল্য, শৃঙ্গার—চারি রস ।
চারি ভাবের ভক্ত যত কৃষ্ণ তার বশ ॥ ১১ ॥
dāsya, sakhya, vātsalya, śṛṅgāra — cāri rasa
cāri bhāvera bhakta yata kṛṣṇa tāra vaśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.12

দাস–সখা–পিতামাতা–কান্তাগণ লঞা ।
ব্রজে ক্রীড়া করে কৃষ্ণ প্রেমাবিষ্ট হঞা ॥ ১২ ॥
dāsa-sakhā-pitā-mātā-kāntā-gaṇa lañā
vraje krīḍā kare kṛṣṇa premāviṣṭa hañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.13

যথেষ্ট বিহরি’ কৃষ্ণ করে অন্তর্ধান ।
অন্তর্ধান করি’ মনে করে অনুমান ॥ ১৩ ॥
yatheṣṭa vihari’ kṛṣṇa kare antardhāna
antardhāna kari’ mane kare anumāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.14

চিরকাল নাহি করি প্রেমভক্তি দান ।
ভক্তি বিনা জগতের নাহি অবস্থান ॥ ১৪ ॥
cira-kāla nāhi kari prema-bhakti dāna
bhakti vinā jagatera nāhi avasthāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.15

সকল জগতে মোরে করে বিধি–ভক্তি ।
বিধি–ভক্ত্যে ব্রজভাব পাইতে নাহি শক্তি ॥ ১৫ ॥
sakala jagate more kare vidhi-bhakti
vidhi-bhaktye vraja-bhāva pāite nāhi śakti

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.16

ঐশ্বর্যজ্ঞানেতে সব জগৎ মিশ্রিত ।
ঐশ্বর্য–শিথিল–প্রেমে নাহি মোর প্রীত ॥ ১৬ ॥
aiśvarya-jñānete saba jagat miśrita
aiśvarya-śithila-preme nāhi mora prīta

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.17

ঐশ্বর্যজ্ঞানে বিধি–ভজন করিয়া ।
বৈকুন্ঠকে যায় চতুর্বিধ মুক্তি পাঞা ॥ ১৭ ॥
aiśvarya-jñāne vidhi-bhajana kariyā
vaikuṇṭhake yāya catur-vidha mukti pāñā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.18

সার্ষ্টি, সারূপ্য, আর সামীপ্য, সালোক্য ।
সাযুজ্য না লয় ভক্ত যাতে ব্রহ্ম–ঐক্য ॥ ১৮ ॥
sārṣṭi, sārūpya, āra sāmīpya, sālokya
sāyujya nā laya bhakta yāte brahma-aikya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.19

যুগধর্ম প্রবর্তাইমু নাম–সংকীর্তন ।
চারি ভাব–ভক্তি দিয়া নাচামু ভুবন ॥ ১৯ ॥
yuga-dharma pravartāimu nāma-saṅkīrtana
cāri bhāva-bhakti diyā nācāmu bhuvana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.20

আপনি করিমু ভক্তভাব অঙ্গীকারে ।
আপনি আচরি’ ভক্তি শিখাইমু সবারে ॥ ২০ ॥
āpani karimu bhakta-bhāva aṅgīkāre
āpani ācari’ bhakti śikhāimu sabāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.21

আপনে না কৈলে ধর্ম শিখান না যায় ।
এই ত’ সিদ্ধান্ত গীতা–ভাগবতে গায় ॥ ২১ ॥
āpane nā kaile dharma śikhāna nā yāya
ei ta’ siddhānta gītā-bhāgavate gāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.22

যদা যদা হি ধর্মস্য গ্লানির্ভবতি ভারত ।
অভ্যুত্থানমধর্মস্য তদাত্মানং সৃজাম্যহম্‌ ॥ ২২ ॥
yadā yadā hi dharmasya
glānir bhavati bhārata
abhyutthānam adharmasya
tadātmānaṁ sṛjāmy aham

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.23

পরিত্রাণায় সাধূনাং বিনাশায় চ দুষ্কৃতাম্‌ ।
ধর্মসংস্থাপনার্থায় সম্ভবামি যুগে যুগে ॥ ২৩ ॥
paritrāṇāya sādhūnāṁ
vināśāya ca duṣkṛtām
dharma-saṁsthāpanārthāya
sambhavāmi yuge yuge

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.24

উৎসীদেয়ুরিমে লোকা ন কুর্যাং কর্ম চেদহম্‌ । ।
সঙ্করস্য চ কর্তা স্যামুপহন্যামিমাঃ প্রজাঃ ॥ ২৪ ॥
utsīdeyur ime lokā
na kuryāṁ karma ced aham
saṅkarasya ca kartā syām
upahanyām imāḥ prajāḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.25

