JAPA TIME

Sanskrit, IAST, and official Vedabase links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Adi-līlā — Chapter 6: Original Text and IAST

Adi-līlā — Chapter 6: original text, IAST, and official Vedabase links.

Adi-līlā — Chapter 6

CC Adi 6.1

বন্দে তং শ্রীমদদ্বৈতাচার্যমদ্ভুতচেষ্টিতম্‌ ।
যস্য প্রসাদাদজ্ঞোঽপি তৎস্বরূপং নিরূপয়েৎ ॥ ১ ॥
vande taṁ śrīmad-advaitā-
cāryam adbhuta-ceṣṭitam
yasya prasādād ajño ’pi
tat-svarūpaṁ nirūpayet

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.2

জয় জয় শ্রীচৈতন্য জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-caitanya jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.3

পঞ্চ শ্লোকে কহিল শ্রীনিত্যানন্দ–তত্ত্ব ।
শ্লোকদ্বয়ে কহি অদ্বৈতাচার্যের মহত্ত্ব ॥ ৩ ॥
pañca śloke kahila śrī-nityānanda-tattva
śloka-dvaye kahi advaitācāryera mahattva

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.4

মহাবিষ্ণুর্জগৎকর্তা মায়য়া যঃ সৃজত্যদঃ ।
তস্যাবতার এবায়মদ্বৈতাচার্য ঈশ্বরঃ ॥ ৪ ॥
mahā-viṣṇur jagat-kartā
māyayā yaḥ sṛjaty adaḥ
tasyāvatāra evāyam
advaitācārya īśvaraḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.5

অদ্বৈতং হরিণাদ্বৈতাদাচার্যং ভক্তিশংসনাৎ ।
ভক্তাবতারমীশং তমদ্বৈতাচার্যমাশ্রয়ে ॥ ৫ ॥
advaitaṁ hariṇādvaitād
ācāryaṁ bhakti-śaṁsanāt
bhaktāvatāram īśaṁ tam
advaitācāryam āśraye

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.6

অদ্বৈত–আচার্য গোসাঞি সাক্ষাৎ ঈশ্বর ।
যাঁহার মহিমা নহে জীবের গোচর ॥ ৬ ॥
advaita-ācārya gosāñi sākṣāt īśvara
yāṅhāra mahimā nahe jīvera gocara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.7

মহাবিষ্ণু সৃষ্টি করেন জগদাদি কার্য ।
তাঁর অবতার সাক্ষাৎ অদ্বৈত আচার্য ॥ ৭ ॥
mahā-viṣṇu sṛṣṭi karena jagad-ādi kārya
tāṅra avatāra sākṣāt advaita ācārya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.8

যে পুরুষ সৃষ্টি–স্থিতি করেন মায়ায় ।
অনন্ত ব্রহ্মাণ্ড সৃষ্টি করেন লীলায় ॥ ৮ ॥
ye puruṣa sṛṣṭi-sthiti karena māyāya
ananta brahmāṇḍa sṛṣṭi karena līlāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.9

ইচ্ছায় অনন্ত মূর্তি করেন প্রকাশ ।
এক এক মূর্তে করেন ব্রহ্মাণ্ডে প্রবেশ ॥ ৯ ॥
icchāya ananta mūrti karena prakāśa
eka eka mūrte karena brahmāṇḍe praveśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.10

সে পুরুষের অংশ—অদ্বৈত, নাহি কিছু ভেদ ।
শরীর–বিশেষ তাঁর,—নাহিক বিচ্ছেদ ॥ ১০ ॥
se puruṣera aṁśa — advaita, nāhi kichu bheda
śarīra-viśeṣa tāṅra — nāhika viccheda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.11

সহায় করেন তাঁর লইয়া ‘প্রধান’ ।
কোটি ব্রহ্মাণ্ড করেন ইচ্ছায় নির্মাণ ॥ ১১ ॥
sahāya karena tāṅra la-iyā ‘pradhāna’
koṭi brahmāṇḍa karena icchāya nirmāṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.12

জগৎ–মঙ্গল অদ্বৈত, মঙ্গল–গুণধাম ।
মঙ্গল–চরিত্র সদা, ‘মঙ্গল’ যাঁর নাম ॥ ১২ ॥
jagat-maṅgala advaita, maṅgala-guṇa-dhāma
maṅgala-caritra sadā, ‘maṅgala’ yāṅra nāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.13

কোটি অংশ, কোটি শক্তি, কোটি অবতার ।
এত লঞা সৃজে পুরুষ সকল সংসার ॥ ১৩ ॥
koṭi aṁśa, koṭi śakti, koṭi avatāra
eta lañā sṛje puruṣa sakala saṁsāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.14-15

মায়া যৈছে দুই অংশ—‘নিমিত্ত’, ‘উপাদান’ ।
মায়া—‘নিমিত্ত’–হেতু, উপাদান—‘প্রধান’ ॥ ১৪ ॥
পুরুষ ঈশ্বর ঐছে দ্বিমূর্তি হইয়া ।
বিশ্ব–সৃষ্টি করে ‘নিমিত্ত’ ‘উপাদান’ লঞা ॥ ১৫ ॥
māyā yaiche dui aṁśa — ‘nimitta’, ‘upādāna’
māyā — ‘nimitta’-hetu, upādāna — ‘pradhāna’
puruṣa īśvara aiche dvi-mūrti ha-iyā
viśva-sṛṣṭi kare ‘nimitta’ ‘upādāna’ lañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.16

