Sanskrit, IAST, and JAPA TIME Library links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Ādi-līlā, Chapter 5 — The glories of Lord Nityānanda Balarāma: original text and IAST

Adi-līlā — Chapter 5: original text, IAST, and JAPA TIME Library links.

About this chapter

This chapter is titled The glories of Lord Nityānanda Balarāma and contains 231 numbered verses. This page preserves the Bengali text and IAST for careful reading and citation.

Open verse 1 with the complete library text · Browse every original-text chapter

Adi-līlā — Chapter 5

CC Adi 5.1

বন্দেঽনন্তাদ্ভুতৈশ্বর্যং শ্রীনিত্যানন্দমীশ্বরম্‌ ।
যস্যেচ্ছয়া তৎস্বরূপমজ্ঞেনাপি নিরূপ্যতে ॥ ১ ॥
vande ’nantādbhutaiśvaryaṁ
śrī-nityānandam īśvaram
yasyecchayā tat-svarūpam
ajñenāpi nirūpyate

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.2

জয় জয় শ্রীচৈতন্য জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-caitanya jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.3

এই ষট্‌শ্লোকে কহিল কৃষ্ণচৈতন্য–মহিমা ।
পঞ্চশ্লোকে কহি নিত্যানন্দতত্ত্ব–সীমা ॥ ৩ ॥
ei ṣaṭ-śloke kahila kṛṣṇa-caitanya-mahimā
pañca-śloke kahi nityānanda-tattva-sīmā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.4

সর্ব–অবতারী কৃষ্ণ স্বয়ং ভগবান্‌ ।
তাঁহার দ্বিতীয় দেহ শ্রীবলরাম ॥ ৪ ॥
sarva-avatārī kṛṣṇa svayaṁ bhagavān
tāṅhāra dvitīya deha śrī-balarāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.5

একই স্বরূপ দোঁহে, ভিন্নমাত্র কায় ।
আদ্য কায়ব্যূহ, কৃষ্ণলীলার সহায় ॥ ৫ ॥
eka-i svarūpa doṅhe, bhinna-mātra kāya
ādya kāya-vyūha, kṛṣṇa-līlāra sahāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.6

সেই কৃষ্ণ—নবদ্বীপে শ্রীচৈতন্যচন্দ্র ।
সেই বলরাম—সঙ্গে শ্রীনিত্যানন্দ ॥ ৬ ॥
sei kṛṣṇa — navadvīpe śrī-caitanya-candra
sei balarāma — saṅge śrī-nityānanda

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.7

সঙ্কর্ষণঃ কারণতোয়শায়ী
গর্ভোদশায়ী চ পয়োঽব্ধিশায়ী ।
শেষশ্চ যস্যাংশকলাঃ স
নিত্যানন্দাখ্যরামঃ শরণং মমাস্তু ॥ ৭ ॥
saṅkarṣaṇaḥ kāraṇa-toya-śāyī
garbhoda-śāyī ca payo ’bdhi-śāyī
śeṣaś ca yasyāṁśa-kalāḥ sa nityā-
nandākhya-rāmaḥ śaraṇaṁ mamāstu

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.8

শ্রীবলরাম গোসাঞি মূল–সঙ্কর্ষণ ।
পঞ্চরূপ ধরি’ করেন কৃষ্ণের সেবন ॥ ৮ ॥
śrī-balarāma gosāñi mūla-saṅkarṣaṇa
pañca-rūpa dhari’ karena kṛṣṇera sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.9

আপনে করেন কৃষ্ণলীলার সহায় ।
সৃষ্টিলীলা–কার্য করে ধরি’ চারি কায় ॥ ৯ ॥
āpane karena kṛṣṇa-līlāra sahāya
sṛṣṭi-līlā-kārya kare dhari’ cāri kāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.10

সৃষ্ট্যাদিক সেবা,—তাঁর আজ্ঞার পালন ।
‘শেষ’–রূপে করে কৃষ্ণের বিবিধ সেবন ॥ ১০ ॥
sṛṣṭy-ādika sevā, — tāṅra ājñāra pālana
‘śeṣa’-rūpe kare kṛṣṇera vividha sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.11

সর্বরূপে আস্বাদয়ে কৃষ্ণ–সেবানন্দ ।
সেই বলরাম—গৌরসঙ্গে নিত্যানন্দ ॥ ১১ ॥
sarva-rūpe āsvādaye kṛṣṇa-sevānanda
sei balarāma — gaura-saṅge nityānanda

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.12

সপ্তম শ্লোকের অর্থ করি চারিশ্লোকে ।
যাতে নিত্যানন্দতত্ত্ব জানে সর্বলোকে ॥ ১২ ॥
saptama ślokera artha kari cāri-śloke
yāte nityānanda-tattva jāne sarva-loke

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.13

মায়াতীতে ব্যাপিবৈকুণ্ঠলোকে
পূর্ণৈশ্বর্যে শ্রীচতুর্ব্যূহমধ্যে ।
রূপং যস্যোদ্ভাতি সঙ্কর্ষণাখ্যং
তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ১৩ ॥
māyātīte vyāpi-vaikuṇṭha-loke
pūrṇaiśvarye śrī-catur-vyūha-madhye
rūpaṁ yasyodbhāti saṅkarṣaṇākhyaṁ
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.14

প্রকৃতির পার ‘পরব্যোম’–নামে ধাম ।
কৃষ্ণবিগ্রহ যৈছে বিভুত্যাদি–গুণবান্‌ ॥ ১৪ ॥
prakṛtira pāra ‘paravyoma’-nāme dhāma
kṛṣṇa-vigraha yaiche vibhūty-ādi-guṇavān

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.15

সর্বগ, অনন্ত, বিভু—বৈকুণ্ঠাদি ধাম ।
কৃষ্ণ, কৃষ্ণ–অবতারের তাহাঞি বিশ্রাম ॥ ১৫ ॥
sarvaga, ananta, vibhu — vaikuṇṭhādi dhāma
kṛṣṇa, kṛṣṇa-avatārera tāhāñi viśrāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.16

তাহার উপরিভাগে ‘কৃষ্ণলোক’–খ্যাতি ।
দ্বারকা–মথুরা–গোকুল—ত্রিবিধত্বে স্থিতি ॥ ১৬ ॥
tāhāra upari-bhāge ‘kṛṣṇa-loka’-khyāti
dvārakā-mathurā-gokula — tri-vidhatve sthiti

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.17

সর্বোপরি শ্রীগোকুল—ব্রজলোক–ধাম ।
শ্রীগোলোক, শ্বেতদ্বীপ, বৃন্দাবন নাম ॥ ১৭ ॥
sarvopari śrī-gokula — vrajaloka-dhāma
śrī-goloka, śvetadvīpa, vṛndāvana nāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.18

সর্বগ, অনন্ত, বিভু, কৃষ্ণতনুসম ।
উপর্যধো ব্যাপিয়াছে, নাহিক নিয়ম ॥ ১৮ ॥
sarvaga, ananta, vibhu, kṛṣṇa-tanu-sama
upary-adho vyāpiyāche, nāhika niyama

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.19

ব্রহ্মাণ্ডে প্রকাশ তার কৃষ্ণের ইচ্ছায়।
একই স্বরূপ তার, নাহি দুই কায় ॥ ১৯ ॥
brahmāṇḍe prakāśa tāra kṛṣṇera icchāya
eka-i svarūpa tāra, nāhi dui kāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.20

চিন্তামণিভূমি, কল্পবৃক্ষময় বন ।
চর্মচক্ষে দেখে তারে প্রপঞ্চের সম ॥ ২০ ॥
cintāmaṇi-bhūmi, kalpa-vṛkṣa-maya vana
carma-cakṣe dekhe tāre prapañcera sama

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.21

প্রেমনেত্রে দেখে তার স্বরূপ–প্রকাশ ।
গোপ–গোপীসঙ্গে যাঁহা কৃষ্ণের বিলাস ॥ ২১ ॥
prema-netre dekhe tāra svarūpa-prakāśa
gopa-gopī-saṅge yāṅhā kṛṣṇera vilāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.22

চিন্তামণিপ্রকরসদ্মসু কল্পবৃক্ষ–
লক্ষাবৃতেষু সুরভীরভিপালয়ন্তম্‌ ।
লক্ষ্মীসহস্রশতসম্ভ্রমসেব্যমানং
গোবিন্দমাদিপুরুষং তমহং ভজামি ॥ ২২ ॥
cintāmaṇi-prakara-sadmasu kalpa-vṛkṣa-
lakṣāvṛteṣu surabhīr abhipālayantam
lakṣmī-sahasra-śata-sambhrama-sevyamānaṁ
govindam ādi-puruṣaṁ tam ahaṁ bhajāmi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.23

মথুরা–দ্বারকায় নিজরূপ প্রকাশিয়া ।
নানারূপে বিলসয়ে চতুর্ব্যূহ হৈঞা ॥ ২৩ ॥
mathurā-dvārakāya nija-rūpa prakāśiyā
nānā-rūpe vilasaye catur-vyūha haiñā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.24

বাসুদেব–সঙ্কর্ষণ–প্রদ্যুম্নানিরুদ্ধ।
সর্বচতুর্ব্যূহ–অংশী, তুরীয়, বিশুদ্ধ ॥ ২৪ ॥
vāsudeva-saṅkarṣaṇa-pradyumnāniruddha
sarva-catur-vyūha-aṁśī, turīya, viśuddha

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.25

এই তিন লোকে কৃষ্ণ কেবল–লীলাময় ।
নিজগণ লঞা খেলে অনন্ত সময় ॥ ২৫ ॥
ei tina loke kṛṣṇa kevala-līlā-maya
nija-gaṇa lañā khele ananta samaya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.26

পরব্যোম–মধ্যে করি’ স্বরূপ প্রকাশ ।
নারায়ণরূপে করেন বিবিধ বিলাস ॥ ২৬ ॥
para-vyoma-madhye kari’ svarūpa prakāśa
nārāyaṇa-rūpe karena vividha vilāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.27-28