যদ্‌যদাচরতি শ্রেষ্ঠস্তত্তদেবেতরো জনঃ ।
স যৎ প্রমাণং কুরুতে লোকস্তদনুবর্ততে ॥ ২৫ ॥
yad yad ācarati śreṣṭhas
tat tad evetaro janaḥ
sa yat pramāṇaṁ kurute
lokas tad anuvartate

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.26

যুগধর্ম–প্রবর্তন হয় অংশ হৈতে ।
আমা বিনা অন্যে নারে ব্রজপ্রেম দিতে ॥ ২৬ ॥
yuga-dharma-pravartana haya aṁśa haite
āmā vinā anye nāre vraja-prema dite

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.27

সন্ত্ববতারা বহবঃ পঙ্কজনাভস্য সর্বতোভদ্রাঃ
কৃষ্ণাদন্যঃ কো বা লতাস্বপি প্রেমদো ভবতি ॥ ২৭ ॥
santv avatārā bahavaḥ paṅkaja-nābhasya sarvato-bhadrāḥ
kṛṣṇād anyaḥ ko vā latāsv api prema-do bhavati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.28

তাহাতে আপন ভক্তগণ করি’ সঙ্গে ।
পৃথিবীতে অবতরি’ করিমু নানা রঙ্গে ॥ ২৮ ॥
tāhāte āpana bhakta-gaṇa kari’ saṅge
pṛthivīte avatari’ karimu nānā raṅge

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.29

এত ভাবি’ কলিকালে প্রথম সন্ধ্যায় ।
অবতীর্ণ হৈলা কৃষ্ণ আপনি নদীয়ায় ॥ ২৯ ॥
eta bhāvi’ kali-kāle prathama sandhyāya
avatīrṇa hailā kṛṣṇa āpani nadīyāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.30

চৈতন্যসিংহের নবদ্বীপে অবতার ।
সিংহগ্রীব, সিংহবীর্য, সিংহের হুঙ্কার ॥ ৩০ ॥
caitanya-siṁhera navadvīpe avatāra
siṁha-grīva, siṁha-vīrya, siṁhera huṅkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.31

সেই সিংহ বসুক্‌ জীবের হৃদয়–কন্দরে ।
কল্মষ–দ্বিরদ নাশে যাঁহার হুঙ্কারে ॥ ৩১ ॥
sei siṁha vasuk jīvera hṛdaya-kandare
kalmaṣa-dvirada nāśe yāṅhāra huṅkāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.32

প্রথম লীলায় তাঁর ‘বিশ্বম্ভর’ নাম ।
ভক্তিরসে ভরিল, ধরিল ভূতগ্রাম ॥ ৩২ ॥
prathama līlāya tāṅra ‘viśvambhara’ nāma
bhakti-rase bharila, dharila bhūta-grāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.33

ডুভৃঞ্‌ ধাতুর অর্থ—পোষণ, ধারণ ।
পুষিল, ধরিল প্রেম দিয়া ত্রিভুবন ॥ ৩৩ ॥
ḍubhṛñ dhātura artha — poṣaṇa, dhāraṇa
puṣila, dharila prema diyā tri-bhuvana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.34

শেষলীলায় ধরে নাম ‘শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য’ ।
শ্রীকৃষ্ণ জানায়ে সব বিশ্ব কৈল ধন্য ॥ ৩৪ ॥
śeṣa-līlāya dhare nāma ‘śrī-kṛṣṇa-caitanya’
śrī-kṛṣṇa jānāye saba viśva kaila dhanya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.35

তাঁর যুগাবতার জানি’ গর্গ মহাশয় ।
কৃষ্ণের নামকরণে করিয়াছে নির্ণয় ॥ ৩৫ ॥
tāṅra yugāvatāra jāni’ garga mahāśaya
kṛṣṇera nāma-karaṇe kariyāche nirṇaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.36

আসন্‌ বর্ণাস্ত্রয়ো হ্যস্য গৃহ্ণতোঽনুযুগং তনূঃ ।
শুক্লো রক্তস্তথা পীত ইদানীং কৃষ্ণতাং গতঃ ॥ ৩৬ ॥
āsan varṇās trayo hy asya
gṛhṇato ’nu-yugaṁ tanūḥ
śuklo raktas tathā pīta
idānīṁ kṛṣṇatāṁ gataḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.37

শুক্ল, রক্ত, পীতবর্ণ—এই তিন দ্যুতি ।
সত্য–ত্রেতা–কলিকালে ধরেন শ্রীপতি ॥ ৩৭ ॥
śukla, rakta, pīta-varṇa — ei tina dyuti
satya-tretā-kali-kāle dharena śrī-pati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.38

