Antya-līlā — Chapter 3: original text, IAST, and official Vedabase links.
JAPA TIME publishes the original text and IAST transliteration here for study. Śrīla Prabhupāda’s translations and purports are not reproduced; official Vedabase links are provided.
Antya-līlā — Chapter 3
CC Antya 3.1
বন্দেঽহং শ্রীগুরোঃ শ্রীযুতপদকমলং শ্রীগুরূন্ বৈষ্ণবাংশ্চ শ্রীরূপং সাগ্রজাতং সহগণরঘুনাথান্বিতং তং সজীবম্ ।
সাদ্বৈতং সাবধূতং পরিজনসহিতং কৃষ্ণচৈতন্যদেবং শ্রীরাধাকৃষ্ণপাদান্ সহগণললিতা-শ্রীবিশাখান্বিতাংশ্চ ॥ ১ ॥
vande ’haṁ śrī-guroḥ śrī-yuta-pada-kamalaṁ śrī-gurūn vaiṣṇavāṁś ca
śrī-rūpaṁ sāgrajātaṁ saha-gaṇa-raghunāthānvitaṁ taṁ sa-jīvam
sādvaitaṁ sāvadhūtaṁ parijana-sahitaṁ kṛṣṇa-caitanya-devaṁ
śrī-rādhā-kṛṣṇa-pādān saha-gaṇa-lalitā-śrī-viśākhānvitāṁś ca
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.2
জয় জয় গৌরচন্দ্র জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya gauracandra jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.3
পুরুষোত্তমে এক উড়িয়া-ব্রাহ্মণকুমার ।
পিতৃশূন্য, মহাসুন্দর, মৃদুব্যবহার ॥ ৩ ॥
puruṣottame eka uḍiyā-brāhmaṇa-kumāra
pitṛ-śūnya, mahā-sundara, mṛdu-vyavahāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.4-5
প্রভু-স্থানে নিত্য আইসে, করে নমস্কার ।
প্রভু-সনে বাত্ কহে প্রভু-‘প্রাণ’ তার ॥ ৪ ॥
প্রভুতে তাহার প্রীতি, প্রভু দয়া করে ।
দামোদর তার প্রীতি সহিতে না পারে ॥ ৫ ॥
prabhu-sthāne nitya āise, kare namaskāra
prabhu-sane bāt kahe prabhu-‘prāṇa’ tāra
prabhute tāhāra prīti, prabhu dayā kare
dāmodara tāra prīti sahite nā pāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.6
বার বার নিষেধ করে ব্রাহ্মণকুমারে ।
প্রভুরে না দেখিলে সেই রহিতে না পারে ॥ ৬ ॥
bāra bāra niṣedha kare brāhmaṇa-kumāre
prabhure nā dekhile sei rahite nā pāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.7
নিত্য আইসে, প্রভু তারে করে মহাপ্রীত ।
যাঁহা প্রীতি তাঁহা আইসে, — বালকের রীত ॥ ৭ ॥
nitya āise, prabhu tāre kare mahā-prīta
yāṅhā prīti tāṅhā āise, — bālakera rīta
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.8
তাহা দেখি’ দামোদর দুঃখ পায় মনে ।
বলিতে না পারে, বালক নিষেধ না মানে ॥ ৮ ॥
tāhā dekhi’ dāmodara duḥkha pāya mane
balite nā pāre, bālaka niṣedha nā māne
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.9
আর দিন সেই বালক প্রভুস্থানে আইলা ।
গোসাঞি তারে প্রীতি করি’ বার্তা পুছিলা ॥ ৯ ॥
āra dina sei bālaka prabhu-sthāne āilā
gosāñi tāre prīti kari’ vārtā puchilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.10
কতক্ষণে সে বালক উঠি’ যবে গেলা ।
সহিতে না পারে, দামোদর কহিতে লাগিলা ॥ ১০ ॥
kata-kṣaṇe se bālaka uṭhi’ yabe gelā
sahite nā pāre, dāmodara kahite lāgilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.11
অন্যোপদেশে পণ্ডিত — কহে গোসাঞির ঠাঞি ।
‘গোসাঞি’ ‘গোসাঞি’ এবে জানিমু ‘গোসাঞি’ ॥ ১১ ॥
anyopadeśe paṇḍita — kahe gosāñira ṭhāñi
‘gosāñi’ ‘gosāñi’ ebe jānimu ‘gosāñi’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.12
এবে গোসাঞির গুণ-যশ সব লোকে গাইবে ।
তবে গোসাঞির প্রতিষ্ঠা পুরুষোত্তমে হইবে ॥ ১২ ॥
ebe gosāñira guṇa-yaśa saba loke gāibe
tabe gosāñira pratiṣṭhā puruṣottame ha-ibe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.13
শুনি’ প্রভু কহে, — ‘ক্যা কহ, দামোদর ?’ দামোদর কহে, — “তুমি স্বতন্ত্র ‘ঈশ্বর’ ॥ ১৩ ॥
śuni’ prabhu kahe, — ‘kyā kaha, dāmodara?’