আপনে পুরুষ—বিশ্বের ‘নিমিত্ত’–কারণ ।
অদ্বৈত–রূপে ‘উপাদান’ হন নারায়ণ ॥ ১৬ ॥
āpane puruṣa — viśvera ‘nimitta’-kāraṇa
advaita-rūpe ‘upādāna’ hana nārāyaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.17

‘নিমিত্তাংশে’ করে তেঁহো মায়াতে ঈক্ষণ ।
‘উপাদান’ অদ্বৈত করেন ব্রহ্মাণ্ড–সৃজন ॥ ১৭ ॥
‘nimittāṁśe’ kare teṅho māyāte īkṣaṇa
‘upādāna’ advaita karena brahmāṇḍa-sṛjana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.18

যদ্যপি সাংখ্য মানে, ‘প্রধান’—কারণ ।
জড় হইতে কভু নহে জগৎ–সৃজন ॥ ১৮ ॥
yadyapi sāṅkhya māne, ‘pradhāna’ — kāraṇa
jaḍa ha-ite kabhu nahe jagat-sṛjana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.19

নিজ সৃষ্টিশক্তি প্রভু সঞ্চারে প্রধানে ।
ঈশ্বরের শক্ত্যে তবে হয়ে ত’ নির্মাণে ॥ ১৯ ॥
nija sṛṣṭi-śakti prabhu sañcāre pradhāne
īśvarera śaktye tabe haye ta’ nirmāṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.20

অদ্বৈতরূপে করে শক্তি–সঞ্চারণ ।
অতএব অদ্বৈত হয়েন মুখ্য কারণ ॥ ২০ ॥
advaita-rūpe kare śakti-sañcāraṇa
ataeva advaita hayena mukhya kāraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.21

অদ্বৈত–আচার্য—কোটিব্রহ্মাণ্ডের কর্তা ।
আর এক এক মূর্ত্যে ব্রহ্মাণ্ডের ভর্তা ॥ ২১ ॥
advaita-ācārya koṭi-brahmāṇḍera kartā
āra eka eka mūrtye brahmāṇḍera bhartā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.22

সেই নারায়ণের মুখ্য অঙ্গ,—অদ্বৈত ।
‘অঙ্গ’–শব্দে অংশ করি’ কহে ভাগবত ॥ ২২ ॥
sei nārāyaṇera mukhya aṅga, — advaita
‘aṅga’-śabde aṁśa kari’ kahe bhāgavata

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.23

নারায়ণস্ত্বং ন হি সর্বদেহিনা–
মাত্মাস্যধীশাখিল–লোকসাক্ষী ।
নারায়ণোঽঙ্গং নর–ভূ–জলায়না–
ত্তচ্চাপি সত্যং ন তবৈব মায়া ॥ ২৩ ॥
nārāyaṇas tvaṁ na hi sarva-dehinām
ātmāsy adhīśākhila-loka-sākṣī
nārāyaṇo ’ṅgaṁ nara-bhū-jalāyanāt
tac cāpi satyaṁ na tavaiva māyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.24

ঈশ্বরের ‘অঙ্গ’ অংশ—চিদানন্দময় ।
মায়ার সম্বন্ধ নাহি’ এই শ্লোকে কয় ॥ ২৪ ॥
īśvarera ‘aṅga’ aṁśa — cid-ānanda-maya
māyāra sambandha nāhi’ ei śloke kaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.25

‘অংশ’ না কহিয়া, কেনে কহ তাঁরে ‘অঙ্গ’ ।
‘অংশ’ হৈতে ‘অঙ্গ’, যাতে হয় অন্তরঙ্গ ॥ ২৫ ॥
‘aṁśa’ nā kahiyā, kene kaha tāṅre ‘aṅga’
‘aṁśa’ haite ‘aṅga,’ yāte haya antaraṅga

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.26

মহাবিষ্ণুর অংশ—অদ্বৈত গুনধাম ।
ঈশ্বরে অভেদ, তেঞি ‘অদ্বৈত’ পূর্ণ নাম ॥ ২৬ ॥
mahā-viṣṇura aṁśa — advaita guṇa-dhāma
īśvare abheda, teñi ‘advaita’ pūrṇa nāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.27

পূর্বে যৈছে কৈল সর্ব–বিশ্বের সৃজন ।
অবতরি’ কৈল এবে ভক্তি–প্রবর্তন ॥ ২৭ ॥
pūrve yaiche kaila sarva-viśvera sṛjana
avatari’ kaila ebe bhakti-pravartana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.28

জীব নিস্তারিল কৃষ্ণভক্তি করি’ দান ।
গীতা–ভাগবতে কৈল ভক্তির ব্যাখ্যান ॥ ২৮ ॥
jīva nistārila kṛṣṇa-bhakti kari’ dāna
gītā-bhāgavate kaila bhaktira vyākhyāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.29

ভক্তি–উপদেশ বিনু তাঁর নাহি কার্য ।
অতএব নাম হৈল ‘অদ্বৈত আচার্য’ ॥ ২৯ ॥
bhakti-upadeśa vinu tāṅra nāhi kārya
ataeva nāma haila ‘advaita ācārya’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.30