ইদানীং দ্বাপরে তিঁহো হৈলা কৃষ্ণবর্ণ ।
এই সব শাস্ত্রাগম–পুরাণের মর্ম ॥ ৩৮ ॥
idānīṁ dvāpare tiṅho hailā kṛṣṇa-varṇa
ei saba śāstrāgama-purāṇera marma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.39

দ্বাপরে ভগবান্‌ শ্যামঃ পীতবাসা নিজায়ুধঃ ।
শ্রীবৎসাদিভিরঙ্কৈশ্চ লক্ষণৈরুপলক্ষিতঃ ॥ ৩৯ ॥
dvāpare bhagavān śyāmaḥ
pīta-vāsā nijāyudhaḥ
śrīvatsādibhir aṅkaiś ca
lakṣaṇair upalakṣitaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.40

কলিযুগে যুগধর্ম—নামের প্রচার ।
তথি লাগি’ পীতবর্ণ চৈতন্যাবতার ॥ ৪০ ॥
kali-yuge yuga-dharma — nāmera pracāra
tathi lāgi’ pīta-varṇa caitanyāvatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.41

তপ্তহেম–সমকান্তি, প্রকাণ্ড শরীর ।
নবমেঘ জিনি কণ্ঠধ্বনি যে গম্ভীর ॥ ৪১ ॥
tapta-hema-sama-kānti, prakāṇḍa śarīra
nava-megha jini kaṇṭha-dhvani ye gambhīra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.42

দৈর্ঘ্য–বিস্তারে যেই আপনার হাত ।
চারি হস্ত হয় ‘মহাপুরুষ’ বিখ্যাত ॥ ৪২ ॥
dairghya-vistāre yei āpanāra hāta
cāri hasta haya ‘mahā-puruṣa’ vikhyāta

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.43

‘ন্যগ্রোধপরিমণ্ডল’ হয় তাঁর নাম ।
ন্যগ্রোধপরিমণ্ডল–তনু চৈতন্য গুণধাম ॥ ৪৩ ॥
‘nyagrodha-parimaṇḍala’ haya tāṅra nāma
nyagrodha-parimaṇḍala-tanu caitanya guṇa-dhāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.44

আজানুলম্বিতভুজ কমললোচন ।
তিলফুল–জিনি–নাসা, সুধাংশু–বদন ॥ ৪৪ ॥
ājānulambita-bhuja kamala-locana
tilaphula-jini-nāsā, sudhāṁśu-vadana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.45

শান্ত, দান্ত, কৃষ্ণভক্তি–নিষ্ঠাপরায়ণ ।
ভক্তবৎসল, সুশীল, সর্বভূতে সম ॥ ৪৫ ॥
śānta, dānta, kṛṣṇa-bhakti-niṣṭhā-parāyaṇa
bhakta-vatsala, suśīla, sarva-bhūte sama

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.46

চন্দনের অঙ্গদ–বালা, চন্দন–ভূষণ ।
নৃত্যকালে পরি’ করেন কৃষ্ণসংকীর্তন ॥ ৪৬ ॥
candanera aṅgada-bālā, candana-bhūṣaṇa
nṛtya-kāle pari’ karena kṛṣṇa-saṅkīrtana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.47

এই সব গুণ লঞা মুনি বৈশস্পায়ন ।
সহস্রনামে কৈল তাঁর নাম–গণন ॥ ৪৭ ॥
ei saba guṇa lañā muni vaiśampāyana
sahasra-nāme kaila tāṅra nāma-gaṇana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.48

দুই লীলা চৈতন্যের—আদি আর শেষ ।
দুই লীলায় চারি চারি নাম বিশেষ ॥ ৪৮ ॥
dui līlā caitanyera — ādi āra śeṣa
dui līlāya cāri cāri nāma viśeṣa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.49

সুবর্ণবর্ণো হেমাঙ্গো বরাঙ্গশ্চন্দনাঙ্গদী ।
সন্ন্যাসকৃচ্ছমঃ শান্তো নিষ্ঠাশান্তিপরায়ণঃ ॥ ৪৯ ॥
suvarṇa-varṇo hemāṅgo
varāṅgaś candanāṅgadī
sannyāsa-kṛc chamaḥ śānto
niṣṭhā-śānti-parāyaṇaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.50

ব্যক্ত করি’ ভাগবতে কহে বার বার ।
কলিযুগে ধর্ম—নামসংকীর্তন সার ॥ ৫০ ॥
vyakta kari’ bhāgavate kahe bāra bāra
kali-yuge dharma — nāma-saṅkīrtana sāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.51

ইতি দ্বাপর উর্বীশ স্তুবন্তি জগদীশ্বরম্‌ ।
নানাতন্ত্রবিধানেন কলাবপি যথা শৃণু ॥ ৫১ ॥
iti dvāpara urv-īśa
stuvanti jagad-īśvaram
nānā-tantra-vidhānena
kalāv api yathā śṛṇu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.52