স্বরূপবিগ্রহ কৃষ্ণের কেবল দ্বিভুজ ।
নারায়ণরূপে সেই তনু চতুর্ভুজ ॥ ২৭ ॥
শঙ্খ–চক্র–গদা–পদ্ম, মহৈশ্বর্যময় ।
শ্রী–ভূ–নীলা–শক্তি যাঁর চরণ সেবয় ॥ ২৮ ॥
svarūpa-vigraha kṛṣṇera kevala dvi-bhuja
nārāyaṇa-rūpe sei tanu catur-bhuja
śaṅkha-cakra-gadā-padma, mahaiśvarya-maya
śrī-bhū-nīlā-śakti yāṅra caraṇa sevaya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.29

যদ্যপি কেবল তাঁর ক্রীড়ামাত্র ধর্ম ।
তথাপি জীবেরে কৃপায় করে এক কর্ম ॥ ২৯ ॥
yadyapi kevala tāṅra krīḍā-mātra dharma
tathāpi jīvere kṛpāya kare eka karma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.30

সালোক্য–সামীপ্য–সার্ষ্টি–সারূপ্যপ্রকার ।
চারি মুক্তি দিয়া করে জীবের নিস্তার ॥ ৩০ ॥
sālokya-sāmīpya-sārṣṭi-sārūpya-prakāra
cāri mukti diyā kare jīvera nistāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.31

ব্রহ্মসাযুজ্য–মুক্তের তাহা নাহি গতি ।
বৈকুণ্ঠ–বাহিরে হয় তা’ সবার স্থিতি ॥ ৩১ ॥
brahma-sāyujya-muktera tāhā nāhi gati
vaikuṇṭha-bāhire haya tā’-sabāra sthiti

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.32

বৈকুণ্ঠ–বাহিরে এক জ্যোতির্ময় মণ্ডল ।
কৃষ্ণের অঙ্গের প্রভা, পরম উজ্জ্বল ॥ ৩২ ॥
vaikuṇṭha-bāhire eka jyotir-maya maṇḍala
kṛṣṇera aṅgera prabhā, parama ujjvala

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.33

‘সিদ্ধলোক’ নাম তার প্রকৃতির পার ।
চিৎস্বরূপ, তাঁহা নাহি চিচ্ছক্তি–বিকার ॥ ৩৩ ॥
‘siddha-loka’ nāma tāra prakṛtira pāra
cit-svarūpa, tāṅhā nāhi cic-chakti vikāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.34

সূর্যমণ্ডল যেন বাহিরে নির্বিশেষ ।
ভিতরে সূর্যের রথ–আদি সবিশেষ ॥ ৩৪ ॥
sūrya-maṇḍala yena bāhire nirviśeṣa
bhitare sūryera ratha-ādi saviśeṣa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.35

কামাদ্দ্বেষাদ্‌ ভয়াৎ স্নেহাদ্‌ যথা ভক্ত্যেশ্বরে মনঃ ।
আবেশ্য তদঘং হিত্বা বহবস্তদ্গতিং গতাঃ ॥ ৩৫ ॥
kāmād dveṣād bhayāt snehād
yathā bhaktyeśvare manaḥ
āveśya tad aghaṁ hitvā
bahavas tad gatiṁ gatāḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.36

যদরীণাং প্রিয়াণাঞ্চ প্রাপ্যমেকমিবোদিতম্‌ ।
তদ্‌ব্রহ্মকৃষ্ণয়োরৈক্যাৎ কিরণার্কোপমাজুষোঃ ॥ ৩৬ ॥
yad arīṇāṁ priyāṇāṁ ca
prāpyam ekam ivoditam
tad brahma-kṛṣṇayor aikyāt
kiraṇārkopamā-juṣoḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.37

তৈছে পরব্যোমে নানা চিচ্ছক্তিবিলাস ।
নির্বিশেষ জ্যোতির্বিম্ব বাহিরে প্রকাশ ॥ ৩৭ ॥
taiche para-vyome nānā cic-chakti-vilāsa
nirviśeṣa jyotir-bimba bāhire prakāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.38

নির্বিশেষ–ব্রহ্ম সেই কেবল জ্যোতির্ময় ।
সাযুজ্যের অধিকারী তাঁহা পায় লয় ॥ ৩৮ ॥
nirviśeṣa-brahma sei kevala jyotir-maya
sāyujyera adhikārī tāṅhā pāya laya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.39

সিদ্ধলোকস্তু তমসঃ পারে যত্র বসন্তি হি ।
সিদ্ধা ব্রহ্মসুখে মগ্না দৈত্যাশ্চ হরিণা হতাঃ ॥ ৩৯ ॥
siddha-lokas tu tamasaḥ
pāre yatra vasanti hi
siddhā brahma-sukhe magnā
daityāś ca hariṇā hatāḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.40

সেই পরব্যোমে নারায়ণের চারি পাশে ।
দ্বারকা–চতুর্ব্যূহের দ্বিতীয় প্রকাশে ॥ ৪০ ॥
sei para-vyome nārāyaṇera cāri pāśe
dvārakā-catur-vyūhera dvitīya prakāśe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.41

বাসুদেব–সঙ্কর্ষণ–প্রদ্যুম্নানিরুদ্ধ ।
‘দ্বিতীয় চতুর্ব্যূহ’ এই—তুরীয়, বিশুদ্ধ ॥ ৪১ ॥
vāsudeva-saṅkarṣaṇa-pradyumnāniruddha
‘dvitīya catur-vyūha’ ei — turīya, viśuddha

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.42

তাঁহা যে রামের রূপ—মহাসঙ্কর্ষণ ।
চিচ্ছক্তি–আশ্রয় তিহোঁ, কারণের কারণ ॥ ৪২ ॥
tāṅhā ye rāmera rūpa — mahā-saṅkarṣaṇa
cic-chakti-āśraya tiṅho, kāraṇera kāraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.43

চিচ্ছক্তি–বিলাস এক—‘শুদ্ধসত্ত্ব’ নাম ।
শুদ্ধসত্ত্বময় যত বৈকুণ্ঠাদি–ধাম ॥ ৪৩ ॥
cic-chakti-vilāsa eka — ‘śuddha-sattva’ nāma
śuddha-sattva-maya yata vaikuṇṭhādi-dhāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.44

ষড়্‌বিধৈশ্বর্য তাঁহা সকল চিন্ময় ।
সঙ্কর্ষণের বিভূতি সব, জানিহ নিশ্চয় ॥ ৪৪ ॥
ṣaḍ-vidhaiśvarya tāṅhā sakala cinmaya
saṅkarṣaṇera vibhūti saba, jāniha niścaya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.45

‘জীব’–নাম তটস্থাখ্য এক শক্তি হয় ।
মহাসঙ্কর্ষণ—সব জীবের আশ্রয় ॥ ৪৫ ॥
‘jīva’-nāma taṭasthākhya eka śakti haya
mahā-saṅkarṣaṇa — saba jīvera āśraya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.46

যাঁহা হৈতে বিশ্বোৎপত্তি, যাঁহাতে প্রলয় ।
সেই পুরুষের সঙ্কর্ষণ সমাশ্রয় ॥ ৪৬ ॥
yāṅhā haite viśvotpatti, yāṅhāte pralaya
sei puruṣera saṅkarṣaṇa samāśraya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.47

সর্বাশ্রয়, সর্বাদ্ভুত, ঐশ্বর্য অপার ।
‘অনন্ত’ কহিতে নারে মহিমা যাঁহার ॥ ৪৭ ॥
sarvāśraya, sarvādbhuta, aiśvarya apāra
‘ananta’ kahite nāre mahimā yāṅhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.48

তুরীয়, বিশুদ্ধসত্ত্ব, ‘সঙ্কর্ষণ’ নাম ।
তিঁহো যাঁর অংশ, সেই নিত্যানন্দ–রাম ॥ ৪৮ ॥
turīya, viśuddha-sattva, ‘saṅkarṣaṇa’ nāma
tiṅho yāṅra aṁśa, sei nityānanda-rāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.49

অষ্টম শ্লোকের কৈল সংক্ষেপে বিবরণ ।
নবম শ্লোকের অর্থ শুন দিয়া মন ॥ ৪৯ ॥
aṣṭama ślokera kaila saṅkṣepe vivaraṇa
navama ślokera artha śuna diyā mana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.50

মায়াভর্তাজাণ্ডসঙ্ঘাশ্রয়াঙ্গঃ
শেতে সাক্ষাৎ কারণাম্ভোধি–মধ্যে ।
যস্যৈকাংশঃ শ্রীপুমানাদিদেব–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ৫০ ॥
māyā-bhartājāṇḍa-saṅghāśrayāṅgaḥ
śete sākṣāt kāraṇāmbhodhi-madhye
yasyaikāṁśaḥ śrī-pumān ādi-devas
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.51

বৈকুণ্ঠ–বাহিরে যেই জ্যোতির্ময় ধাম ।
তাহার বাহিরে ‘কারণার্ণব’ নাম ॥ ৫১ ॥
vaikuṇṭha-bāhire yei jyotir-maya dhāma
tāhāra bāhire ‘kāraṇārṇava’ nāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.52

বৈকুণ্ঠ বেড়িয়া এক আছে জলনিধি ।
অনন্ত, অপার—তার নাহিক অবধি ॥ ৫২ ॥
vaikuṇṭha beḍiyā eka āche jala-nidhi
ananta, apāra — tāra nāhika avadhi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.53

বৈকুণ্ঠের পৃথিব্যাদি সকল চিন্ময় ।
মায়িক ভূতের তথি জন্ম নাহি হয় ॥ ৫৩ ॥
vaikuṇṭhera pṛthivy-ādi sakala cinmaya
māyika bhūtera tathi janma nāhi haya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.54

চিন্ময়–জল সেই পরম কারণ ।
যার এক কণা গঙ্গা পতিতপাবন ॥ ৫৪ ॥
cinmaya-jala sei parama kāraṇa
yāra eka kaṇā gaṅgā patita-pāvana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.55

সেই ত’ কারণার্ণবে সেই সঙ্কর্ষণ ।
আপনার এক অংশে করেন শয়ন ॥ ৫৫ ॥
sei ta’ kāraṇārṇave sei saṅkarṣaṇa
āpanāra eka aṁśe karena śayana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.56

মহৎস্রষ্টা পুরুষ, তিঁহো জগৎ–কারণ ।
আদ্য–অবতার করে মায়ায় ঈক্ষণ ॥ ৫৬ ॥
mahat-sraṣṭā puruṣa, tiṅho jagat-kāraṇa
ādya-avatāra kare māyāya īkṣaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.57