dāmodara kahe, — tumi svatantra ‘īśvara’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.14
স্বচ্ছন্দে আচার কর, কে পারে বলিতে ? মুখর জগতের মুখ পার আচ্ছাদিতে ? ১৪ ॥ ১৪ ॥
svacchande ācāra kara, ke pāre balite?
mukhara jagatera mukha pāra ācchādite?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.15
পণ্ডিত হঞা মনে কেনে বিচার না কর ? রাণ্ডী ব্রাহ্মণীর বালকে প্রীতি কেনে কর ? ১৫ ।। ॥ ১৫ ॥
paṇḍita hañā mane kene vicāra nā kara?
rāṇḍī brāhmaṇīra bālake prīti kene kara?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.16
যদ্যপি ব্রাহ্মণী সেই তপস্বিনী সতী ।
তথাপি তাহার দোষ — সুন্দরী যুবতী ॥ ১৬ ॥
yadyapi brāhmaṇī sei tapasvinī satī
tathāpi tāhāra doṣa — sundarī yuvatī
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.17
তুমিহ — পরম যুবা, পরম সুন্দর ।
লোকের কাণাকাণি-বাতে দেহ অবসর ।।” ১৭ ।। ॥ ১৭ ॥
tumi-ha — parama yuvā, parama sundara
lokera kāṇākāṇi-bāte deha avasara”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.18
এত বলি’ দামোদর মৌন হইলা ।
অন্তরে সন্তোষ প্রভু হাসি’ বিচারিলা ॥ ১৮ ॥
eta bali’ dāmodara mauna ha-ilā
antare santoṣa prabhu hāsi’ vicārilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.19
“ইহারে কহিয়ে শুদ্ধপ্রেমের তরঙ্গ ।
দামোদর-সম মোর নাহি ‘অন্তরঙ্গ’ ।।” ১৯ ॥ ১৯ ॥
“ihāre kahiye śuddha-premera taraṅga
dāmodara-sama mora nāhi ‘antaraṅga’ ”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.20
এতেক বিচারি’ প্রভু মধ্যাহ্নে চলিলা ।
আর দিনে দামোদরে নিভৃতে বোলাইলা ॥ ২০ ॥
eteka vicāri’ prabhu madhyāhne calilā
āra dine dāmodare nibhṛte bolāilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.21
প্রভু কহে, — “দামোদর, চলহ নদীয়া ।
মাতার সমীপে তুমি রহ তাঁহা যাঞা ॥ ২১ ॥
prabhu kahe, — “dāmodara, calaha nadīyā
mātāra samīpe tumi raha tāṅhā yāñā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.22
তোমা বিনা তাঁহার রক্ষক নাহি দেখি আন ।
আমাকেহ যাতে তুমি কৈলা সাবধান ॥ ২২ ॥
tomā vinā tāṅhāra rakṣaka nāhi dekhi āna
āmāke-ha yāte tumi kailā sāvadhāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.23
তোমা সম ‘নিরপেক্ষ’ নাহি মোর গণে ।
‘নিরপেক্ষ’ নহিলে ‘ধর্ম’ না যায় রক্ষণে ॥ ২৩ ॥
tomā sama ‘nirapekṣa’ nāhi mora gaṇe
‘nirapekṣa’ nahile ‘dharma’ nā yāya rakṣaṇe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.24
আমা হৈতে যে না হয়, সে তোমা হৈতে হয় ।
আমারে করিলা দণ্ড, আন কেবা হয় ॥ ২৪ ॥
āmā haite ye nā haya, se tomā haite haya
āmāre karilā daṇḍa, āna kebā haya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.25
মাতার গৃহে রহ যাই মাতার চরণে ।
তোমার আগে নহিবে কারো স্বচ্ছন্দাচরণে ॥ ২৫ ॥
mātāra gṛhe raha yāi mātāra caraṇe
tomāra āge nahibe kāro svacchandācaraṇe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.26
মধ্যে মধ্যে আসিবা কভু আমার দরশনে ।