বৈষ্ণবের গুরু তেঁহো জগতের আর্য ।
দুইনাম–মিলনে হৈল ‘অদ্বৈত–আচার্য’ ॥ ৩০ ॥
vaiṣṇavera guru teṅho jagatera ārya
dui-nāma-milane haila ‘advaita-ācārya’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.31

কমল–নয়নের তেঁহো, যাতে ‘অঙ্গ’, ‘অংশ’ ।
‘কমলাক্ষ’ করি ধরে নাম অবতংস ॥ ৩১ ॥
kamala-nayanera teṅho, yāte ‘aṅga’ ‘aṁśa’
‘kamalākṣa’ kari dhare nāma avataṁsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.32

ঈশ্বরসারূপ্য পায় পারিষদগণ ।
চতুর্ভুজ, পীতবাস, যৈছে নারায়ণ ॥ ৩২ ॥
īśvara-sārūpya pāya pāriṣada-gaṇa
catur-bhuja, pīta-vāsa, yaiche nārāyaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.33

অদ্বৈত–আচার্য—ঈশ্বরের অংশবর্য ।
তাঁর তত্ত্ব–নাম–গুণ, সকল আশ্চর্য ॥ ৩৩ ॥
advaita-ācārya — īśvarera aṁśa-varya
tāṅra tattva-nāma-guṇa, sakali āścarya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.34

যাঁহার তুলসীজলে, যাঁহার হুঙ্কারে ।
স্বগণ সহিতে চৈতন্যের অবতারে ॥ ৩৪ ॥
yāṅhāra tulasī-jale, yāṅhāra huṅkāre
sva-gaṇa sahite caitanyera avatāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.35

যাঁর দ্বারা কৈল প্রভু কীর্তন প্রচার ।
যাঁর দ্বারা কৈল প্রভু জগৎ নিস্তার ॥ ৩৫ ॥
yāṅra dvārā kaila prabhu kīrtana pracāra
yāṅra dvārā kaila prabhu jagat nistāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.36

আচার্য গোসাঞির গুণ–মহিমা অপার ।
জীবকীট কোথায় পাইবেক তার পার ॥ ৩৬ ॥
ācārya gosāñira guṇa-mahimā apāra
jīva-kīṭa kothāya pāibeka tāra pāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.37

আচার্য গোসাঞি চৈতন্যের মুখ্য অঙ্গ ।
আর এক অঙ্গ তাঁর প্রভু নিত্যানন্দ ॥ ৩৭ ॥
ācārya gosāñi caitanyera mukhya aṅga
āra eka aṅga tāṅra prabhu nityānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.38

প্রভুর উপাঙ্গ—শ্রীবাসাদি ভক্তগণ ।
হস্তমুখনেত্র–অঙ্গ চক্রাদ্যস্ত্র–সম ॥ ৩৮ ॥
prabhura upāṅga — śrīvāsādi bhakta-gaṇa
hasta-mukha-netra-aṅga cakrādy-astra-sama

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.39

এসব লইয়া চৈতন্যপ্রভুর বিহার ।
এসব লইয়া করেন বাঞ্ছিত প্রচার ॥ ৩৯ ॥
e-saba la-iyā caitanya-prabhura vihāra
e-saba la-iyā karena vāñchita pracāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.40

মাধবেন্দ্রপুরীর ইঁহো শিষ্য, এই জ্ঞানে ।
আচার্য–গোসাঞিরে প্রভু গুরু করি’ মানে ॥ ৪০ ॥
mādhavendra-purīra iṅho śiṣya, ei jñāne
ācārya-gosāñire prabhu guru kari’ māne

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.41

লৌকিক–লীলাতে ধর্মমর্যাদা–রক্ষণ ।
স্তুতি–ভক্ত্যে করেন তাঁর চরণ বন্দন ॥ ৪১ ॥
laukika-līlāte dharma-maryādā-rakṣaṇa
stuti-bhaktye karena tāṅra caraṇa vandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.42

চৈতন্যগোসাঞিকে আচার্য করে ‘প্রভু’–জ্ঞান ।
আপনাকে করেন তাঁর ‘দাস’–অভিমান ॥ ৪২ ॥
caitanya-gosāñike ācārya kare ‘prabhu’-jñāna
āpanāke karena tāṅra ‘dāsa’-abhimāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.43

সেই অভিমান–সুখে আপনা পাসরে ।
‘কৃষ্ণদাস’ হও—জীবে উপদেশ করে ॥ ৪৩ ॥
sei abhimāna-sukhe āpanā pāsare
‘kṛṣṇa-dāsa’ hao — jīve upadeśa kare

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.44

কৃষ্ণদাস–অভিমানে যে আনন্দসিন্ধু ।
কোটী–ব্রহ্মসুখ নহে তার এক বিন্দু ॥ ৪৪ ॥
kṛṣṇa-dāsa-abhimāne ye ānanda-sindhu
koṭī-brahma-sukha nahe tāra eka bindu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.45

মুঞি যে চৈতন্যদাস, আর নিত্যানন্দ ।
দাস–ভাব–সম নহে অন্যত্র আনন্দ ॥ ৪৫ ॥
muñi ye caitanya-dāsa āra nityānanda
dāsa-bhāva-sama nahe anyatra ānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.46