মায়াশক্তি রহে কারণাব্ধির বাহিরে ।
কারণ–সমুদ্র মায়া পরশিতে নারে ॥ ৫৭ ॥
māyā-śakti rahe kāraṇābdhira bāhire
kāraṇa-samudra māyā paraśite nāre

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.58

সেই ত’ মায়ার দুইবিধ অবস্থিতি ।
জগতের উপাদান ‘প্রধান’, প্রকৃতি ॥ ৫৮ ॥
sei ta’ māyāra dui-vidha avasthiti
jagatera upādāna ‘pradhāna’, prakṛti

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.59

জগৎকারণ নহে প্রকৃতি জড়রূপা ।
শক্তি সঞ্চারিয়া তারে কৃষ্ণ করে কৃপা ॥ ৫৯ ॥
jagat-kāraṇa nahe prakṛti jaḍa-rūpā
śakti sañcāriyā tāre kṛṣṇa kare kṛpā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.60

কৃষ্ণশক্ত্যে প্রকৃতি হয় গৌণ কারণ ।
অগ্নিশক্ত্যে লৌহ যৈছে করয়ে জারণ ॥ ৬০ ॥
kṛṣṇa-śaktye prakṛti haya gauṇa kāraṇa
agni-śaktye lauha yaiche karaye jāraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.61

অতএব কৃষ্ণ মূল–জগৎকারণ ।
প্রকৃতি—কারণ যৈছে অজাগলস্তন ॥ ৬১ ॥
ataeva kṛṣṇa mūla-jagat-kāraṇa
prakṛti — kāraṇa yaiche ajā-gala-stana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.62

মায়া–অংশে কহি তারে নিমিত্ত–কারণ ।
সেহ নহে, যাতে কর্তা–হেতু—নারায়ণ ॥ ৬২ ॥
māyā-aṁśe kahi tāre nimitta-kāraṇa
seha nahe, yāte kartā-hetu — nārāyaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.63

ঘটের নিমিত্ত–হেতু যৈছে কুম্ভকার ।
তৈছে জগতের কর্তা—পুরুষাবতার ॥ ৬৩ ॥
ghaṭera nimitta-hetu yaiche kumbhakāra
taiche jagatera kartā — puruṣāvatāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.64

কৃষ্ণ—কর্তা, মায়া তাঁর করেন সহায় ।
ঘটের কারণ—চক্র–দণ্ডাদি উপায় ॥ ৬৪ ॥
kṛṣṇa — kartā, māyā tāṅra karena sahāya
ghaṭera kāraṇa — cakra-daṇḍādi upāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.65

দূর হৈতে পুরুষ করে মায়াতে অবধান ।
জীবরূপ বীর্য তাতে করেন আধান ॥ ৬৫ ॥
dūra haite puruṣa kare māyāte avadhāna
jīva-rūpa vīrya tāte karena ādhāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.66

এক অঙ্গাভাসে করে মায়াতে মিলন ।
মায়া হৈতে জন্মে তবে ব্রহ্মাণ্ডের গণ ॥ ৬৬ ॥
eka aṅgābhāse kare māyāte milana
māyā haite janme tabe brahmāṇḍera gaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.67

অগণ্য, অনন্ত যত অণ্ড–সন্নিবেশ ।
ততরূপে পুরুষ করে সবাতে প্রকাশ ॥ ৬৭ ॥
agaṇya, ananta yata aṇḍa-sanniveśa
tata-rūpe puruṣa kare sabāte prakāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.68

পুরুষ–নাসাতে যবে বাহিরায় শ্বাস ।
নিশ্বাস সহিতে হয় ব্রহ্মাণ্ড–প্রকাশ ॥ ৬৮ ॥
puruṣa-nāsāte yabe bāhirāya śvāsa
niśvāsa sahite haya brahmāṇḍa-prakāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.69

পুনরপি শ্বাস যবে প্রবেশে অন্তরে ।
শ্বাস–সহ ব্রহ্মাণ্ড পৈশে পুরুষ–শরীরে ॥ ৬৯ ॥
punarapi śvāsa yabe praveśe antare
śvāsa-saha brahmāṇḍa paiśe puruṣa-śarīre

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.70

গবাক্ষের রন্ধ্রে যেন ত্রসরেণু চলে ।
পুরুষের লোমকূপে ব্রহ্মাণ্ডের জালে ॥ ৭০ ॥
gavākṣera randhre yena trasareṇu cale
puruṣera loma-kūpe brahmāṇḍera jāle

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.71

যস্যৈকনিশ্বসিত–কালমথাবলম্ব্য
জীবন্তি লোমবিলজা জগদণ্ডনাথাঃ ।
বিষ্ণুর্মহান্‌ স ইহ যস্য কলাবিশেষো
গোবিন্দমাদিপুরুষং তমহং ভজামি ॥ ৭১ ॥
yasyaika-niśvasita-kālam athāvalambya
jīvanti loma-vila-jā jagad-aṇḍa-nāthāḥ
viṣṇur mahān sa iha yasya kalā-viśeṣo
govindam ādi-puruṣaṁ tam ahaṁ bhajāmi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.72

ক্কাহং তমো–মহদহং–খ–চরাগ্নিবার্ভূ–
সংবেষ্টিতাণ্ডঘট–সপ্তবিতস্তিকায়ঃ ।
ক্কেদৃগ্বিধাঽবিগণিতাণ্ডপরাণুচর্যা–
বাতাধ্বরোমবিবরস্য চ তে মহিত্বম্‌ ॥ ৭২ ॥
kvāhaṁ tamo-mahad-ahaṁ-kha-carāgni-vār-bhū-
saṁveṣṭitāṇḍa-ghaṭa-sapta-vitasti-kāyaḥ
kvedṛg-vidhāvigaṇitāṇḍa-parāṇu-caryā-
vātādhva-roma-vivarasya ca te mahitvam

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.73

অংশের অংশ যেই, ‘কলা’ তার নাম ।
গোবিন্দের প্রতিমূর্তি শ্রীবলরাম ॥ ৭৩ ॥
aṁśera aṁśa yei, ‘kalā’ tāra nāma
govindera pratimūrti śrī-balarāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.74

তাঁর এক স্বরূপ—শ্রীমহাসঙ্কর্ষণ ।
তাঁর অংশ ‘পুরুষ’ হয় কলাতে গণন ॥ ৭৪ ॥
tāṅra eka svarūpa — śrī-mahā-saṅkarṣaṇa
tāṅra aṁśa ‘puruṣa’ haya kalāte gaṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.75

যাঁহাকে ত’ কলা কহি, তিঁহো মহাবিষ্ণু ।
মহাপুরুষাবতারী তেঁহো সর্বজিষ্ণু ॥ ৭৫ ॥
yāṅhāke ta’ kalā kahi, tiṅho mahā-viṣṇu
mahā-puruṣāvatārī teṅho sarva-jiṣṇu

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.76

গর্ভোদ–ক্ষীরোদশায়ী দোঁহে ‘পুরুষ’ নাম ।
সেই দুই, যাঁর অংশ,—বিষ্ণু, বিশ্বধাম ॥ ৭৬ ॥
garbhoda-kṣīroda-śāyī doṅhe ‘puruṣa’ nāma
sei dui, yāṅra aṁśa, — viṣṇu, viśva-dhāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.77

বিষ্ণোস্তু ত্রীণি রূপাণি পুরুষাখ্যান্যথো বিদুঃ ।
একন্তু মহতঃ স্রষ্টৃ দ্বিতীয়ং ত্বণ্ডসংস্থিতম্‌ ।
তৃতীয়ং সর্বভূতস্থং তানি জ্ঞাত্বা বিমুচ্যতে ॥ ৭৭ ॥
viṣṇos tu trīṇi rūpāṇi
puruṣākhyāny atho viduḥ
ekaṁ tu mahataḥ sraṣṭṛ
dvitīyaṁ tv aṇḍa-saṁsthitam
tṛtīyaṁ sarva-bhūta-sthaṁ
tāni jñātvā vimucyate

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.78

যদ্যপি কহিয়ে তাঁরে কৃষ্ণের ‘কলা’ করি ।
মৎস্য–কূর্মাদ্যবতারের তিঁহো অবতারী ॥ ৭৮ ॥
yadyapi kahiye tāṅre kṛṣṇera ‘kalā’ kari
matsya-kūrmādy-avatārera tiṅho avatārī

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.79

এতে চাংশকলাঃ পুংসঃ কৃষ্ণস্তু ভগবান্‌ স্বয়ম্ ।
ইন্দ্রারি–ব্যাকুলং লোকং মৃড়য়ন্তি যুগে যুগে ॥ ৭৯ ॥
ete cāṁśa-kalāḥ puṁsaḥ
kṛṣṇas tu bhagavān svayam
indrāri-vyākulaṁ lokaṁ
mṛḍayanti yuge yuge

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.80

সেই পুরুষ সৃষ্টি–স্থিতি–প্রলয়ের কর্তা ।
নানা অবতার করে, জগতের ভর্তা ॥ ৮০ ॥
sei puruṣa sṛṣṭi-sthiti-pralayera kartā
nānā avatāra kare, jagatera bhartā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.81

সৃষ্ট্যাদি–নিমিত্তে যেই অংশের অবধান ।
সেই ত’ অংশেরে কহি ‘অবতার’ নাম ॥ ৮১ ॥
sṛṣṭy-ādi-nimitte yei aṁśera avadhāna
sei ta’ aṁśere kahi ‘avatāra’ nāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.82

আদ্যাবতার, মহাপুরুষ, ভগবান্‌ ।
সর্ব–অবতার–বীজ, সর্বাশ্রয়–ধাম ॥ ৮২ ॥
ādyāvatāra, mahā-puruṣa, bhagavān
sarva-avatāra-bīja, sarvāśraya-dhāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.83

আদ্যোঽবতারঃ পুরুষঃ পরস্য
কালঃ স্বভাবঃ সদসন্মনশ্চ ।
দ্রব্যং বিকারো গুণ ইন্দ্রিয়াণি
বিরাট্‌ স্বরাট্‌ স্থাস্নু চরিষ্ণু ভূম্নঃ ॥ ৮৩ ॥
ādyo ’vatāraḥ puruṣaḥ parasya
kālaḥ svabhāvaḥ sad-asan manaś ca
dravyaṁ vikāro guṇa indriyāṇi
virāṭ svarāṭ sthāsnu cariṣṇu bhūmnaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.84