কৃষ্ণবর্ণং ত্বিষাঽকৃষ্ণং সাঙ্গোপাঙ্গাস্ত্রপার্ষদম্‌
যজ্ঞৈঃ সংকীর্তনপ্রায়ৈর্যজন্তি হি সুমেধসঃ ॥ ৫২ ॥
kṛṣṇa-varṇaṁ tviṣākṛṣṇaṁ
sāṅgopāṅgāstra-pārṣadam
yajñaiḥ saṅkīrtana-prāyair
yajanti hi su-medhasaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.53

শুন, ভাই, এই সব চৈতন্য–মহিমা ।
এই শ্লোকে কহে তাঁর মহিমার সীমা ॥ ৫৩ ॥
śuna, bhāi, ei saba caitanya-mahimā
ei śloke kahe tāṅra mahimāra sīmā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.54

‘কৃষ্ণ’ এই দুই বর্ণ সদা যাঁর মুখে ।
অথবা, কৃষ্ণকে তিহোঁ বর্ণে নিজ সুখে ॥ ৫৪ ॥
‘kṛṣṇa’ ei dui varṇa sadā yāṅra mukhe
athavā, kṛṣṇake tiṅho varṇe nija sukhe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.55

কৃষ্ণবর্ণ–শব্দের অর্থ দুই ত’ প্রমাণ ।
কৃষ্ণ বিনু তাঁর মুখে নাহি আইসে আন ॥ ৫৫ ॥
kṛṣṇa-varṇa-śabdera artha dui ta pramāṇa
kṛṣṇa vinu tāṅra mukhe nāhi āise āna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.56

কেহ তাঁরে বলে যদি কৃষ্ণ–বরণ । ।
আর বিশেষণে তার করে নিবারণ ॥ ৫৬ ॥
keha tāṅre bale yadi kṛṣṇa-varaṇa
āra viśeṣaṇe tāra kare nivāraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.57

দেহকান্ত্যে হয় তেঁহো অকৃষ্ণবরণ ।
অকৃষ্ণবরণে কহে পীতবরণ ॥ ৫৭ ॥
deha-kāntye haya teṅho akṛṣṇa-varaṇa
akṛṣṇa-varaṇe kahe pīta-varaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.58

কলৌ যং বিদ্বাংসঃ স্ফুটমভিযজন্তে দ্যুতিভরা–
দকৃষ্ণাঙ্গং কৃষ্ণং মখবিধিভিরুৎকীর্তনময়ৈঃ ।
উপাস্যঞ্চ প্রাহুর্যমখিলচতুর্থাশ্রমজুষাং ।
স দেবশ্চৈতন্যাকৃতিরতিতরাং নঃ কৃপয়তু ॥ ৫৮ ॥
kalau yaṁ vidvāṁsaḥ sphuṭam abhiyajante dyuti-bharād
akṛṣṇāṅgaṁ kṛṣṇaṁ makha-vidhibhir utkīrtana-mayaiḥ
upāsyaṁ ca prāhur yam akhila-caturthāśrama-juṣāṁ
sa devaś caitanyākṛtir atitarāṁ naḥ kṛpayatu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.59

প্রত্যক্ষ তাঁহার তপ্তকাঞ্চনের দ্যুতি ।
যাঁহার ছটায় নাশে অজ্ঞান–তমস্ততি ॥ ৫৯ ॥
pratyakṣa tāṅhāra tapta-kāñcanera dyuti
yāṅhāra chaṭāya nāśe ajñāna-tamastati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.60

জীবের কল্মষ–তমো নাশ করিবারে ।
অঙ্গ–উপাঙ্গ–নাম নানা অস্ত্র ধরে ॥ ৬০ ॥
jīvera kalmaṣa-tamo nāśa karibāre
aṅga-upāṅga-nāma nānā astra dhare

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.61

ভক্তির বিরোধী কর্ম–ধর্ম বা অধর্ম ।
তাহার ‘কল্মষ’ নাম, সেই মহাতমঃ ॥ ৬১ ॥
bhaktira virodhī karma-dharma vā adharma
tāhāra ’kalmaṣa’ nāma, sei mahā-tamaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.62

বাহু তুলি’ হরি বলি’ প্রেমদৃষ্ট্যে চায় ।
করিয়া কল্মষ নাশ প্রেমেতে ভাসায় ॥ ৬২ ॥
bāhu tuli’ hari bali’ prema-dṛṣṭye cāya
kariyā kalmaṣa nāśa premete bhāsāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.63