পরমপ্রেয়সী লক্ষ্মী হৃদয়ে বসতি ।
তেঁহো দাস্য–সুখ মাগে করিয়া মিনতি ॥ ৪৬ ॥
parama-preyasī lakṣmī hṛdaye vasati
teṅho dāsya-sukha māge kariyā minati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.47

দাস্য–ভাবে আনন্দিত পারিষদগণ ।
বিধি, ভব, নারদ আর শুক, সনাতন ॥ ৪৭ ॥
dāsya-bhāve ānandita pāriṣada-gaṇa
vidhi, bhava, nārada āra śuka, sanātana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.48

নিত্যানন্দ অবধূত সবাতে আগল ।
চৈতন্যের দাস্য–প্রেমে হইলা পাগল ॥ ৪৮ ॥
nityānanda avadhūta sabāte āgala
caitanyera dāsya-preme ha-ilā pāgala

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.49-50

শ্রীবাস, হরিদাস, রামদাস, গদাধর ।
মুরারি, মুকুন্দ, চন্দ্রশেখর, বক্রেশ্বর ॥ ৪৯ ॥
এসব পণ্ডিতলোক পরম–মহত্ত্ব ।
চৈতন্যের দাস্যে সবায় করয়ে উন্মত্ত ॥ ৫০ ॥
śrīvāsa, haridāsa, rāmadāsa, gadādhara
murāri, mukunda, candraśekhara, vakreśvara
e-saba paṇḍita-loka parama-mahattva
caitanyera dāsye sabāya karaye unmatta

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.51

এই মত গায়, নাচে, করে অট্টহাস ।
লোকে উপদেশে,—‘হও চৈতন্যের দাস’ ॥ ৫১ ॥
ei mata gāya, nāce, kare aṭṭahāsa
loke upadeśe, — ‘hao caitanyera dāsa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.52

চৈতন্যগোসাঞি মোরে করে গুরু–জ্ঞান ।
তথাপিহ মোর হয় দাস–অভিমান ॥ ৫২ ॥
caitanya-gosāñi more kare guru jñāna
tathāpiha mora haya dāsa-abhimāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.53

কৃষ্ণপ্রেমের এই এক অপূর্ব প্রভাব ।
গুরু–সম–লঘুকে করায় দাস্যভাব ॥ ৫৩ ॥
kṛṣṇa-premera ei eka apūrva prabhāva
guru-sama-laghuke karāya dāsya-bhāva

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.54

ইহার প্রমাণ শুন—শাস্ত্রের ব্যাখ্যান ।
মহদনুভব যাতে সুদৃঢ় প্রমাণ ॥ ৫৪ ॥
ihāra pramāṇa śuna — śāstrera vyākhyāna
mahad-anubhava yāte sudṛḍha pramāṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.55-56

অন্যের কা কথা, ব্রজে নন্দ মহাশয় ।
তার সম ‘গুরু’ কৃষ্ণের আর কেহ নয় ॥ ৫৫ ॥
শুদ্ধবাৎসল্যে ঈশ্বর–জ্ঞান নাহি তার ।
তাহাকেই প্রেমে করায় দাস্য–অনুকার ॥ ৫৬ ॥
anyera kā kathā, vraje nanda mahāśaya
tāra sama ‘guru’ kṛṣṇera āra keha naya
śuddha-vātsalye īśvara-jñāna nāhi tāra
tāhākei preme karāya dāsya-anukāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.57

তেঁহো রতি–মতি মাগে কৃষ্ণের চরণে ।
তাহার শ্রীমুখবাণী তাহাতে প্রমাণে ॥ ৫৭ ॥
teṅho rati-mati māge kṛṣṇera caraṇe
tāhāra śrī-mukha-vāṇī tāhāte pramāṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.58-59

শুন উদ্ধব, সত্য, কৃষ্ণ—আমার তনয় ।
তেঁহো ঈশ্বর—হেন যদি তোমার মনে লয় ॥ ৫৮ ॥
তথাপি তাঁহাতে রহু মোর মনোবৃত্তি ।
তোমার ঈশ্বর–কৃষ্ণে হউক মোর মতি ॥ ৫৯ ॥
śuna uddhava, satya, kṛṣṇa — āmāra tanaya
teṅho īśvara — hena yadi tomāra mane laya
tathāpi tāṅhāte rahu mora mano-vṛtti
tomāra īśvara-kṛṣṇe hauka mora mati

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.60

মনসো বৃত্তয়ো নঃ স্যুঃ কৃষ্ণপাদাম্বুজাশ্রয়াঃ ।
বাচোঽভিধায়িনীর্নাম্নাং কায়স্তৎপ্রহ্বণাদিষু ॥ ৬০ ॥
manaso vṛttayo naḥ syuḥ
kṛṣṇa-pādāmbujāśrayāḥ
vāco ’bhidhāyinīr nāmnāṁ
kāyas tat-prahvaṇādiṣu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.61