শীঘ্র করি’ পুনঃ তাহাঁ করহ গমনে ॥ ২৬ ॥
madhye madhye āsibā kabhu āmāra daraśane
śīghra kari’ punaḥ tāhāṅ karaha gamane
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.27
মাতারে কহিহ মোর কোটী নমস্কারে ।
মোর সুখ-কথা কহি’ সুখ দিহ’ তাঁরে ॥ ২৭ ॥
mātāre kahiha mora koṭī namaskāre
mora sukha-kathā kahi’ sukha diha’ tāṅre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.28
‘নিরন্তর নিজ-কথা তোমারে শুনাইতে ।
এই লাগি’ প্রভু মোরে পাঠাইলা ইহাঁতে’ ॥ ২৮ ॥
‘nirantara nija-kathā tomāre śunāite
ei lāgi’ prabhu more pāṭhāilā ihāṅte’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.29
এত কহি’ মাতার মনে সন্তোষ জন্মাইহ ।
আর গুহ্যকথা তাঁরে স্মরণ করাইহ ॥ ২৯ ॥
eta kahi’ mātāra mane santoṣa janmāiha
āra guhya-kathā tāṅre smaraṇa karāiha
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.30
‘বারে বারে আসি’ আমি তোমার ভবনে ।
মিষ্টান্ন ব্যঞ্জন সব করিয়ে ভোজনে ॥ ৩০ ॥
‘bāre bāre āsi’ āmi tomāra bhavane
miṣṭānna vyañjana saba kariye bhojane
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.31
ভোজন করিয়ে আমি, তুমি তাহা জান ।
বাহ্য বিরহে তাহা স্বপ্ন করি মান ॥ ৩১ ॥
bhojana kariye āmi, tumi tāhā jāna
bāhya virahe tāhā svapna kari māna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.32
এই-মাঘ-সংক্রান্ত্যে তুমি রন্ধন করিলা ।
নানা ব্যঞ্জন, ক্ষীর, পিঠা, পায়স রান্ধিলা ॥ ৩২ ॥
ei māgha-saṅkrāntye tumi randhana karilā
nānā vyañjana, kṣīra, piṭhā, pāyasa rāndhilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.33
কৃষ্ণে ভোগ লাগাঞা যবে কৈলা ধ্যান ।
আমার স্ফূর্তি হৈল, অশ্রু ভরিল নয়ন ॥ ৩৩ ॥
kṛṣṇe bhoga lāgāñā yabe kailā dhyāna
āmāra sphūrti haila, aśru bharila nayana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.34
আস্তে-ব্যস্তে আমি গিয়া সকলি খাইল ।
আমি খাই, — দেখি’ তোমার সুখ উপজিল ॥ ৩৪ ॥
āste-vyaste āmi giyā sakali khāila
āmi khāi, — dekhi’ tomāra sukha upajila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.35
ক্ষণেকে অশ্রু মুছিয়া শূন্য দেখি’ পাত ।
স্বপন দেখিলুঁ, ‘যেন নিমাঞি খাইল ভাত’ ॥ ৩৫ ॥
kṣaṇeke aśru muchiyā śūnya dekhi’ pāta
svapana dekhiluṅ, ‘yena nimāñi khāila bhāta’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.36
বাহ্য-বিরহ-দশায় পুনঃ ভ্রান্তি হৈল ।
‘ভোগ না লাগাইলুঁ’, — এই জ্ঞান হৈল ॥ ৩৬ ॥
bāhya-viraha-daśāya punaḥ bhrānti haila
‘bhoga nā lāgāiluṅ’, — ei jñāna haila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.37
পাকপাত্রে দেখিলা সব অন্ন আছে ভরি’ ।
পুনঃ ভোগ লাগাইলা স্থান-সংস্কার করি’ ॥ ৩৭ ॥
pāka-pātre dekhilā saba anna āche bhari’
punaḥ bhoga lāgāilā sthāna-saṁskāra kari’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.38
এইমত বার বার করিয়ে ভোজন ।
তোমার শুদ্ধপ্রেমে মোরে করে আকর্ষণ ॥ ৩৮ ॥
ei-mata bāra bāra kariye bhojana
tomāra śuddha-preme more kare ākarṣaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.39