স্মিতালোকঃ শোকং হরতি জগতাং যস্য পরিতো
গিরান্তু প্রারম্ভঃ কুশলপটলীং পল্লবয়তি ।
পদালম্ভঃ কং বা প্রণয়তি ন হি প্রেমনিবহং
স দেবশ্চৈতন্যাকৃতিরতিতরাং নঃ কৃপয়তু ॥ ৬৩ ॥
smitālokaḥ śokaṁ harati jagatāṁ yasya parito
girāṁ tu prārambhaḥ kuśala-paṭalīṁ pallavayati
padālambhaḥ kaṁ vā praṇayati na hi prema-nivahaṁ
sa devaś caitanyākṛtir atitarāṁ naḥ kṛpayatu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.64

শ্রীঅঙ্গ, শ্রীমুখ যেই করে দরশন ।
তার পাপক্ষয় হয়, পায় প্রেমধন ॥ ৬৪ ॥
śrī-aṅga, śrī-mukha yei kare daraśana
tāra pāpa-kṣaya haya, pāya prema-dhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.65

অন্য অবতারে সব সৈন্য–শস্ত্র সঙ্গে ।
চৈতন্য–কৃষ্ণের সৈন্য অঙ্গ–উপাঙ্গে ॥ ৬৫ ॥
anya avatāre saba sainya-śastra saṅge
caitanya-kṛṣṇera sainya aṅga-upāṅge

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.66

সদোপাস্যঃ শ্রীমান্‌ ধৃতমনুজকায়ৈঃ প্রণয়িতাং
বহদ্ভির্গীর্বাণৈগিরিশ–পরমেষ্ঠি–প্রভৃতিভিঃ ।
স্বভক্তেভ্যঃ শুদ্ধাং নিজভজনমুদ্রামুপদিশন্‌
স চৈতন্যঃ কিং মে পুনরপি দৃশোর্যাস্যতি পদম্‌ ॥ ৬৬ ॥
sadopāsyaḥ śrīmān dhṛta-manuja-kāyaiḥ praṇayitāṁ
vahadbhir gīr-vāṇair giriśa-parameṣṭhi-prabhṛtibhiḥ
sva-bhaktebhyaḥ śuddhāṁ nija-bhajana-mudrām upadiśan
sa caitanyaḥ kiṁ me punar api dṛśor yāsyati padam

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.67

অঙ্গোপাঙ্গ অস্ত্র করে স্বকার্যসাধন ।
‘অঙ্গ’–শব্দের অর্থ আর শুন দিয়া মন ॥ ৬৭ ॥
āṅgopāṅga astra kare sva-kārya-sādhana
‘aṅga’-śabdera artha āra śuna diyā mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.68

‘অঙ্গ’–শব্দে অংশ কহে শাস্ত্র–পরমাণ ।
অঙ্গের অবয়ব ‘উপাঙ্গ’–ব্যাখ্যান ॥ ৬৮ ॥
‘aṅga’-śabde aṁśa kahe śāstra-paramāṇa
aṅgera avayava ‘upāṅga’-vyākhyāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.69

নারায়ণস্ত্বং ন হি সর্বদেহিনা–
মাত্মাস্যধীশাখিললোকসাক্ষী ।
নারায়ণোঽঙ্গং নরভূজলায়না–
ত্তচ্চাপি সত্যং ন তবৈব মায়া ॥ ৬৯ ॥
nārāyaṇas tvaṁ na hi sarva-dehinām
ātmāsy adhīśākhila-loka-sākṣī
nārāyaṇo ’ṅgaṁ nara-bhū-jalāyanāt
tac cāpi satyaṁ na tavaiva māyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.70

জলশায়ী অন্তর্যামী যেই নারায়ণ ।
সেহো তোমার অংশ, তুমি মূল নারায়ণ ॥ ৭০ ॥
jala-śāyī antar-yāmī yei nārāyaṇa
seho tomāra aṁśa, tumi mūla nārāyaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.71

‘অঙ্গ’–শব্দে অংশ কহে, সেহো সত্য হয় ।
মায়াকার্য নহে—সব চিদানন্দময় ॥ ৭১ ॥
‘aṅga’-śabde aṁśa kahe, seho satya haya
māyā-kārya nahe — saba cid-ānanda-maya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.72

অদ্বৈত, নিত্যানন্দ—চৈতন্যের দুই অঙ্গ ।
অঙ্গের অবয়বগণ কহিয়ে উপাঙ্গ ॥ ৭২ ॥
advaita, nityānanda — caitanyera dui aṅga
aṅgera avayava-gaṇa kahiye upāṅga

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.73

অঙ্গোপাঙ্গ তীক্ষ্ণ অস্ত্র প্রভুর সহিতে ।
সেই সব অস্ত্র হয় পাষণ্ড দলিতে ॥ ৭৩ ॥
aṅgopāṅga tīkṣṇa astra prabhura sahite
sei saba astra haya pāṣaṇḍa dalite

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.74

নিত্যানন্দ গোসাঞি সাক্ষাৎ হলধর ।
অদ্বৈত আচার্য গোসাঞি সাক্ষাৎ ঈশ্বর ॥ ৭৪ ॥
nityānanda gosāñi sākṣāt haladhara
advaita ācārya gosāñi sākṣāt īśvara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.75