কর্মভির্ভ্রাম্যমাণানাং যত্র ক্কাপীশ্বরেচ্ছয়া ।
মঙ্গলাচরিতৈর্দানৈ রতির্নঃ কৃষ্ণ ঈশ্বরে ॥ ৬১ ॥
karmabhir bhrāmyamāṇānāṁ
yatra kvāpīśvarecchayā
maṅgalācaritair dānai
ratir naḥ kṛṣṇa īśvare

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.62

শ্রীদামাদি ব্রজে যত সখার নিচয় ।
ঐশ্বর্য–জ্ঞান–হীন, কেবল–সখ্যময় ॥ ৬২ ॥
śrīdāmādi vraje yata sakhāra nicaya
aiśvarya-jñāna-hīna, kevala-sakhya-maya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.63

কৃষ্ণসঙ্গে যুদ্ধ করে, স্কন্ধে আরোহণ ।
তারা দাস্যভাবে করে চরণ–সেবন ॥ ৬৩ ॥
kṛṣṇa-saṅge yuddha kare, skandhe ārohaṇa
tārā dāsya-bhāve kare caraṇa-sevana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.64

পাদসংবাহনং চক্রুঃ কেচিত্তস্য মহাত্মনঃ ।
অপরে হতপাপ্মানো ব্যজনৈঃ সমবীজয়ন্‌ ॥ ৬৪ ॥
pāda-saṁvāhanaṁ cakruḥ
kecit tasya mahātmanaḥ
apare hata-pāpmāno
vyajanaiḥ samavījayan

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.65-66

কৃষ্ণের প্রেয়সী ব্রজে যত গোপীগণ ।
যাঁর পদধূলি করে উদ্ধব প্রার্থন ॥ ৬৫ ॥
যাঁ–সবার উপরে কৃষ্ণের প্রিয় নাহি আন ।
তাঁহারা আপনাকে করে দাসী–অভিমান ॥ ৬৬ ॥
kṛṣṇera preyasī vraje yata gopī-gaṇa
yāṅra pada-dhūli kare uddhava prārthana
yāṅ-sabāra upare kṛṣṇera priya nāhi āna
tāṅhārā āpanāke kare dāsī-abhimāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.67

ব্রজজনার্তিহন্‌ বীর যোষিতাং নিজ–জনস্ময়ধ্বংসনস্মিত ।
ভজ সখে ভবৎকিঙ্করীঃ স্ম নো জলরুহাননং চারু দর্শয় ॥ ৬৭ ॥
vraja-janārti-han vīra yoṣitāṁ
nija-jana-smaya-dhvaṁsana-smita
bhaja sakhe bhavat-kiṅkarīḥ sma no
jala-ruhānanaṁ cāru darśaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.68

অপি বত মধুপুর্যামার্যপুত্রোঽধুনাস্তে
স্মরতি স পিতৃগেহান্‌ সৌম্য বন্ধূংশ্চ গোপান্‌ ।
ক্বচিদপি স কথাং নঃ কিঙ্করীণাং গৃণীতে
ভুজমগুরুসুগন্ধং মূর্ধ্ন্যধাস্যৎ কদা নু ॥ ৬৮ ॥
api bata madhu-puryām ārya-putro ’dhunāste
smarati sa pitṛ-gehān saumya bandhūṁś ca gopān
kvacid api sa kathāṁ naḥ kiṅkariṇāṁ gṛṇīte
bhujam aguru-sugandhaṁ mūrdhny adhāsyat kadā nu

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.69-70

তাঁ–সবার কথা রহু,—শ্রীমতী রাধিকা ।
সবা হৈতে সকলাংশে পরম–অধিকা ॥ ৬৯ ॥
তেঁহো যাঁর দাসী হৈঞা সেবেন চরণ ।
যাঁর প্রেমগুণে কৃষ্ণ বদ্ধ অনুক্ষণ ॥ ৭০ ॥
tāṅ-sabāra kathā rahu, — śrīmatī rādhikā
sabā haite sakalāṁśe parama-adhikā
teṅho yāṅra dāsī haiñā sevena caraṇa
yāṅra prema-guṇe kṛṣṇa baddha anukṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.71

হা নাথ রমণ প্রেষ্ঠ ক্বাসি ক্বাসি মহাভুজ ।
দাস্যাস্তে কৃপণায়া মে সখে দর্শয় সন্নিধিম্‌ ॥ ৭১ ॥
hā nātha ramaṇa preṣṭha
kvāsi kvāsi mahā-bhuja
dāsyās te kṛpaṇāyā me
sakhe darśaya sannidhim

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.72

দ্বারকাতে রুক্মিণ্যাদি যতেক মহিষী ।
তাঁহারাও আপনাকে মানে কৃষ্ণদাসী ॥ ৭২ ॥
dvārakāte rukmiṇy-ādi yateka mahiṣī
tāṅhārāo āpanāke māne kṛṣṇa-dāsī

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.73

চৈদ্যায় মার্পয়িতুমুদ্যত–কার্মুকেষু
রাজস্বজেয়–ভটশেখরিতাঙ্ঘ্রিরেণুঃ ।
নিন্যে মৃগেন্দ্র ইব ভাগমজাবিযূথা–
ত্তচ্ছ্রীনিকেত–চরণোঽস্তু মমার্চনায় ॥ ৭৩ ॥
caidyāya mārpayitum udyata-kārmukeṣu
rājasv ajeya-bhaṭa-śekharitāṅghri-reṇuḥ
ninye mṛgendra iva bhāgam ajāvi-yūthāt
tac chrī-niketa-caraṇo ’stu mamārcanāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.74