তোমার আজ্ঞাতে আমি আছি নীলাচলে ।
নিকটে লঞা যাও আমা তোমার প্রেমবলে’ ॥ ৩৯ ॥
tomāra ājñāte āmi āchi nīlācale
nikaṭe lañā yāo āmā tomāra prema-bale’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.40
এইমত বার বার করাইহ স্মরণ ।
মোর নাম লঞা তাঁর বন্দিহ চরণ ।।” ৪০ ।। ॥ ৪০ ॥
ei-mata bāra bāra karāiha smaraṇa
mora nāma lañā tāṅra vandiha caraṇa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.41
এত কহি’ জগন্নাথের প্রসাদ আনাইল ।
মাতাকে বৈষ্ণবে দিতে পৃথক্ পৃথক্ দিল ॥ ৪১ ॥
eta kahi’ jagannāthera prasāda ānāila
mātāke vaiṣṇave dite pṛthak pṛthak dila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.42
তবে দামোদর চলি’ নদীয়া আইলা ।
মাতারে মিলিয়া তাঁর চরণে রহিলা ॥ ৪২ ॥
tabe dāmodara cali’ nadīyā āilā
mātāre miliyā tāṅra caraṇe rahilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.43
আচার্যাদি বৈষ্ণবেরে মহাপ্রসাদ দিলা ।
প্রভুর যৈছে আজ্ঞা, পণ্ডিত তাহা আচরিলা ॥ ৪৩ ॥
ācāryādi vaiṣṇavere mahā-prasāda dilā
prabhura yaiche ājñā, paṇḍita tāhā ācarilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.44
দামোদর আগে স্বাতন্ত্র্য না হয় কাহার ।
তার ভয়ে সবে করে সঙ্কোচ ব্যবহার ॥ ৪৪ ॥
dāmodara āge svātantrya nā haya kāhāra
tāra bhaye sabe kare saṅkoca vyavahāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.45
প্রভুগণে যাঁর দেখে অল্পমর্যাদা-লঙ্ঘন ।
বাক্যদণ্ড করি’ করে মর্যাদা স্থাপন ॥ ৪৫ ॥
prabhu-gaṇe yāṅra dekhe alpa-maryādā-laṅghana
vākya-daṇḍa kari’ kare maryādā sthāpana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.46
এইত কহিল দামোদরের বাক্যদণ্ড ।
যাহার শ্রবণে ভাগে ‘অজ্ঞান পাষণ্ড’ ॥ ৪৬ ॥
ei-ta kahila dāmodarera vākya-daṇḍa
yāhāra śravaṇe bhāge ‘ajñāna pāṣaṇḍa’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.47
চৈতন্যের লীলা — গম্ভীর, কোটিসমুদ্র হৈতে ।
কি লাগি’ কি করে, কেহ না পারে বুঝিতে ॥ ৪৭ ॥
caitanyera līlā — gambhīra, koṭi-samudra haite
ki lāgi’ ki kare, keha nā pāre bujhite
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.48
অতএব গূঢ় অর্থ কিছুই না জানি ।
বাহ্য অর্থ করিবারে করি টানাটানি ॥ ৪৮ ॥
ataeva gūḍha artha kichui nā jāni
bāhya artha karibāre kari ṭānāṭāni
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.49
একদিন প্রভু হরিদাসেরে মিলিলা ।
তাঁহা লঞা গোষ্ঠী করি’ তাঁহারে পুছিলা ॥ ৪৯ ॥
eka-dina prabhu haridāsere mililā
tāṅhā lañā goṣṭhī kari’ tāṅhāre puchilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.50
“হরিদাস, কলিকালে যবন অপার ।
গো-ব্রাহ্মণে হিংসা করে মহা দুরাচার ॥ ৫০ ॥
“haridāsa, kali-kāle yavana apāra
go-brāhmaṇe hiṁsā kare mahā durācāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.51
ইহা-সবার কোন্ মতে হইবে নিস্তার ? তাহার হেতু না দেখিয়ে, — এ দুঃখ অপার ।।” ৫১ ।। ॥ ৫১ ॥
ihā-sabāra kon mate ha-ibe nistāra?