জগৃহে পৌরুষং রূপং ভগবান্মহদাদিভিঃ ।
সম্ভূতং ষোড়শকলমাদৌ লোকসিসৃক্ষয়া ॥ ৮৪ ॥
jagṛhe pauruṣaṁ rūpaṁ
bhagavān mahad-ādibhiḥ
sambhūtaṁ ṣoḍaśa-kalam
ādau loka-sisṛkṣayā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.85

যদ্যপি সর্বাশ্রয় তিঁহো, তাঁহাতে সংসার ।
অন্তরাত্মা–রূপে তিঁহো জগৎ–আধার ॥ ৮৫ ॥
yadyapi sarvāśraya tiṅho, tāṅhāte saṁsāra
antarātmā-rūpe tiṅho jagat-ādhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.86

প্রকৃতি–সহিতে তাঁর উভয় সম্বন্ধ ।
তথাপি প্রকৃতি–সহ নাহি স্পর্শগন্ধ ॥ ৮৬ ॥
prakṛti-sahite tāṅra ubhaya sambandha
tathāpi prakṛti-saha nāhi sparśa-gandha

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.87

এতদীশনমীশস্য প্রকৃতিস্থোঽপি তদ্‌গুনৈঃ ।
ন যুজ্যতে সদাত্মস্থৈর্যথা বুদ্ধিস্তদাশ্রয়া ॥ ৮৭ ॥
etad īśanam īśasya
prakṛti-stho ’pi tad-guṇaiḥ
na yujyate sadātma-sthair
yathā buddhis tad-āśrayā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.88

এই মত গীতাতেহ পুনঃ পুনঃ কয় ।
সর্বদা ঈশ্বর–তত্ত্ব অচিন্ত্যশক্তি হয় ॥ ৮৮ ॥
ei mata gītāteha punaḥ punaḥ kaya
sarvadā īśvara-tattva acintya-śakti haya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.89

আমি ত’ জগতে বসি, জগৎ আমাতে ।
না আমি জগতে বসি, না আমা জগতে ॥ ৮৯ ॥
āmi ta’ jagate vasi, jagat āmāte
nā āmi jagate vasi, nā āmā jagate

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.90

অচিন্ত্য ঐশ্বর্য এই জানিহ আমার ।
এই ত’ গীতার অর্থ কৈল পরচার ॥ ৯০ ॥
acintya aiśvarya ei jāniha āmāra
ei ta’ gītāra artha kaila paracāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.91

সেই ত’ পুরুষ যাঁর ‘অংশ’ ধরে নাম ।
চৈতন্যের সঙ্গে সেই নিত্যানন্দ–রাম ॥ ৯১ ॥
sei ta’ puruṣa yāṅra ‘aṁśa’ dhare nāma
caitanyera saṅge sei nityānanda-rāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.92

এই ত’ নবম শ্লোকের অর্থ–বিবরণ ।
দশম শ্লোকের অর্থ শুন দিয়া মন ॥ ৯২ ॥
ei ta’ navama ślokera artha-vivaraṇa
daśama ślokera artha śuna diyā mana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.93

যস্যাংশাংশঃ শ্রীল–গর্ভোদশায়ী
যন্নাভ্যব্জং লোকসংঘাতনালম্‌ ।
লোকস্রষ্টুঃ সূতিকাধাম ধাতু–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ৯৩ ॥
yasyāṁśāṁśaḥ śrīla-garbhoda-śāyī
yan-nābhy-abjaṁ loka-saṅghāta-nālam
loka-sraṣṭuḥ sūtikā-dhāma dhātus
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.94

সেই ত’ পুরুষ অনন্তব্রহ্মাণ্ড সৃজিয়া ।
সব অণ্ডে5 প্রবেশিলা বহু–মূর্তি হঞা ॥ ৯৪ ॥
sei ta’ puruṣa ananta-brahmāṇḍa sṛjiyā
saba aṇḍe praveśilā bahu-mūrti hañā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.95

ভিতরে প্রবেশি’ দেখে সব অন্ধকার ।
রহিতে নাহিক স্থান করিল বিচার॥ ৯৫ ॥
bhitare praveśi’ dekhe saba andhakāra
rahite nāhika sthāna karila vicāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.96

নিজাঙ্গ–স্বেদজল করিল সৃজন ।
সেই জলে কৈল অর্ধ–ব্রহ্মাণ্ড ভরণ ॥ ৯৬ ॥
nijāṅga-sveda-jala karila sṛjana
sei jale kaila ardha-brahmāṇḍa bharaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.97

ব্রহ্মাণ্ড–প্রমাণ পঞ্চাশৎকোটি–যোজন ।
আয়াম, বিস্তার, দুই হয় এক সম ॥ ৯৭ ॥
brahmāṇḍa-pramāṇa pañcāśat-koṭi-yojana
āyāma, vistāra, dui haya eka sama

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.98

জলে ভরি’ অর্ধ তাঁহা কৈল নিজ–বাস ।
আর অর্ধে কৈল চৌদ্দভুবন প্রকাশ ॥ ৯৮ ॥
jale bhari’ ardha tāṅhā kaila nija-vāsa
āra ardhe kaila caudda-bhuvana prakāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.99

তাঁহাই প্রকট কৈল বৈকুণ্ঠ নিজ–ধাম ।
শেষ–শয়ন–জলে করিল বিশ্রাম ॥ ৯৯ ॥
tāṅhāi prakaṭa kaila vaikuṇṭha nija-dhāma
śeṣa-śayana-jale karila viśrāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.100-101

অনন্তশয্যাতে তাঁহা করিল শয়ন ।
সহস্র মস্তক তাঁর সহস্র বদন ॥ ১০০ ॥
সহস্র–চরন–হস্ত, সহস্র–নয়ন ।
সর্ব–অবতার–বীজ, জগৎ–কারণ ॥ ১০১ ॥
ananta-śayyāte tāṅhā karila śayana
sahasra mastaka tāṅra sahasra vadana
sahasra-caraṇa-hasta, sahasra-nayana
sarva-avatāra-bīja, jagat-kāraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.102

তাঁর নাভিপদ্ম হৈতে উঠিল এক পদ্ম ।
সেই পদ্মে হৈল ব্রহ্মার জন্ম–সদ্ম ॥ ১০২ ॥
tāṅra nābhi-padma haite uṭhila eka padma
sei padme haila brahmāra janma-sadma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.103

সেই পদ্মনালে হৈল চৌদ্দভুবন ।
তেঁহো ব্রহ্মা হঞা সৃষ্টি করিল সৃজন ॥ ১০৩ ॥
sei padma-nāle haila caudda-bhuvana
teṅho brahmā hañā sṛṣṭi karila sṛjana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.104

বিষ্ণুরূপ হঞা করে জগৎ পালনে ।
গুণাতীত–বিষ্ণু স্পর্শ নাহি মায়া–গুণে ॥ ১০৪ ॥
viṣṇu-rūpa hañā kare jagat pālane
guṇātīta-viṣṇu sparśa nāhi māyā-guṇe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.105

রুদ্ররূপ ধরি’ করে জগৎ সংহার ।
সৃষ্টি–স্থিতি–প্রলয়—ইচ্ছায় যাঁহার ॥ ১০৫ ॥
rudra-rūpa dhari’ kare jagat saṁhāra
sṛṣṭi-sthiti-pralaya — icchāya yāṅhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.106

হিরণ্যগর্ভ, অন্তর্যামী, জগৎ–কারণ ।
যাঁর অংশ করি’ করে বিরাট–কল্পন ॥ ১০৬ ॥
hiraṇya-garbha, antaryāmī, jagat-kāraṇa
yāṅra aṁśa kari’ kare virāṭa-kalpana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.107

হেন নারায়ণ,—যাঁর অংশের অংশ ।
সেই প্রভু নিত্যানন্দ—সর্ব–অবতংস ॥ ১০৭ ॥
hena nārāyaṇa, — yāṅra aṁśera aṁśa
sei prabhu nityānanda — sarva-avataṁsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.108

দশম শ্লোকের অর্থ কৈল বিবরণ ।
একাদশ শ্লোকের অর্থ শুন দিয়া মন ॥ ১০৮ ॥
daśama ślokera artha kaila vivaraṇa
ekādaśa ślokera artha śuna diyā mana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.109

যস্যাংশাংশাংশঃ পরাত্মাখিলানাং
পোষ্টা বিষ্ণুর্ভাতি দুগ্ধাব্ধিশায়ী ।
ক্ষৌণীভর্তা যৎকলা সোঽপ্যনন্ত–
স্তং শ্রীনিত্যানন্দরামং প্রপদ্যে ॥ ১০৯ ॥
yasyāṁśāṁśāṁśaḥ parātmākhilānāṁ
poṣṭā viṣṇur bhāti dugdhābdhi-śāyī
kṣauṇī-bhartā yat-kalā so ’py anantas
taṁ śrī-nityānanda-rāmaṁ prapadye

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.110

নারায়ণের নাভিনাল–মধ্যেতে ধরণী ।
ধরণীর মধ্যে সপ্ত সমুদ্র যে গণি ॥ ১১০ ॥
nārāyaṇera nābhi-nāla-madhyete dharaṇī
dharaṇīra madhye sapta samudra ye gaṇi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.111

তাঁহা ক্ষীরোদধি–মধ্যে ‘শ্বেতদ্বীপ’ নাম ।
পালয়িতা বিষ্ণু,—তাঁর সেই নিজ ধাম ॥ ১১১ ॥
tāṅhā kṣīrodadhi-madhye ‘śvetadvīpa’ nāma
pālayitā viṣṇu, — tāṅra sei nija dhāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.112

সকল জীবের তিঁহো হয়ে অন্তর্যামী ।
জগৎ–পালক তিঁহো জগতের স্বামী ॥ ১১২ ॥
sakala jīvera tiṅho haye antaryāmī
jagat-pālaka tiṅho jagatera svāmī

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.113

যুগ–মন্বন্তরে ধরি’ নানা অবতার ।
ধর্ম সংস্থাপন করে, অধর্ম সংহার ॥ ১১৩ ॥
yuga-manvantare dhari’ nānā avatāra
dharma saṁsthāpana kare, adharma saṁhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.114