তপশ্চরন্তীমাজ্ঞায় স্বপাদস্পর্শনাশয়া ।
সখ্যোপেত্যাগ্রহীৎ পাণিং সাহং তদ্‌গৃহমার্জনী ॥ ৭৪ ॥
tapaś carantīm ājñāya
sva-pāda-sparśanāśayā
sakhyopetyāgrahīt pāṇiṁ
sāhaṁ tad-gṛha-mārjanī

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.75

আত্মারামস্য তস্যেমা বয়ং বৈ গৃহদাসিকাঃ ।
সর্বসঙ্গনিবৃত্ত্যাদ্ধা তপসা চ বভূবিম ॥ ৭৫ ॥
ātmārāmasya tasyemā
vayaṁ vai gṛha-dāsikāḥ
sarva-saṅga-nivṛttyāddhā
tapasā ca babhūvima

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.76

আনের কি কথা, বলদেব মহাশয় ।
যাঁর ভাব—শুদ্ধসখ্য–বাৎসল্যাদিময় ॥ ৭৬ ॥
ānera ki kathā, baladeva mahāśaya
yāṅra bhāva — śuddha-sakhya-vātsalyādi-maya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.77

তেঁহো আপনাকে করেন দাস–ভাবনা ।
কৃষ্ণদাস–ভাব বিনু আছে কোন জনা ॥ ৭৭ ॥
teṅho āpanāke karena dāsa-bhāvanā
kṛṣṇa-dāsa-bhāva vinu āche kona janā

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.78

সহস্র–বদনে যেঁহো শেষ–সঙ্কর্ষণ ।
দশ দেহ ধরি’ করে কৃষ্ণের সেবন ॥ ৭৮ ॥
sahasra-vadane yeṅho śeṣa-saṅkarṣaṇa
daśa deha dhari’ kare kṛṣṇera sevana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.79

অনন্ত ব্রহ্মাণ্ডে রুদ্র—সদাশিবের অংশ ।
গুণাবতার তেঁহো, সর্বদেব–অবতংস ॥ ৭৯ ॥
ananta brahmāṇḍe rudra — sadāśivera aṁśa
guṇāvatāra teṅho, sarva-deva-avataṁsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.80

তেঁহো করেন কৃষ্ণের দাস্য–প্রত্যাশ ।
নিরন্তর কহে শিব, ‘মুঞি কৃষ্ণদাস’ ॥ ৮০ ॥
teṅho karena kṛṣṇera dāsya-pratyāśa
nirantara kahe śiva, ‘muñi kṛṣṇa-dāsa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.81

কৃষ্ণপ্রেমে উন্মত্ত, বিহ্বল দিগম্বর ।
কৃষ্ণ–গুণ–লীলা গায়, নাচে নিরন্তর ॥ ৮১ ॥
kṛṣṇa-preme unmatta, vihvala digambara
kṛṣṇa-guṇa-līlā gāya, nāce nirantara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.82

পিতা–মাতা–গুরু–সখা–ভাব কেনে নয় ।
কৃষ্ণপ্রেমের স্বভাবে দাস্য–ভাব সে করয় ॥ ৮২ ॥
pitā-mātā-guru-sakhā-bhāva kene naya
kṛṣṇa-premera svabhāve dāsya-bhāva se karaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.83

এক কৃষ্ণ—সর্বসেব্য, জগৎ–ঈশ্বর ।
আর যত সব,—তাঁর সেবকানুচর ॥ ৮৩ ॥
eka kṛṣṇa — sarva-sevya, jagat-īśvara
āra yata saba, — tāṅra sevakānucara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.84

সেই কৃষ্ণ অবতীর্ণ—চৈতন্য–ঈশ্বর ।
অতএব আর সব,–তাঁহার কিঙ্কর ॥ ৮৪ ॥
sei kṛṣṇa avatīrṇa — caitanya-īśvara
ataeva āra saba, — tāṅhāra kiṅkara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.85

কেহ মানে, কেহ না মানে, সব তাঁর দাস ।
যে না মানে, তার হয় সেই পাপে নাশ ॥ ৮৫ ॥
keha māne, keha nā māne, saba tāṅra dāsa
ye nā māne, tāra haya sei pāpe nāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.86

চৈতন্যের দাস মুঞি, চৈতন্যের দাস ।
চৈতন্যের দাস মুঞি, তাঁর দাসের দাস ॥ ৮৬ ॥
caitanyera dāsa muñi, caitanyera dāsa
caitanyera dāsa muñi, tāṅra dāsera dāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.87

এত বলি’ নাচে, গায়, হুঙ্কার গম্ভীর ।
ক্ষণেকে বসিলা আচার্য হৈঞা সুস্থির ॥ ৮৭ ॥
eta bali’ nāce, gāya, huṅkāra gambhīra
kṣaṇeke vasilā ācārya haiñā susthira

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.88

ভক্ত–অভিমান মূল শ্রীবলরামে ।
সেই ভাবে অনুগত তাঁর অংশগণে ॥ ৮৮ ॥
bhakta-abhimāna mūla śrī-balarāme
sei bhāve anugata tāṅra aṁśa-gaṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.89