শ্রীবাসাদি পারিষদ সৈন্য সঙ্গে লঞা ।
দুই সেনাপতি বুলে কীর্তন করিঞা ॥ ৭৫ ॥
śrīvāsādi pāriṣada sainya saṅge lañā
dui senā-pati bule kīrtana kariyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.76

পাষণ্ডদলনবানা নিত্যানন্দ রায় ।
আচার্য–হুঙ্কারে পাপ–পাষণ্ডী পলায় ॥ ৭৬ ॥
pāṣaṇḍa-dalana-vānā nityānanda rāya
ācārya-huṅkāre pāpa-pāṣaṇḍī palāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.77

সংকীর্তন–প্রবর্তক শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য ।
সংকীর্তন–যজ্ঞে তাঁরে ভজে, সেই ধন্য ॥ ৭৭ ॥
saṅkīrtana-pravartaka śrī-kṛṣṇa-caitanya
saṅkīrtana-yajñe tāṅre bhaje, sei dhanya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.78

সেই ত’ সুমেধা, আর কুবুদ্ধি সংসার ।
সর্ব–যজ্ঞ হৈতে কৃষ্ণনামযজ্ঞ সার ॥ ৭৮ ॥
sei ta’ sumedhā, āra kubuddhi saṁsāra
sarva-yajña haite kṛṣṇa-nāma-yajña sāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.79

কোটি অশ্বমেধ এক কৃষ্ণ নাম সম ।
যেই কহে, সে পাষণ্ডী, দণ্ডে তারে যম ॥ ৭৯ ॥
koṭi aśvamedha eka kṛṣṇa nāma sama
yei kahe, se pāṣaṇḍī, daṇḍe tāre yama

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.80

‘ভাগবতসন্দর্ভ’–গ্রন্থের মঙ্গলাচরণে ।
এ–শ্লোক জীবগোসাঞি করিয়াছেন ব্যাখ্যানে ॥ ৮০ ॥
‘bhāgavata-sandarbha’-granthera maṅgalācaraṇe
e-śloka jīva-gosāñi kariyāchena vyākhyāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.81

অন্তঃকৃষ্ণং বহির্গৌরং দর্শিতাঙ্গাদিবৈভবম্‌ ।
কলৌ সংকীর্তনাদ্যৈঃ স্ম কৃষ্ণচৈতন্যমাশ্রিতাঃ ॥ ৮১ ॥
antaḥ kṛṣṇaṁ bahir gauraṁ
darśitāṅgādi-vaibhavam
kalau saṅkīrtanādyaiḥ sma
kṛṣṇa-caitanyam āśritāḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.82

উপপুরাণেহ শুনি শ্রীকৃষ্ণবচন ।
কৃপা করি ব্যাস প্রতি করিয়াছেন কথন ॥ ৮২ ॥
upa-purāṇeha śuni śrī-kṛṣṇa-vacana
kṛpā kari vyāsa prati kariyāchena kathana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.83

অহমেব ক্কচিদ্ব্রহ্মন্‌ সন্ন্যাসাশ্রমমাশ্রিতঃ ।
হরিভক্তিং গ্রাহয়ামি কলৌ পাপহতান্নরান্ ॥ ৮৩ ॥
aham eva kvacid brahman
sannyāsāśramam āśritaḥ
hari-bhaktiṁ grāhayāmi
kalau pāpa-hatān narān

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.84

ভাগবত, ভারতশাস্ত্র, আগম, পুরাণ ।
চৈতন্য–কৃষ্ণ–অবতারে প্রকট প্রমাণ ॥ ৮৪ ॥
bhāgavata, bhārata-śāstra, āgama, purāṇa
caitanya-kṛṣṇa-avatāre prakaṭa pramāṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.85

প্রত্যক্ষে দেখহ নানা প্রকট প্রভাব ।
অলৌকিক কর্ম, অলৌকিক অনুভাব ॥ ৮৫ ॥
pratyakṣe dekhaha nānā prakaṭa prabhāva
alaukika karma, alaukika anubhāva

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.86

দেখিয়া না দেখে যত অভক্তের গণ ।
উলূকে না দেখে যেন সূর্যের কিরণ ॥ ৮৬ ॥
dekhiyā nā dekhe yata abhaktera gaṇa
ulūke nā dekhe yena sūryera kiraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.87