দেবগণে না পায় যাঁহার দরশন ।
ক্ষীরোদকতীরে যাই’ করেন স্তবন ॥ ১১৪ ॥
deva-gaṇe nā pāya yāṅhāra daraśana
kṣīrodaka-tīre yāi’ karena stavana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.115

তবে অবতরি’ করে জগৎ পালন ।
অনন্ত বৈভব তাঁর নাহিক গণন ॥ ১১৫ ॥
tabe avatari’ kare jagat pālana
ananta vaibhava tāṅra nāhika gaṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.116

সেই বিষ্ণু হয় যাঁর অংশাংশের অংশ ।
সেই প্রভু নিত্যানন্দ—সর্ব–অবতংস ॥ ১১৬ ॥
sei viṣṇu haya yāṅra aṁśāṁśera aṁśa
sei prabhu nityānanda — sarva-avataṁsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.117

সেই বিষ্ণু ‘শেষ’–রূপে ধরেন ধরণী ।
কাঁহা আছে মহী, শিরে, হেন নাহি জানি ॥ ১১৭ ॥
sei viṣṇu ‘śeṣa’-rūpe dharena dharaṇī
kāṅhā āche mahī, śire, hena nāhi jāni

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.118

সহস্র বিস্তীর্ণ যাঁর ফণার মণ্ডল ।
সূর্য জিনি’ মণিগণ করে ঝলমল ॥ ১১৮ ॥
sahasra vistīrṇa yāṅra phaṇāra maṇḍala
sūrya jini’ maṇi-gaṇa kare jhala-mala

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.119

পঞ্চাশৎকোটি–যোজন পৃথিবী–বিস্তার ।
যাঁর একফণে রহে সর্ষপ–আকার ॥ ১১৯ ॥
pañcāśat-koṭi-yojana pṛthivī-vistāra
yāṅra eka-phaṇe rahe sarṣapa-ākāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.120

সেই ত’ ‘অনন্ত’ ‘শেষ’—ভক্ত–অবতার ।
ঈশ্বরের সেবা বিনা নাহি জানে আর ॥ ১২০ ॥
sei ta’ ‘ananta’ ‘śeṣa’ — bhakta-avatāra
īśvarera sevā vinā nāhi jāne āra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.121

সহস্র–বদনে করে কৃষ্ণগুণ গান ।
নিরবধি গুণ গা’ন, অন্ত নাহি পা’ন ॥ ১২১ ॥
sahasra-vadane kare kṛṣṇa-guṇa gāna
niravadhi guṇa gā’na, anta nāhi pā’na

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.122

সনকাদি ভাগবত শুনে যাঁর মুখে ।
ভগবানের গুণ কহে, ভাসে প্রেমসুখে ॥ ১২২ ॥
sanakādi bhāgavata śune yāṅra mukhe
bhagavānera guṇa kahe, bhāse prema-sukhe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.123

ছত্র, পাদুকা, শয্যা, উপাধান, বসন ।
আরাম, আবাস, যজ্ঞসূত্র, সিংহাসন ॥ ১২৩ ॥
chatra, pādukā, śayyā, upādhāna, vasana
ārāma, āvāsa, yajña-sūtra, siṁhāsana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.124

এত মূর্তিভেদ করি’ কৃষ্ণসেবা করে ।
কৃষ্ণের শেষতা পাঞা ‘শেষ’ নাম ধরে ॥ ১২৪ ॥
eta mūrti-bheda kari’ kṛṣṇa-sevā kare
kṛṣṇera śeṣatā pāñā ‘śeṣa’ nāma dhare

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.125

সেই ত’ অনন্ত, যাঁর কহি এক কলা ।
হেন প্রভু নিত্যানন্দ, কে জানে তাঁর খেলা ॥ ১২৫ ॥
sei ta’ ananta, yāṅra kahi eka kalā
hena prabhu nityānanda, ke jāne tāṅra khelā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.126

এসব প্রমাণে জানি নিত্যানন্দতত্ত্বসীমা ।
তাঁহাকে ‘অনন্ত’ কহি, কি তাঁর মহিমা ॥ ১২৬ ॥
e-saba pramāṇe jāni nityānanda-tattva-sīmā
tāṅhāke ‘ananta’ kahi, ki tāṅra mahimā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.127

অথবা ভক্তের বাক্য মানি সত্য করি’ ।
সকল সম্ভবে তাঁতে, যাতে অবতারী ॥ ১২৭ ॥
athavā bhaktera vākya māni satya kari’
sakala sambhave tāṅte, yāte avatārī

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.128

অবতার–অবতারী—অভেদ, যে জানে ।
পূর্বে যৈছে কৃষ্ণেকে কেহো কাহো করি’ মানে ॥ ১২৮ ॥
avatāra-avatārī — abheda, ye jāne
pūrve yaiche kṛṣṇake keho kāho kari’ māne

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.129

কেহো কহে, কৃষ্ণ সাক্ষাৎ নরনারায়ণ ।
কেহো কহে, কৃষ্ণ হয় সাক্ষাৎ বামন ॥ ১২৯ ॥
keho kahe, kṛṣṇa sākṣāt nara-nārāyaṇa
keho kahe, kṛṣṇa haya sākṣāt vāmana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.130

কেহো কহে, কৃষ্ণ ক্ষীরোদশায়ী অবতার ।
অসম্ভব নহে, সত্য বচন সবার ॥ ১৩০ ॥
keho kahe, kṛṣṇa kṣīroda-śāyī avatāra
asambhava nahe, satya vacana sabāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.131

কৃষ্ণ যবে অবতরে সর্বাংশ–আশ্রয় ।
সর্বাংশ আসি’ তবে কৃষ্ণেতে মিলয় ॥ ১৩১ ॥
kṛṣṇa yabe avatare sarvāṁśa-āśraya
sarvāṁśa āsi’ tabe kṛṣṇete milaya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.132

যেই যেই রূপে জানে, সেই তাহা কহে ।
সকল সম্ভবে কৃষ্ণে, কিছু মিথ্যা নহে ॥ ১৩২ ॥
yei yei rūpe jāne, sei tāhā kahe
sakala sambhave kṛṣṇe, kichu mithyā nahe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.133

অতএব শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য গোসাঞি ।
সর্ব অবতার–লীলা করি’ সবারে দেখাই ॥ ১৩৩ ॥
ataeva śrī-kṛṣṇa-caitanya gosāñi
sarva avatāra-līlā kari’ sabāre dekhāi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.134

এইরূপে নিত্যানন্দ ‘অনন্ত’–প্রকাশ ।
সেইভাবে—কহে মুঞি চৈতন্যের দাস ॥ ১৩৪ ॥
ei-rūpe nityānanda ‘ananta’-prakāśa
sei-bhāve — kahe muñi caitanyera dāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.135

কভু গুরু, কভু সখা, কভু ভৃত্য–লীলা ।
পূর্বে যেন তিনভাবে ব্রজে কৈল খেলা ॥ ১৩৫ ॥
kabhu guru, kabhu sakhā, kabhu bhṛtya-līlā
pūrve yena tina-bhāve vraje kaila khelā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.136

বৃষ হঞা কৃষ্ণসনে মাথামাথি রণ ।
কভু কৃষ্ণ করে তাঁর পাদ–সম্বাহন ॥ ১৩৬ ॥
vṛṣa hañā kṛṣṇa-sane māthā-māthi raṇa
kabhu kṛṣṇa kare tāṅra pāda-saṁvāhana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.137

আপনাকে ভৃত্য করি’ কৃষ্ণে প্রভু জানে ।
কৃষ্ণের কলার কলা আপনাকে মানে ॥ ১৩৭ ॥
āpanāke bhṛtya kari’ kṛṣṇe prabhu jāne
kṛṣṇera kalāra kalā āpanāke māne

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.138

বৃষায়মাণৌ নর্দন্তৌ যুযুধাতে পরস্পরম্‌ ।
অনুকৃত্য রুতৈর্জন্তূংশ্চেরতুঃ প্রাকৃতৌ যথা ॥ ১৩৮ ॥
vṛṣāyamāṇau nardantau
yuyudhāte parasparam
anukṛtya rutair jantūṁś
ceratuḥ prākṛtau yathā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.139

ক্কচিৎ ক্রীড়া–পরিশ্রান্তং গোপোৎসঙ্গোপবর্হণম্‌ ।
স্বয়ং বিশ্রাময়ত্যার্যং পাদসম্বাহনাদিভিঃ ॥ ১৩৯ ॥
kvacit krīḍā-pariśrāntaṁ
gopotsaṅgopabarhaṇam
svayaṁ viśrāmayaty āryaṁ
pāda-saṁvāhanādibhiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.140

কেয়ং বা কুত আয়াতা দৈবী বা নার্যুতাসুরী ।
প্রায়ো মায়াস্তু মে ভর্তুর্নান্যা মেঽপি বিমোহিনী ॥ ১৪০ ॥
keyaṁ vā kuta āyātā
daivī vā nāry utāsurī
prāyo māyāstu me bhartur
nānyā me ’pi vimohinī

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.141

যস্যাঙ্ঘ্রিপঙ্কজরজোঽখিললোক–পালৈ–
র্মৌল্যুত্তমৈর্ধৃতমুপাসিত–তীর্থতীর্থম্‌ ।
ব্রহ্মা ভবোঽহমপি যস্য কলাঃ কলায়াঃ
শ্রীশ্চোদ্বহেম চিরমস্য নৃপাসনং ক্ব?॥ ১৪১ ॥
yasyāṅghri-paṅkaja-rajo ’khila-loka-pālair
mauly-uttamair dhṛtam upāsita-tīrtha-tīrtham
brahmā bhavo ’ham api yasya kalāḥ kalāyāḥ
śrīś codvahema ciram asya nṛpāsanaṁ kva

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.142

একলে ঈশ্বর কৃষ্ণ, আর সব ভৃত্য ।
যারে যৈছে নাচায়, সে তৈছে করে নৃত্য ॥ ১৪২ ॥
ekale īśvara kṛṣṇa, āra saba bhṛtya
yāre yaiche nācāya, se taiche kare nṛtya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.143

এই মত চৈতন্যগোসাঞি একলে ঈশ্বর ।
আর সব পারিষদ, কেহ বা কিঙ্কর ॥ ১৪৩ ॥
ei mata caitanya-gosāñi ekale īśvara
āra saba pāriṣada, keha vā kiṅkara