তাঁর অবতার এক শ্রীসঙ্কর্ষণ ।
ভক্ত বলি’ অভিমান করে সর্বক্ষণ ॥ ৮৯ ॥
tāṅra avatāra eka śrī-saṅkarṣaṇa
bhakta bali’ abhimāna kare sarva-kṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.90

তাঁর অবতার আন শ্রীযুত লক্ষ্মণ ।
শ্রীরামের দাস্য তিঁহো কৈল অনুক্ষণ ॥ ৯০ ॥
tāṅra avatāra āna śrī-yuta lakṣmaṇa
śrī-rāmera dāsya tiṅho kaila anukṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.91

সঙ্কর্ষণ–অবতার কারণাব্ধিশায়ী ।
তাঁহার হৃদয়ে ভক্তভাব অনুযায়ী ॥ ৯১ ॥
saṅkarṣaṇa-avatāra kāraṇābdhi-śāyī
tāṅhāra hṛdaye bhakta-bhāva anuyāyī

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.92

তাঁহার প্রকাশ–ভেদ, অদ্বৈত–আচার্য ।
কায়মনোবাক্যে তাঁর ভক্তি সদা কার্য ॥ ৯২ ॥
tāṅhāra prakāśa-bheda, advaita-ācārya
kāya-mano-vākye tāṅra bhakti sadā kārya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.93

বাক্যে কহে, ‘মুঞি চৈতন্যের অনুচর’ ।
মুঞি তাঁর ভক্ত—মনে ভাবে নিরন্তর ॥ ৯৩ ॥
vākye kahe, ‘muñi caitanyera anucara’
muñi tāṅra bhakta — mane bhāve nirantara

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.94

জল–তুলসী দিয়া করে কায়াতে সেবন ।
ভক্তি প্রচারিয়া সব তারিলা ভুবন ॥ ৯৪ ॥
jala-tulasī diyā kare kāyāte sevana
bhakti pracāriyā saba tārilā bhuvana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.95

পৃথিবী ধরেন যেই শেষ–সঙ্কর্ষণ ।
কায়ব্যূহ করি’ করেন কৃষ্ণের সেবন ॥ ৯৫ ॥
pṛthivī dharena yei śeṣa-saṅkarṣaṇa
kāya-vyūha kari’ karena kṛṣṇera sevana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.96

এই সব হয় শ্রীকৃষ্ণের অবতার ।
নিরন্তর দেখি সবার ভক্তির আচার ॥ ৯৬ ॥
ei saba haya śrī-kṛṣṇera avatāra
nirantara dekhi sabāra bhaktira ācāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.97

এ–সবাকে শাস্ত্রে কহে ‘ভক্ত–অবতার’ ।
‘ভক্ত–অবতার’–পদ উপরি সবার ॥ ৯৭ ॥
e-sabāke śāstre kahe ‘bhakta-avatāra’
‘bhakta-avatāra’-pada upari sabāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.98

একমাত্র ‘অংশী’—কৃষ্ণ, ‘অংশ’—অবতার ।
অংশী অংশে দেখি জ্যেষ্ঠ–কনিষ্ঠ–আচার ॥ ৯৮ ॥
eka-mātra ‘aṁśī’ — kṛṣṇa, ‘aṁśa’ — avatāra
aṁśī aṁśe dekhi jyeṣṭha-kaniṣṭha-ācāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.99

জ্যেষ্ঠ–ভাবে অংশীতে হয় প্রভু–জ্ঞান ।
কনিষ্ঠ–ভাবে আপনাতে ভক্ত–অভিমান ॥ ৯৯ ॥
jyeṣṭha-bhāve aṁśīte haya prabhu-jñāna
kaniṣṭha-bhāve āpanāte bhakta-abhimāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.100

কৃষ্ণের সমতা হৈতে বড় ভক্তপদ ।
আত্মা হৈতে কৃষ্ণের ভক্ত হয় প্রেমাস্পদ ॥ ১০০ ॥
kṛṣṇera samatā haite baḍa bhakta-pada
ātmā haite kṛṣṇera bhakta haya premāspada

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.101

আত্মা হৈতে কৃষ্ণ ভক্তে বড় করি’ মানে ।
ইহাতে বহুত শাস্ত্র–বচন প্রমাণে ॥ ১০১ ॥
ātmā haite kṛṣṇa bhakte baḍa kari’ māne
ihāte bahuta śāstra-vacana pramāṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.102

ন তথা মে প্রিয়তম আত্মযোনির্ন শঙ্করঃ
ন চ সঙ্কর্ষণো ন শ্রীর্নৈবাত্মা চ যথা ভবান্‌ ॥ ১০২ ॥
na tathā me priya-tama
ātma-yonir na śaṅkaraḥ
na ca saṅkarṣaṇo na śrīr
naivātmā ca yathā bhavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.103

কৃষ্ণসাম্যে নহে তাঁর মাধুর্যাস্বাদন ।
ভক্তভাবে করে তাঁর মাধুর্য চর্বণ ॥ ১০৩ ॥
kṛṣṇa-sāmye nahe tāṅra mādhuryāsvādana
bhakta-bhāve kare tāṅra mādhurya carvaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.104