tāhāra hetu nā dekhiye, — e duḥkha apāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.52
হরিদাস কহে, — “প্রভু, চিন্তা না করিহ ।
যবনের সংসার দেখি’ দুঃখ না ভাবিহ ॥ ৫২ ॥
haridāsa kahe, — “prabhu, cintā nā kariha
yavanera saṁsāra dekhi’ duḥkha nā bhāviha
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.53
যবনসকলের ‘মুক্তি’ হবে অনায়াসে ।
‘হা রাম, হা রাম’ বলি’ কহে নামাভাসে ॥ ৫৩ ॥
yavana-sakalera ‘mukti’ habe anāyāse
‘hā rāma, hā rāma’ bali’ kahe nāmābhāse
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.54
মহাপ্রেমে ভক্ত কহে, — ‘হা রাম, হা রাম’ ।
যবনের ভাগ্য দেখ, লয় সেই নাম ॥ ৫৪ ॥
mahā-preme bhakta kahe, — ‘hā rāma, hā rāma’
yavanera bhāgya dekha, laya sei nāma
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.55
যদ্যপি অন্য সঙ্কেতে অন্য হয় নামাভাস ।
তথাপি নামের তেজ না হয় বিনাশ ॥ ৫৫ ॥
yadyapi anya saṅkete anya haya nāmābhāsa
tathāpi nāmera teja nā haya vināśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.56
দংষ্ট্রিদংষ্ট্রাহতো ম্লেচ্ছো হা রামেতি পুনঃ পুনঃ ।
উক্ত্বাপি মুক্তিমাপ্নোতি কিং পুনঃ শ্রদ্ধয়া গৃণন্ ॥ ৫৬ ॥
daṁṣṭri-daṁṣṭrāhato mleccho
hā rāmeti punaḥ punaḥ
uktvāpi muktim āpnoti
kiṁ punaḥ śraddhayā gṛṇan
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.57
অজামিল পুত্রে বোলায় বলি ‘নারায়ণ’ ।
বিষ্ণুদূত আসি’ ছাড়ায় তাহার বন্ধন ॥ ৫৭ ॥
ajāmila putre bolāya bali ‘nārāyaṇa’
viṣṇu-dūta āsi’ chāḍāya tāhāra bandhana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.58
‘রাম’ দুই অক্ষর ইহা নহে ব্যবহিত ।
প্রেমবাচী ‘হা’-শব্দ তাহাতে ভূষিত ॥ ৫৮ ॥
‘rāma’ dui akṣara ihā nahe vyavahita
prema-vācī ‘hā’-śabda tāhāte bhūṣita
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.59
নামের অক্ষর-সবের এই ত’ স্বভাব ।
ব্যবহিত হৈলে না ছাড়ে আপন-প্রভাব ॥ ৫৯ ॥
nāmera akṣara-sabera ei ta’ svabhāva
vyavahita haile nā chāḍe āpana-prabhāva
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.60
নামৈকং যস্য বাচি স্মরণ পথগতং শ্রোত্রমূলং গতং বা শুদ্ধং বাশুদ্ধবর্ণং ব্যবহিত-রহিতং তারয়ত্যেব সত্যম্ ।
তচ্চেদ্দেহ-দ্রবিণ-জনতা-লোভ-পাষণ্ড-মধ্যে নিক্ষিপ্তং স্যান্ন ফলজনকং শীঘ্রমেবাত্র বিপ্র ॥ ৬০ ॥
nāmaikaṁ yasya vāci smaraṇa-patha-gataṁ śrotra-mūlaṁ gataṁ vā
śuddhaṁ vāśuddha-varṇaṁ vyavahita-rahitaṁ tārayaty eva satyam
tac ced deha-draviṇa-janatā-lobha-pāṣaṇḍa-madhye
nikṣiptaṁ syān na phala-janakaṁ śīghram evātra vipra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.61
নামাভাস হৈতে হয় সর্বপাপক্ষয় ॥ ৬১ ॥