ত্বাং শীলরূপচরিতৈঃ পরমপ্রকৃষ্টৈঃ
সত্ত্বেন সাত্ত্বিকতয়া প্রবলৈশ্চ শাস্ত্রৈঃ ।
প্রখ্যাতদৈবপরমার্থবিদাং মতৈশ্চ
নৈবাসুরপ্রকৃতয়ঃ প্রভবন্তি বোদ্ধুম্‌ ॥ ৮৭ ॥
tvāṁ śīla-rūpa-caritaiḥ parama-prakṛṣṭaiḥ
sattvena sāttvikatayā prabalaiś ca śāstraiḥ
prakhyāta-daiva-paramārtha-vidāṁ mataiś ca
naivāsura-prakṛtayaḥ prabhavanti boddhum

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.88

আপনা লুকাইতে কৃষ্ণ নানা যত্ন করে ।
তথাপি তাঁহার ভক্ত জানয়ে তাঁহারে ॥ ৮৮ ॥
āpanā lukāite kṛṣṇa nānā yatna kare
tathāpi tāṅhāra bhakta jānaye tāṅhāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.89

উল্লংঘিতত্রিবিধসীমসমাতিশায়ি–
সম্ভাবনং তব পরিব্রঢ়িমস্বভাবম্‌ ।
মায়াবলেন ভবতাপি নিগুহ্যমানং
পশ্যন্তি কেচিদনিশং ত্বদনন্যভাবাঃ ॥ ৮৯ ॥
ullaṅghita-trividha-sīma-samātiśāyi-
sambhāvanaṁ tava parivraḍhima-svabhāvam
māyā-balena bhavatāpi niguhyamānaṁ
paśyanti kecid aniśaṁ tvad-ananya-bhāvāḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.90

অসুরস্বভাবে কৃষ্ণে কভু নাহি জানে ।
লুকাইতে নারে কৃষ্ণ ভক্তজন–স্থানে ॥ ৯০ ॥
asura-svabhāve kṛṣṇe kabhu nāhi jāne
lukāite nāre kṛṣṇa bhakta-jana-sthāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.91

দ্বৌ ভূতসর্গৌ লোকেঽস্মিন্‌ দৈব আসুর এব চ ।
বিষ্ণুভক্তঃ স্মৃতো দৈব আসুরস্তদ্বিপর্যয়ঃ ॥ ৯১ ॥
dvau bhūta-sargau loke ’smin
daiva āsura eva ca
viṣṇu-bhaktaḥ smṛto daiva
āsuras tad-viparyayaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.92

আচার্য গোসাঞি প্রভুর ভক্ত–অবতার ।
কৃষ্ণ–অবতার–হেতু যাঁহার হুঙ্কার ॥ ৯২ ॥
ācārya gosāñi prabhura bhakta-avatāra
kṛṣṇa-avatāra-hetu yāṅhāra huṅkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.93

কৃষ্ণ যদি পৃথিবীতে করেন অবতার ।
প্রথমে করেন গুরুবর্গের সঞ্চার ॥ ৯৩ ॥
kṛṣṇa yadi pṛthivīte karena avatāra
prathame karena guru-vargera sañcāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.94

পিতা, মাতা, গুরু আদি যত মান্যগণ ।
প্রথমে করেন সবার পৃথিবীতে জনম ॥ ৯৪ ॥
pitā mātā guru ādi yata mānya-gaṇa
prathame karena sabāra pṛthivīte janama

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.95

মাধব–ঈশ্বর–পুরী, শচী, জগন্নাথ ।
অদ্বৈত আচার্য প্রকট হৈলা সেই সাথ ॥ ৯৫ ॥
mādhava-īśvara-purī, śacī, jagannātha
advaita ācārya prakaṭa hailā sei sātha

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.96

প্রকটিয়া দেখে আচার্য সকল সংসার ।
কৃষ্ণভক্তিগন্ধহীন বিষয়–ব্যবহার ॥ ৯৬ ॥
prakaṭiyā dekhe ācārya sakala saṁsāra
kṛṣṇa-bhakti gandha-hīna viṣaya-vyavahāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.97

কেহ পাপে, কেহ পুণ্যে করে বিষয়–ভোগ ।
ভক্তিগন্ধ নাহি, যাতে যায় ভবরোগ ॥ ৯৭ ॥
keha pāpe, keha puṇye kare viṣaya-bhoga
bhakti-gandha nāhi, yāte yāya bhava-roga

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.98

লোকগতি দেখি’ আচার্য করুণ–হৃদয় ।
বিচার করেন, লোকের কৈছে হিত হয় ॥ ৯৮ ॥
loka-gati dekhi’ ācārya karuṇa-hṛdaya
vicāra karena, lokera kaiche hita haya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.99

আপনি শ্রীকৃষ্ণ যদি করেন অবতার ।
আপনে আচরি’ ভক্তি করেন প্রচার ॥ ৯৯ ॥
āpani śrī-kṛṣṇa yadi karena avatāra
āpane ācari’ bhakti karena pracāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.100