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.144-145

গুরুবর্গ,—নিত্যানন্দ, অদ্বৈত আচার্য ।
শ্রীবাসাদি, আর যত—লঘু, সম, আর্য ॥ ১৪৪ ॥
সবে পারিষদ, সবে লীলার সহায় ।
সবা লঞা নিজ–কার্য সাধে গৌর–রায় ॥ ১৪৫ ॥
guru-varga, — nityānanda, advaita ācārya
śrīvāsādi, āra yata — laghu, sama, ārya
sabe pāriṣada, sabe līlāra sahāya
sabā lañā nija-kārya sādhe gaura-rāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.146

অদ্বৈত আচার্য, নিত্যানন্দ,—দুই অঙ্গ ।
দুইজন লঞা প্রভুর যত কিছু রঙ্গ ॥ ১৪৬ ॥
advaita ācārya, nityānanda, — dui aṅga
dui-jana lañā prabhura yata kichu raṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.147

অদ্বৈত–আচার্য–গোসাঞি সাক্ষাৎ ঈশ্বর ।
প্রভু গুরু করি’ মানে, তিঁহো ত’ কিঙ্কর ॥ ১৪৭ ॥
advaita-ācārya-gosāñi sākṣāt īśvara
prabhu guru kari’ māne, tiṅho ta’ kiṅkara

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.148

আচার্য–গোসাঞির তত্ত্ব না যায় কথন ।
কৃষ্ণ অবতারি যেঁহো তারিল ভুবন ॥ ১৪৮ ॥
ācārya-gosāñira tattva nā yāya kathana
kṛṣṇa avatāri yeṅho tārila bhuvana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.149

নিত্যানন্দ–স্বরূপ পূর্বে হইলা লক্ষ্মণ ।
লঘুভ্রাতা হৈয়া করে রামের সেবন ॥ ১৪৯ ॥
nityānanda-svarūpa pūrve ha-iyā lakṣmaṇa
laghu-bhrātā haiyā kare rāmera sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.150

রামের চরিত্র সব,—দুঃখের কারণ ।
স্বতন্ত্র লীলায় দুঃখ সহেন লক্ষ্মণ ॥ ১৫০ ॥
rāmera caritra saba, — duḥkhera kāraṇa
svatantra līlāya duḥkha sahena lakṣmaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.151

নিষেধ করিতে নারে, যাতে ছোট ভাই ।
মৌন ধরি’ রহে লক্ষ্মণ মনে দুঃখ পাই’ ॥ ১৫১ ॥
niṣedha karite nāre, yāte choṭa bhāi
mauna dhari’ rahe lakṣmaṇa mane duḥkha pāi’

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.152

কৃষ্ণ–অবতারে জ্যেষ্ঠ হৈলা সেবার কারণ ।
কৃষ্ণকে করাইল নানা সুখ আস্বাদন ॥ ১৫২ ॥
kṛṣṇa-avatāre jyeṣṭha hailā sevāra kāraṇa
kṛṣṇake karāila nānā sukha āsvādana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.153

রাম–লক্ষ্মণ—কৃষ্ণ–রামের অংশবিশেষ ।
অবতার–কালে দোঁহে দোঁহাতে প্রবেশ ॥ ১৫৩ ॥
rāma-lakṣmaṇa — kṛṣṇa-rāmera aṁśa-viśeṣa
avatāra-kāle doṅhe doṅhāte praveśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.154

সেই অংশ লঞা জ্যেষ্ঠ–কনিষ্ঠাভিমান ।
অংশাংশি–রূপে শাস্ত্রে করয়ে ব্যাখ্যান ॥ ১৫৪ ॥
sei aṁśa lañā jyeṣṭha-kaniṣṭhābhimāna
aṁśāṁśi-rūpe śāstre karaye vyākhyāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.155

রামাদিমূর্তিষু কলানিয়মেন তিষ্ঠন্‌
নানাবতারমকরোদ্ভুবনেষু কিন্তু ।
কৃষ্ণঃ স্বয়ং সমভবৎ পরমঃ পুমান্‌ যো
গোবিন্দমাদিপুরুষং তমহং ভজামি ॥ ১৫৫ ॥
rāmādi-mūrtiṣu kalā-niyamena tiṣṭhan
nānāvatāram akarod bhuvaneṣu kintu
kṛṣṇaḥ svayaṁ samabhavat paramaḥ pumān yo
govindam ādi-puruṣaṁ tam ahaṁ bhajāmi

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.156

শ্রীচৈতন্য—সেই কৃষ্ণ, নিত্যানন্দ—রাম ।
নিত্যানন্দ পূর্ণ করে চৈতন্যের কাম ॥ ১৫৬ ॥
śrī-caitanya — sei kṛṣṇa, nityānanda — rāma
nityānanda pūrṇa kare caitanyera kāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.157

নিত্যানন্দ–মহিমা–সিন্ধু অনন্ত, অপার ।
এক কণা স্পর্শি মাত্র,—সে কৃপা তাঁহার ॥ ১৫৭ ॥
nityānanda-mahimā-sindhu ananta, apāra
eka kaṇā sparśi mātra, — se kṛpā tāṅhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.158

আর এক শুন তাঁর কৃপার মহিমা ।
অধম জীবেরে চড়াইল ঊর্ধ্বসীমা ॥ ১৫৮ ॥
āra eka śuna tāṅra kṛpāra mahimā
adhama jīvere caḍhāila ūrdhva-sīmā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.159

বেদগুহ্য কথা এই অযোগ্য কহিতে ।
তথাপি কহিয়ে তাঁর কৃপা প্রকাশিতে ॥ ১৫৯ ॥
veda-guhya kathā ei ayogya kahite
tathāpi kahiye tāṅra kṛpā prakāśite

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.160

উল্লাস–উপরি লেখোঁ তোমার প্রসাদ ।
নিত্যানন্দ প্রভু, মোর ক্ষম অপরাধ ॥ ১৬০ ॥
ullāsa-upari lekhoṅ tomāra prasāda
nityānanda prabhu, mora kṣama aparādha

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.161

অবধূত গোসাঞির এক ভৃত্য প্রেমধাম ।
মীনকেতন রামদাস হয় তাঁর নাম ॥ ১৬১ ॥
avadhūta gosāñira eka bhṛtya prema-dhāma
mīnaketana rāmadāsa haya tāṅra nāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.162

আমার আলয়ে অহোরাত্র–সংকীর্তন ।
তাহাতে আইলা তেঁহো পাঞা নিমন্ত্রণ ॥ ১৬২ ॥
āmāra ālaye aho-rātra-saṅkīrtana
tāhāte āilā teṅho pāñā nimantraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.163

মহাপ্রেমময় তিঁহো বসিলা অঙ্গনে ।
সকল বৈষ্ণব তাঁর বন্দিলা চরণে ॥ ১৬৩ ॥
mahā-prema-maya tiṅho vasilā aṅgane
sakala vaiṣṇava tāṅra vandilā caraṇe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.164

নমস্কার করিতে, কা’র উপরেতে চড়ে ।
প্রেমে কা’রে বংশী মারে, কাহাকে চাপড়ে ॥ ১৬৪ ॥
namaskāra karite, kā’ra uparete caḍe
preme kā’re vaṁśī māre, kāhāke cāpaḍe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.165

যে নয়ন দেখিতে অশ্রু হয় মনে যার ।
সেই নেত্রে অবিচ্ছিন্ন বহে অশ্রুধার ॥ ১৬৫ ॥
ye nayana dekhite aśru haya mane yāra
sei netre avicchinna vahe aśru-dhāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.166

কভু কোন অঙ্গে দেখি পুলক–কদম্ব ।
এক অঙ্গে জাড্য তাঁর, আর অঙ্গে কম্প ॥ ১৬৬ ॥
kabhu kona aṅge dekhi pulaka-kadamba
eka aṅge jāḍya tāṅra, āra aṅge kampa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.167

নিত্যানন্দ বলি’ যবে করেন হুঙ্কার ।
তাহা দেখি’ লোকের হয় মহা–চমৎকার ॥ ১৬৭ ॥
nityānanda bali’ yabe karena huṅkāra
tāhā dekhi’ lokera haya mahā-camatkāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.168

গুণার্ণব মিশ্র নামে এক বিপ্র আর্য ।
শ্রীমূর্তি–নিকটে তেঁহো করে সেবা–কার্য ॥ ১৬৮ ॥
guṇārṇava miśra nāme eka vipra ārya
śrī-mūrti-nikaṭe teṅho kare sevā-kārya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.169

অঙ্গনে আসিয়া তেঁহো না কৈল সম্ভাষ ।
তাহা দেখি’ ক্রুদ্ধ হঞা বলে রামদাস ॥ ১৬৯ ॥
aṅgane āsiyā teṅho nā kaila sambhāṣa
tāhā dekhi’ kruddha hañā bale rāmadāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.170

‘এই ত’ দ্বিতীয় সূত রোমহরষণ ।
বলদেব দেখি’ যে না কৈল প্রত্যুদ্গম’ ॥ ১৭০ ॥
‘ei ta’ dvitīya sūta romaharaṣaṇa
baladeva dekhi’ ye nā kaila pratyudgama’

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.171

এত বলি’ নাচে গায়, করয়ে সন্তোষ ।
কৃষ্ণকার্য করে বিপ্র—না করিলে রোষ ॥ ১৭১ ॥
eta bali’ nāce gāya, karaye santoṣa
kṛṣṇa-kārya kare vipra — nā karila roṣa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.172

উৎসবান্তে গেলা তিঁহো করিয়া প্রসাদ ।
মোর ভ্রাতা–সনে তাঁর কিছু হইল বাদ ॥ ১৭২ ॥
utsavānte gelā tiṅho kariyā prasāda
mora bhrātā-sane tāṅra kichu haila vāda

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.173

চৈতন্যপ্রভুতে তাঁর সুদৃঢ় বিশ্বাস ।
নিত্যানন্দ–প্রতি তাঁর বিশ্বাস–আভাস ॥ ১৭৩ ॥
caitanya-prabhute tāṅra sudṛḍha viśvāsa
nityānanda-prati tāṅra viśvāsa-ābhāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.174