nāmābhāsa haite haya sarva-pāpa-kṣaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.62
তং নির্ব্যাজং ভজ গুণনিধে পাবনং পাবনানাং শ্রদ্ধা-রজ্যন্মতিরতিতরামুত্তমঃশ্লোকমৌলিম্ ।
প্রোদ্যন্নন্তঃকরণকুহরে হন্ত যন্নামভানো- রাভাসোঽপি ক্ষপয়তি মহাপাতকধ্বান্তরাশিম্ ॥ ৬২ ॥
taṁ nirvyājaṁ bhaja guṇa-nidhe pāvanaṁ pāvanānāṁ
śraddhā-rajyan-matir atitarām uttamaḥ-śloka-maulim
prodyann antaḥ-karaṇa-kuhare hanta yan-nāma-bhānor
ābhāso ’pi kṣapayati mahā-pātaka-dhvānta-rāśim
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.63
নামাভাস হৈতে হয় সংসারের ক্ষয় ॥ ৬৩ ॥
nāmābhāsa haite haya saṁsārera kṣaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.64
ম্রিয়মাণো হরের্নাম গৃণন্ পুত্রোপচারিতম্ ।
অজামিলোঽপ্যগাদ্ধাম কিমুত শ্রদ্ধয়া গৃণন্ ॥ ৬৪ ॥
mriyamāṇo harer nāma
gṛṇan putropacāritam
ajāmilo ’py agād dhāma
kim uta śraddhayā gṛṇan
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.65
নামাভাসে ‘মুক্তি’ হয় সর্বশাস্ত্রে দেখি ।
শ্রীভাগবতে তাতে অজামিল — সাক্ষী ।।” ৬৫ ।। ॥ ৬৫ ॥
nāmābhāse ‘mukti’ haya sarva-śāstre dekhi
śrī-bhāgavate tāte ajāmila — sākṣī”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.66
শুনিয়া প্রভুর সুখ বাড়য়ে অন্তরে ।
পুনরপি ভঙ্গী করি’ পুছয়ে তাঁহারে ॥ ৬৬ ॥
śuniyā prabhura sukha bāḍaye antare
punarapi bhaṅgī kari’ puchaye tāṅhāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.67
“পৃথিবীতে বহুজীব — স্থাবর-জঙ্গম ।
ইহা-সবার কি প্রকারে হইবে মোচন ?” ৬৭ ॥ ৬৭ ॥
“pṛthivīte bahu-jīva — sthāvara-jaṅgama
ihā-sabāra ki prakāre ha-ibe mocana?”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.68
হরিদাস কহে, — “প্রভু, সে কৃপা তোমার ।
স্থাবর-জঙ্গম আগে করিয়াছ নিস্তার ॥ ৬৮ ॥
haridāsa kahe, — “prabhu, se kṛpā tomāra
sthāvara-jaṅgama āge kariyācha nistāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.69
তুমি যে করিয়াছ এই উচ্চ সঙ্কীর্তন ।
স্থাবর-জঙ্গমের সেই হয়ত’ শ্রবণ ॥ ৬৯ ॥
tumi ye kariyācha ei ucca saṅkīrtana
sthāvara-jaṅgamera sei hayata’ śravaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.70
শুনিয়া জঙ্গমের হয় সংসার-ক্ষয় ।
স্থাবরে সে শব্দ লাগে, প্রতিধ্বনি হয় ॥ ৭০ ॥
śuniyā jaṅgamera haya saṁsāra-kṣaya
sthāvare se śabda lāge, pratidhvani haya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.71
‘প্রতিধ্বনি’ নহে, সেই করয়ে ‘কীর্তন’ ।
তোমার কৃপার এই অকথ্য কথন ॥ ৭১ ॥
‘pratidhvani’ nahe, sei karaye ‘kīrtana’
tomāra kṛpāra ei akathya kathana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.72