নাম বিনু কলিকালে ধর্ম নাহি আর ।
কলিকালে কৈছে হবে কৃষ্ণ অবতার ॥ ১০০ ॥
nāma vinu kali-kāle dharma nāhi āra
kali-kāle kaiche habe kṛṣṇa avatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.101

শুদ্ধভাবে করিব কৃষ্ণের আরাধন ।
নিরন্তর সদৈন্যে করিব নিবেদন ॥ ১০১ ॥
śuddha-bhāve kariba kṛṣṇera ārādhana
nirantara sadainye kariba nivedana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.102

আনিয়া কৃষ্ণেরে করোঁ কীর্তন সঞ্চার ।
তবে সে ‘অদ্বৈত’ নাম সফল আমার ॥ ১০২ ॥
āniyā kṛṣṇere karoṅ kīrtana sañcāra
tabe se ‘advaita’ nāma saphala āmāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.103

কৃষ্ণ বশ করিবেন কোন্‌ আরাধনে ।
বিচারিতে এক শ্লোক আইল তাঁর মনে ॥ ১০৩ ॥
kṛṣṇa vaśa karibena kon ārādhane
vicārite eka śloka āila tāṅra mane

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.104

তুলসীদলমাত্রেণ জলস্য চুলুকেন বা ।
বিক্রীণীতে স্বমাত্মানং ভক্তেভ্যো ভক্তবৎসলঃ ॥ ১০৪ ॥
tulasī-dala-mātreṇa
jalasya culukena vā
vikrīṇīte svam ātmānaṁ
bhaktebhyo bhakta-vatsalaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.105-106

এই শ্লোকার্থ আচার্য করেন বিচারণ ।
কৃষ্ণকে তুলসীজল দেয় যেই জন ॥ ১০৫ ॥
তার ঋণ শোধিতে কৃষ্ণ করেন চিন্তন ।
‘জল–তুলসীর সম কিছু ঘরে নাহি ধন’ ॥ ১০৬ ॥
ei ślokārtha ācārya karena vicāraṇa
kṛṣṇake tulasī-jala deya yei jana
tāra ṛṇa śodhite kṛṣṇa karena cintana —
‘jala-tulasīra sama kichu ghare nāhi dhana’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.107

তবে আত্মা বেচি’ করে ঋণের শোধন ।
এত ভাবি’ আচার্য করেন আরাধন ॥ ১০৭ ॥
tabe ātmā veci’ kare ṛṇera śodhana
eta bhāvi’ ācārya karena ārādhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.108

গঙ্গাজল, তুলসীমঞ্জরী অনুক্ষণ ।
কৃষ্ণপাদপদ্ম ভাবি’ করে সমর্পণ ॥ ১০৮ ॥
gaṅgā-jala, tulasī-mañjarī anukṣaṇa
kṛṣṇa-pāda-padma bhāvi’ kare samarpaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.109

কৃষ্ণের আহ্বান করে করিয়া হুঙ্কার ।
এমতে কৃষ্ণেরে করাইল অবতার ॥ ১০৯ ॥
kṛṣṇera āhvāna kare kariyā huṅkāra
e-mate kṛṣṇere karāila avatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.110

চৈতন্যের অবতারে এই মুখ্য হেতু ।
ভক্তের ইচ্ছায় অবতরে ধর্মসেতু ॥ ১১০ ॥
caitanyera avatāre ei mukhya hetu
bhaktera icchāya avatare dharma-setu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.111

ত্বং ভক্তিযোগপরিভাবিতহৃৎসরোজ
আস্‌সে শ্রুতেক্ষিতপথো ননু নাথ পুংসাম্‌ ।
যদ্‌যদ্ধিয়া ত উরুগায় বিভাবয়ন্তি
তত্তদ্বপুঃ প্রণয়সে সদনুগ্রহায় ॥ ১১১ ॥
tvaṁ bhakti-yoga-paribhāvita-hṛt-saroja
āsse śrutekṣita-patho nanu nātha puṁsām
yad yad dhiyā ta urugāya vibhāvayanti
tat tad vapuḥ praṇayase sad-anugrahāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.112

এই শ্লোকের অর্থ কহি সংক্ষেপের সার ।
ভক্তের ইচ্ছায় কৃষ্ণের সর্ব অবতার ॥ ১১২ ॥
ei ślokera artha kahi saṅkṣepera sāra
bhaktera icchāya kṛṣṇera sarva avatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.113

চতুর্থ শ্লোকের অর্থ হৈল সুনিশ্চিতে ।
অবতীর্ণ হৈলা গৌর প্রেম প্রকাশিতে ॥ ১১৩ ॥
caturtha ślokera artha haila suniścite
avatīrṇa hailā gaura prema prakāśite

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 3.114

শ্রীরূপ–রঘুনাথ–পদে যার আশ ।
চৈতন্য–চরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ১১৪ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Official translation and purport on Vedabase