ইহা জানি’ রামদাসের দুঃখ হইল মনে ।
তবে ত’ ভ্রাতারে আমি করিনু ভর্ৎসনে ॥ ১৭৪ ॥
ihā jāni’ rāmadāsera duḥkha ha-ila mane
tabe ta’ bhrātāre āmi karinu bhartsane

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.175

দুই ভাই একতনু—সমান–প্রকাশ ।
নিত্যানন্দ না মান, তোমার হবে সর্বনাশ ॥ ১৭৫ ॥
dui bhāi eka-tanu — samāna-prakāśa
nityānanda nā māna, tomāra habe sarva-nāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.176

একেতে বিশ্বাস, অন্যে না কর সম্মান ।
“অর্ধকুক্কুটী–ন্যায়” তোমার প্রমাণ ॥ ১৭৬ ॥
ekete viśvāsa, anye nā kara sammāna
“ardha-kukkuṭī-nyāya” tomāra pramāṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.177

কিংবা, দোঁহা না মানিঞা হও ত’ পাষণ্ড ।
একে মানি’ আরে না মানি,—এইমত ভণ্ড ॥ ১৭৭ ॥
kiṁvā, doṅhā nā māniñā hao ta’ pāṣaṇḍa
eke māni’ āre nā māni, — ei-mata bhaṇḍa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.178

ক্রুদ্ধ হৈয়া বংশী ভাঙ্গি’ চলে রামদাস ।
তৎকালে আমার ভ্রাতার হৈল সর্বনাশ ॥ ১৭৮ ॥
kruddha haiyā vaṁśī bhāṅgi’ cale rāmadāsa
tat-kāle āmāra bhrātāra haila sarva-nāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.179

এই ত’ কহিল তাঁর সেবক–প্রভাব ।
আর এক কহি তাঁর দয়ার স্বভাব ॥ ১৭৯ ॥
ei ta’ kahila tāṅra sevaka-prabhāva
āra eka kahi tāṅra dayāra svabhāva

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.180

ভাইকে ভর্ৎসিনু মুঞি, লঞা এই গুণ ।
সেই রাত্রে প্রভু মোরে দিলা দরশন ॥ ১৮০ ॥
bhāike bhartsinu muñi, lañā ei guṇa
sei rātre prabhu more dilā daraśana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.181

নৈহাটি নিকটে ‘ঝামটপুর’ নামে গ্রাম ।
তাঁহা স্বপ্নে দেখা দিলা নিত্যানন্দ–রাম ॥ ১৮১ ॥
naihāṭi-nikaṭe ‘jhāmaṭapura’ nāme grāma
tāṅhā svapne dekhā dilā nityānanda-rāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.182

দণ্ডবৎ হৈয়া আমি পড়িনু পায়েতে ।
নিজপাদপদ্ম প্রভু দিলা মোর মাথে ॥ ১৮২ ॥
daṇḍavat haiyā āmi paḍinu pāyete
nija-pāda-padma prabhu dilā mora māthe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.183

‘উঠ’, ‘উঠ’ বলি’ মোরে বলে বার বার ।
উঠি’ তাঁর রূপ দেখি’ হৈনু চমৎকার ॥ ১৮৩ ॥
‘uṭha’, ‘uṭha’ bali’ more bale bāra bāra
uṭhi’ tāṅra rūpa dekhi’ hainu camatkāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.184

শ্যাম–চিক্কণ কান্তি, প্রকাণ্ড শরীর ।
সাক্ষাৎ কন্দর্প, যৈছে মহামল্ল–বীর ॥ ১৮৪ ॥
śyāma-cikkaṇa kānti, prakāṇḍa śarīra
sākṣāt kandarpa, yaiche mahā-malla-vīra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.185

সুবলিত হস্ত, পদ, কমল–নয়ান ।
পট্টবস্ত্র শিরে, পট্টবস্ত্র পরিধান ॥ ১৮৫ ॥
suvalita hasta, pada, kamala-nayāna
paṭṭa-vastra śire, paṭṭa-vastra paridhāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.186

সুবর্ণ–কুণ্ডল কর্ণে, স্বর্ণাঙ্গদ–বালা ।
পায়েতে নূপুর বাজে, কণ্ঠে পুষ্পমালা ॥ ১৮৬ ॥
suvarṇa-kuṇḍala karṇe, svarṇāṅgada-vālā
pāyete nūpura bāje, kaṇṭhe puṣpa-mālā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.187

চন্দনলেপিত–অঙ্গ, তিলক সুঠাম ।
মত্তগজ জিনি’ মদ–মন্থর পয়ান ॥ ১৮৭ ॥
candana-lepita-aṅga, tilaka suṭhāma
matta-gaja jini’ mada-manthara payāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.188

কোটিচন্দ্র জিনি’ মুখ উজ্জ্বল–বরণ ।
দাড়িম্ব–বীজ–সম দন্ত তাম্বুল–চর্বণ ॥ ১৮৮ ॥
koṭi-candra jini’ mukha ujjvala-varaṇa
dāḍimba-bīja-sama danta tāmbūla-carvaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.189

প্রেমে মত্ত অঙ্গ ডাহিনে–বামে দোলে ।
‘কৃষ্ণ’ ‘কৃষ্ণ’ বলিয়া গম্ভীর বোল বলে ॥ ১৮৯ ॥
preme matta aṅga ḍāhine-vāme dole
‘kṛṣṇa’ ‘kṛṣṇa’ baliyā gambhīra bola bale

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.190

রাঙ্গা–যষ্টি হস্তে দোলে যেন মত্ত সিংহ ।
চারিপাশে বেড়ি আছে চরণেতে ভৃঙ্গ ॥ ১৯০ ॥
rāṅgā-yaṣṭi haste dole yena matta siṁha
cāri-pāśe veḍi āche caraṇete bhṛṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.191

পারিষদগণে দেখি’ সব গোপ–বেশে।
‘কৃষ্ণ’ ‘কৃষ্ণ’ কহে সবে সপ্রেম আবেশে ॥ ১৯১ ॥
pāriṣada-gaṇe dekhi’ saba gopa-veśe
‘kṛṣṇa’ ‘kṛṣṇa’ kahe sabe saprema āveśe

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.192

শিঙ্গা বাঁশী বাজায় কেহ, কেহ নাচে গায় ।
সেবক যোগায় তাম্বুল, চামর ঢুলায় ॥ ১৯২ ॥
śiṅgā vāṁśī bājāya keha, keha nāce gāya
sevaka yogāya tāmbūla, cāmara ḍhulāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.193

নিত্যানন্দ–স্বরূপের দেখিয়া বৈভব ।
কিবা রূপ, গুণ, লীলা—অলৌকিক সব ॥ ১৯৩ ॥
nityānanda-svarūpera dekhiyā vaibhava
kibā rūpa, guṇa, līlā — alaukika saba

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.194

আনন্দে বিহ্বল আমি, কিছু নাহি জানি ।
তবে হাসি’ প্রভু মোরে কহিলেন বাণী ॥ ১৯৪ ॥
ānande vihvala āmi, kichu nāhi jāni
tabe hāsi’ prabhu more kahilena vāṇī

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.195

আরে আরে কৃষ্ণদাস, না করহ ভয় ।
বৃন্দাবনে যাহ,—তাঁহা সর্ব লভ্য হয় ॥ ১৯৫ ॥
āre āre kṛṣṇadāsa, nā karaha bhaya
vṛndāvane yāha, — tāṅhā sarva labhya haya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.196

এত বলি’ প্রেরিলা মোরে হাতসানি দিয়া ।
অন্তর্ধান কৈল প্রভু নিজগণ লঞা ॥ ১৯৬ ॥
eta bali’ prerilā more hātasāni diyā
antardhāna kaila prabhu nija-gaṇa lañā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.197

মূর্চ্ছিত হইয়া মুঞি পড়িনু ভূমিতে ।
স্বপ্নভঙ্গ হৈল, দেখি, হঞাছে প্রভাতে ॥ ১৯৭ ॥
mūrcchita ha-iyā muñi paḍinu bhūmite
svapna-bhaṅga haila, dekhi, hañāche prabhāte

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.198

কি দেখিনু কি শুনিনু, করিয়ে বিচার ।
প্রভু–আজ্ঞা হৈল বৃন্দাবন যাইবার ॥ ১৯৮ ॥
ki dekhinu ki śuninu, kariye vicāra
prabhu-ājñā haila vṛndāvana yāibāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.199

সেইক্ষণে বৃন্দাবনে করিনু গমন ।
প্রভুর কৃপাতে সুখে আইনু বৃন্দাবন ॥ ১৯৯ ॥
sei kṣaṇe vṛndāvane karinu gamana
prabhura kṛpāte sukhe āinu vṛndāvana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.200

জয় জয় নিত্যানন্দ, নিত্যানন্দ–রাম ।
যাঁহার কৃপাতে পাইনু বৃন্দাবন–ধাম ॥ ২০০ ॥
jaya jaya nityānanda, nityānanda-rāma
yāṅhāra kṛpāte pāinu vṛndāvana-dhāma

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.201

জয় জয় নিত্যানন্দ, জয় কৃপাময় ।
যাঁহা হৈতে পাইনু রূপ–সনাতনাশ্রয় ॥ ২০১ ॥
jaya jaya nityānanda, jaya kṛpā-maya
yāṅhā haite pāinu rūpa-sanātanāśraya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.202

যাঁহা হৈতে পাইনু রঘুনাথ–মহাশয় ।
যাঁহা হৈতে পাইনু শ্রীস্বরূপ–আশ্রয় ॥ ২০২ ॥
yāṅhā haite pāinu raghunātha-mahāśaya
yāṅhā haite pāinu śrī-svarūpa-āśraya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.203

সনাতন–কৃপায় পাইনু ভক্তির সিদ্ধান্ত ।
শ্রীরূপ–কৃপায় পাইনু ভক্তিরসপ্রান্ত ॥ ২০৩ ॥
sanātana-kṛpāya pāinu bhaktira siddhānta
śrī-rūpa-kṛpāya pāinu bhakti-rasa-prānta

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.204

জয় জয় নিত্যানন্দ–চরণারবিন্দ ।
যাঁহা হৈতে পাইনু শ্রীরাধাগোবিন্দ ॥ ২০৪ ॥
jaya jaya nityānanda-caraṇāravinda
yāṅhā haite pāinu śrī-rādhā-govinda