সকল জগতে হয় উচ্চ সঙ্কীর্তন ।
শুনিয়া প্রেমাবেশে নাচে স্থাবর-জঙ্গম ॥ ৭২ ॥
sakala jagate haya ucca saṅkīrtana
śuniyā premāveśe nāce sthāvara-jaṅgama
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.73
যৈছে কৈলা ঝারিখণ্ডে বৃন্দাবন যাইতে ।
বলভদ্র-ভট্টাচার্য কহিয়াছেন আমাতে ॥ ৭৩ ॥
yaiche kailā jhārikhaṇḍe vṛndāvana yāite
balabhadra-bhaṭṭācārya kahiyāchena āmāte
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.74
বাসুদেব জীব লাগি’ কৈল নিবেদন ।
তবে অঙ্গীকার কৈলা জীবের মোচন ॥ ৭৪ ॥
vāsudeva jīva lāgi’ kaila nivedana
tabe aṅgīkāra kailā jīvera mocana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.75
জগৎ নিস্তারিতে এই তোমার অবতার ।
ভক্তভাব আগে তাতে কৈলা অঙ্গীকার ॥ ৭৫ ॥
jagat nistārite ei tomāra avatāra
bhakta-bhāva āge tāte kailā aṅgīkāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.76
উচ্চ সঙ্কীর্তন তাতে করিলা প্রচার ।
স্থিরচর জীবের সব খণ্ডাইলা সংসার ।।” ৭৬ ।। ॥ ৭৬ ॥
ucca saṅkīrtana tāte karilā pracāra
sthira-cara jīvera saba khaṇḍāilā saṁsāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.77
প্রভু কহে, — “সব জীব মুক্তি যবে পাবে ।
এই ত’ ব্রহ্মাণ্ড তবে জীবশূন্য হবে !” ৭৭ ।। ॥ ৭৭ ॥
prabhu kahe, — “saba jīva mukti yabe pābe
ei ta’ brahmāṇḍa tabe jīva-śūnya habe!”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.78-79
হরিদাস বলে, — “তোমার যাবৎ মর্ত্যে স্থিতি ।
তাবৎ স্থাবর-জঙ্গম, সর্ব জীব-জাতি ॥ ৭৮ ॥
সব মুক্ত করি’ তুমি বৈকুণ্ঠে পাঠাইবা ।
সূক্ষ্মজীবে পুনঃ কর্মে উদ্বুদ্ধ করিবা ॥ ৭৯ ॥
haridāsa bale, — “tomāra yāvat martye sthiti
tāvat sthāvara-jaṅgama, sarva jīva-jāti
saba mukta kari’ tumi vaikuṇṭhe pāṭhāibā
sūkṣma-jīve punaḥ karme udbuddha karibā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.80
সেই জীব হবে ইহাঁ স্থাবর-জঙ্গম ।
তাহাতে ভরিবে ব্রহ্মাণ্ড যেন পূর্ব-সম ॥ ৮০ ॥
sei jīva habe ihāṅ sthāvara-jaṅgama
tāhāte bharibe brahmāṇḍa yena pūrva-sama
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.81
পূর্বে যেন রঘুনাথ সব অযোধ্যা লঞা ।
বৈকুণ্ঠকে গেলা, অন্যজীবে অযোধ্যা ভরাঞা ॥ ৮১ ॥
pūrve yena raghunātha saba ayodhyā lañā
vaikuṇṭhake gelā, anya-jīve ayodhyā bharāñā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.82
অবতরি’ তুমি ঐছে পাতিয়াছ হাট ।
কেহ না বুঝিতে পারে তোমার গূঢ় নাট ॥ ৮২ ॥
avatari’ tumi aiche pātiyācha hāṭa
keha nā bujhite pāre tomāra gūḍha nāṭa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.83
পূর্বে যেন ব্রজে কৃষ্ণ করি’ অবতার ।
সকল ব্রহ্মাণ্ড-জীবের খণ্ডাইলা সংসার ॥ ৮৩ ॥