শাস্ত্রের সিদ্ধান্ত এই,—বিজ্ঞের অনুভব ।
মূঢ়লোক নাহি জানে ভাবের বৈভব ॥ ১০৪ ॥
śāstrera siddhānta ei, — vijñera anubhava
mūḍha-loka nāhi jāne bhāvera vaibhava

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.105-106

ভক্তভাব অঙ্গীকরি’ বলরাম, লক্ষ্মণ ।
অদ্বৈত, নিত্যানন্দ, শেষ, সঙ্কর্ষণ ॥ ১০৫ ॥
কৃষ্ণের মাধুর্যরসামৃত করে পান ।
সেই সুখে মত্ত, কিছু নাহি জানে আন ॥ ১০৬ ॥
bhakta-bhāva aṅgīkari’ balarāma, lakṣmaṇa
advaita, nityānanda, śeṣa, saṅkarṣaṇa
kṛṣṇera mādhurya-rasāmṛta kare pāna
sei sukhe matta, kichu nāhi jāne āna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.107

অন্যের আছুক্‌ কার্য, আপনে শ্রীকৃষ্ণ ।
আপন–মাধুর্য–পানে হইয়া সতৃষ্ণ ॥ ১০৭ ॥
anyera āchuk kārya, āpane śrī-kṛṣṇa
āpana-mādhurya-pāne ha-ilā satṛṣṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.108

স্বমাধুর্য আস্বাদিতে করেন যতন ।
ভক্তভাব বিনু নহে তাহা আস্বাদন ॥ ১০৮ ॥
svā-mādhurya āsvādite karena yatana
bhakta-bhāva vinu nahe tāhā āsvādana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.109

ভক্তভাব অঙ্গীকরি’ হৈলা অবতীর্ণ ।
শ্রীকৃষ্ণচৈতন্যরূপে সর্বভাবে পূর্ণ ॥ ১০৯ ॥
bhakta-bhāva aṅgīkari’ hailā avatīrṇa
śrī-kṛṣṇa-caitanya-rūpe sarva-bhāve pūrṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.110

নানা–ভক্তভাবে করেন স্বমাধুর্য পান ।
পূর্বে করিয়াছি এই সিদ্ধান্ত ব্যাখ্যান ॥ ১১০ ॥
nānā-bhakta-bhāve karena sva-mādhurya pāna
pūrve kariyāchi ei siddhānta vyākhyāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.111

অবতারগণের ভক্তভাবে অধিকার ।
ভক্তভাব হৈতে অধিক সুখ নাহি আর ॥ ১১১ ॥
avatāra-gaṇera bhakta-bhāve adhikāra
bhakta-bhāva haite adhika sukha nāhi āra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.112

মূল ভক্ত–অবতার শ্রীসঙ্কর্ষণ ।
ভক্ত–অবতার তঁহি অদ্বৈতে গণন ॥ ১১২ ॥
mūla bhakta-avatāra śrī-saṅkarṣaṇa
bhakta-avatāra taṅhi advaite gaṇana

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.113

অদ্বৈত–আচার্য গোসাঞির মহিমা অপার ।
যাঁহার হুঙ্কারে কৈল চৈতন্যাবতার ॥ ১১৩ ॥
advaita-ācārya gosāñira mahimā apāra
yāṅhāra huṅkāre kaila caitanyāvatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.114

সংকীর্তন প্রচারিয়া সব জগৎ তারিল ।
অদ্বৈত–প্রসাদে লোক প্রেমধন পাইল ॥ ১১৪ ॥
saṅkīrtana pracāriyā saba jagat tārila
advaita-prasāde loka prema-dhana pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.115

অদ্বৈত–মহিমা অনন্ত কে পারে কহিতে ।
সেই লিখি, যেই শুনি মহাজন হৈতে ॥ ১১৫ ॥
advaita-mahimā ananta ke pāre kahite
sei likhi, yei śuni mahājana haite

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.116

আচার্য–চরণে মোর কোটি নমস্কার ।
ইথে কিছু অপরাধ না লবে আমার ॥ ১১৬ ॥
ācārya-caraṇe mora koṭi namaskāra
ithe kichu aparādha nā labe āmāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.117

তোমার মহিমা—কোটিসমুদ্র অগাধ ।
তাহার ইয়ত্তা কহি,—এ বড় অপরাধ ॥ ১১৭ ॥
tomāra mahimā — koṭi-samudra agādha
tāhāra iyattā kahi, — e baḍa aparādha

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.118

জয় জয় জয় শ্রীঅদ্বৈত আচার্য ।
জয় জয় শ্রীচৈতন্য, নিত্যানন্দ আর্য ॥ ১১৮ ॥
jaya jaya jaya śrī-advaita ācārya
jaya jaya śrī-caitanya, nityānanda ārya

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.119

দুই শ্লোকে কহিল অদ্বৈত–তত্ত্বনিরূপণ ।
পঞ্চতত্ত্বের বিচার কিছু শুন, ভক্তগণ ॥ ১১৯ ॥
dui śloke kahila advaita-tattva-nirūpaṇa
pañca-tattvera vicāra kichu śuna, bhakta-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Adi 6.120

শ্রীরূপ–রঘুনাথ–পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ১২০ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Official translation and purport on Vedabase