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.205

জগাই মাধাই হৈতে মুঞি সে পাপিষ্ঠ ।
পুরীষের কীট হৈতে মুঞি সে লঘিষ্ঠ ॥ ২০৫ ॥
jagāi mādhāi haite muñi se pāpiṣṭha
purīṣera kīṭa haite muñi se laghiṣṭha

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.206

মোর নাম শুনে যেই তার পুণ্য ক্ষয় ।
মোর নাম লয় যেই তার পাপ হয় ॥ ২০৬ ॥
mora nāma śune yei tāra puṇya kṣaya
mora nāma laya yei tāra pāpa haya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.207

এমন নির্ঘৃণ মোরে কেবা কৃপা করে ।
এক নিত্যানন্দ বিনু জগৎ ভিতরে ॥ ২০৭ ॥
emana nirghṛṇa more kebā kṛpā kare
eka nityānanda vinu jagat bhitare

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.208

প্রেমে মত্ত নিত্যানন্দ কৃপা–অবতার ।
উত্তম, অধম, কিছু না করে বিচার ॥ ২০৮ ॥
preme matta nityānanda kṛpā-avatāra
uttama, adhama, kichu nā kare vicāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.209

যে আগে পড়য়ে, তারে করয়ে নিস্তার ।
অতএব নিস্তারিলা মো–হেন দুরাচার ॥ ২০৯ ॥
ye āge paḍaye, tāre karaye nistāra
ataeva nistārilā mo-hena durācāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.210

মো–পাপিষ্ঠে আনিলেন শ্রীবৃন্দাবন ।
মো–হেন অধমে দিলা শ্রীরূপ–চরণ ॥ ২১০ ॥
mo-pāpiṣṭhe ānilena śrī-vṛndāvana
mo-hena adhame dilā śrī-rūpa-caraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.211

শ্রীমদনগোপাল–শ্রীগোবিন্দ–দরশন ।
কহিবার যোগ্য নহে এসব কথন ॥ ২১১ ॥
śrī-madana-gopāla-śrī-govinda-daraśana
kahibāra yogya nahe e-saba kathana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.212

বৃন্দাবন–পুরন্দর শ্রীমদনগোপাল ।
রাসবিলাসী সাক্ষাৎ ব্রজেন্দ্রকুমার ॥ ২১২ ॥
vṛndāvana-purandara śrī-madana-gopāla
rāsa-vilāsī sākṣāt vrajendra-kumāra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.213

শ্রীরাধা–ললিতা–সঙ্গে রাস–বিলাস ।
মন্মথ–মন্মথরূপে যাঁহার প্রকাশ ॥ ২১৩ ॥
śrī-rādhā-lalitā-saṅge rāsa-vilāsa
manmatha-manmatha-rūpe yāṅhāra prakāśa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.214

তাসামাবিরভূচ্ছৌরিঃ স্ময়মানমুখাম্বুজঃ ।
পীতাম্বরধরঃ স্রগ্বী সাক্ষান্মন্মথমন্মথঃ ॥ ২১৪ ॥
tāsām āvirabhūc chauriḥ
smayamāna-mukhāmbujaḥ
pītāmbara-dharaḥ sragvī
sākṣān manmatha-manmathaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.215

স্বমাধুর্যে লোকের মন করে আকর্ষণ ।
দুই পাশে রাধা ললিতা করেন সেবন ॥ ২১৫ ॥
sva-mādhurye lokera mana kare ākarṣaṇa
dui pāśe rādhā lalitā karena sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.216

নিত্যানন্দ–দয়া মোরে তাঁরে দেখাইল ।
শ্রীরাধা–মদনমোহনে প্রভু করি’ দিল ॥ ২১৬ ॥
nityānanda-dayā more tāṅre dekhāila
śrī-rādhā-madana-mohane prabhu kari’ dila

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.217

মো–অধমে দিল শ্রীগোবিন্দ দরশন ।
কহিবার কথা নহে অকথ্য–কথন ॥ ২১৭ ॥
mo-adhame dila śrī-govinda daraśana
kahibāra kathā nahe akathya-kathana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.218-219

বৃন্দাবনে যোগপীঠে কল্পতরু–বনে ।
রত্নমণ্ডপ, তাহে রত্নসিংহাসনে ॥ ২১৮ ॥
শ্রীগোবিন্দ বসিয়াছেন ব্রজেন্দ্রনন্দন ।
মাধুর্য প্রকাশি’ করেন জগৎ মোহন ॥ ২১৯ ॥
vṛndāvane yoga-pīṭhe kalpa-taru-vane
ratna-maṇḍapa, tāhe ratna-siṁhāsane
śrī-govinda vasiyāchena vrajendra-nandana
mādhurya prakāśi’ karena jagat mohana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.220

বাম–পার্শ্বে শ্রীরাধিকা সখীগণ–সঙ্গে ।
রাসাদিক–লীলা প্রভু করে কত রঙ্গে ॥ ২২০ ॥
vāma-pārśve śrī-rādhikā sakhī-gaṇa-saṅge
rāsādika-līlā prabhu kare kata raṅge

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.221

যাঁর ধ্যান নিজ–লোকে করে পদ্মাসন ।
অষ্টাদশাক্ষর–মন্ত্রে করে উপাসন ॥ ২২১ ॥
yāṅra dhyāna nija-loke kare padmāsana
aṣṭādaśākṣara-mantre kare upāsana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.222

চৌদ্দভুবনে যাঁর সবে করে ধ্যান ।
বৈকুণ্ঠাদি–পুরে যাঁর লীলাগুণ গান ॥ ২২২ ॥
caudda-bhuvane yāṅra sabe kare dhyāna
vaikuṇṭhādi-pure yāṅra līlā-guṇa gāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.223

যাঁর মাধুরীতে করে লক্ষ্মী আকর্ষণ ।
রূপগোসাঞি করিয়াছেন সে–রূপ বর্ণন ॥ ২২৩ ॥
yāṅra mādhurīte kare lakṣmī ākarṣaṇa
rūpa-gosāñi kariyāchena se-rūpa varṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.224

স্মেরাং ভঙ্গীত্রয়পরিচিতাং সাচিবিস্তীর্ণদৃষ্টিং
বংশীন্যস্তাধরকিশলয়ামুজ্জ্বলাং চন্দ্রকেণ ।
গোবিন্দাখ্যাং হরিতনুমিতঃ কেশিতীর্থোপকণ্ঠে
মা প্রেক্ষিষ্ঠাস্তব যদি সখে বন্ধুসঙ্গেঽস্তি রঙ্গঃ ॥ ২২৪ ॥
smerāṁ bhaṅgī-traya-paricitāṁ sāci-vistīrṇa-dṛṣṭiṁ
vaṁśī-nyastādhara-kiśalayām ujjvalāṁ candrakeṇa
govindākhyāṁ hari-tanum itaḥ keśi-tīrthopakaṇṭhe
mā prekṣiṣṭhās tava yadi sakhe bandhu-saṅge ’sti raṅgaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.225

সাক্ষাৎ ব্রজেন্দ্রসুত ইথে নাহি আন ।
যেবা অজ্ঞে করে তাঁরে প্রতিমা–হেন জ্ঞান ॥ ২২৫ ॥
sākṣāt vrajendra-suta ithe nāhi āna
yebā ajñe kare tāṅre pratimā-hena jñāna

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.226

সেই অপরাধে তার নাহিক নিস্তার ।
ঘোর নরকেতে পড়ে, কি বলিব আর ॥ ২২৬ ॥
sei aparādhe tāra nāhika nistāra
ghora narakete paḍe, ki baliba āra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.227

হেন যে গোবিন্দ প্রভু, পাইনু যাঁহা হৈতে ।
তাঁহার চরণ–কৃপা কে পারে বর্ণিতে ॥ ২২৭ ॥
hena ye govinda prabhu, pāinu yāṅhā haite
tāṅhāra caraṇa-kṛpā ke pāre varṇite

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.228

বৃন্দাবনে বৈসে যত বৈষ্ণব–মণ্ডল ।
কৃষ্ণনাম–পরায়ণ, পরম–মঙ্গল ॥ ২২৮ ॥
vṛndāvane vaise yata vaiṣṇava-maṇḍala
kṛṣṇa-nāma-parāyaṇa, parama-maṅgala

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.229

যাঁর প্রাণধন—নিত্যানন্দ–শ্রীচৈতন্য ।
রাধাকৃষ্ণ–ভক্তি বিনে নাহি জানে অন্য ॥ ২২৯ ॥
yāṅra prāṇa-dhana — nityānanda-śrī-caitanya
rādhā-kṛṣṇa-bhakti vine nāhi jāne anya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.230

সে বৈষ্ণবের পদরেণু, তার পদছায়া ।
অধমেরে দিল প্রভু–নিত্যানন্দ–দয়া ॥ ২৩০ ॥
se vaiṣṇavera pada-reṇu, tāra pada-chāyā
adhamere dila prabhu-nityānanda-dayā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.231

‘তাঁহা সর্ব লভ্য হয়’—প্রভুর বচন ।
সেই সূত্র—এই তার কৈল বিবরণ ॥ ২৩১ ॥
‘tāṅhā sarva labhya haya’ — prabhura vacana
sei sūtra — ei tāra kaila vivaraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.232

সে সব পাইনু আমি বৃন্দাবনে আয় ।
সেই সব লভ্য এই প্রভুর কৃপ্রায় ॥ ২৩২ ॥
se saba pāinu āmi vṛndāvane āya
sei saba labhya ei prabhura kṛpāya

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.233

আপনার কথা লিখি নির্লজ্জ হইয়া ।
নিত্যানন্দগুণে লেখায় উন্মত্ত করিয়া ॥ ২৩৩ ॥
āpanāra kathā likhi nirlajja ha-iyā
nityānanda-guṇe lekhāya unmatta kariyā

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.234

নিত্যানন্দ–প্রভুর গুণ–মহিমা অপার ।
‘সহস্রবদনে’ শেষ নাহি পায় যাঁর ॥ ২৩৪ ॥
nityānanda-prabhura guṇa-mahimā apāra
‘sahasra-vadane’ śeṣa nāhi pāya yāṅra

Read in JAPA TIME Library

CC Adi 5.235

শ্রীরূপ–রঘুনাথ–পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ২৩৫ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Read in JAPA TIME Library