pūrve yena vraje kṛṣṇa kari’ avatāra
sakala brahmāṇḍa-jīvera khaṇḍāilā saṁsāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.84
ন চৈবং বিস্ময়ঃ কার্যো ভবতা ভগবত্যজে ।
যোগেশ্বরেশ্বরে কৃষ্ণে যত এতদ্বিমুচ্যতে ॥ ৮৪ ॥
na caivaṁ vismayaḥ kāryo
bhavatā bhagavaty aje
yogeśvareśvare kṛṣṇe
yata etad vimucyate
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.85
‘অয়ং হি ভগবান্ দৃষ্টঃ কীর্তিতঃ সংস্মৃতশ্চ দ্বেষানুবন্ধেনাপ্যখিলসুরাসুরাদি- দুর্লভং ফলং প্রযচ্ছতি, কিমুত সম্যগ্ ভক্তিমতাম্” ইতি ॥ ৮৫ ॥
“ayaṁ hi bhagavān dṛṣṭaḥ kīrtitaḥ saṁsmṛtaś ca
dveṣānubandhenāpy akhila-surāsurādi-durlabhaṁ
phalaṁ prayacchati, kim uta samyag bhaktimatām” iti
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.86
তৈছে তুমি নবদ্বীপে করি’ অবতার ।
সকল-ব্রহ্মাণ্ড-জীবের করিলা নিস্তার ॥ ৮৬ ॥
taiche tumi navadvīpe kari’ avatāra
sakala-brahmāṇḍa-jīvera karilā nistāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.87
যে কহে, — ‘চৈতন্য-মহিমা মোর গোচর হয়’ ।
সে জানুক, মোর পুনঃ এই ত’ নিশ্চয় ॥ ৮৭ ॥
ye kahe, — ‘caitanya-mahimā mora gocara haya’
se jānuka, mora punaḥ ei ta’ niścaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.88
তোমার যে লীলা মহা-অমৃতের সিন্ধু ।
মোর মনোগোচর নহে তার এক বিন্দু ।।” ৮৮ ॥ ৮৮ ॥
tomāra ye līlā mahā-amṛtera sindhu
mora mano-gocara nahe tāra eka bindu”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.89
এত শুনি’ প্রভুর মনে চমৎকার হৈল ।
‘মোর গূঢ়লীলা হরিদাস কেমনে জানিল ?’ ৮৯ ।। ॥ ৮৯ ॥
eta śuni’ prabhura mane camatkāra haila
‘mora gūḍha-līlā haridāsa kemane jānila?’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.90
মনের সন্তোষে তাঁরে কৈলা আলিঙ্গন ।
বাহ্যে প্রকাশিতে এ-সব করিলা বর্জন ॥ ৯০ ॥
manera santoṣe tāṅre kailā āliṅgana
bāhye prakāśite e-saba karilā varjana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.91
ঈশ্বর-স্বভাব, — ঐশ্বর্য চাহে আচ্ছাদিতে ।
ভক্ত-ঠাঞি লুকাইতে নারে, হয় ত’ বিদিতে ॥ ৯১ ॥
īśvara-svabhāva, — aiśvarya cāhe ācchādite
bhakta-ṭhāñi lukāite nāre, haya ta’ vidite
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.92
উল্লঙ্ঘিতত্রিবিধসীমসমাতিশায়ি- সম্ভাবনং তব পরিব্রঢ়িমস্বভাবম্ ।
মায়াবলেন ভবতাপি নিগুহ্যমানং পশ্যন্তি কেচিদনিশং ত্বদনন্যভাবাঃ ॥ ৯২ ॥
ullaṅghita-trividha-sīma-samātiśāyi-
sambhāvanaṁ tava parivraḍhima-svabhāvam
māyā-balena bhavatāpi niguhyamānaṁ
paśyanti kecid aniśaṁ tvad-ananya-bhāvāḥ
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.93
তবে মহাপ্রভু নিজভক্তপাশে যাঞা ।
হরিদাসের গুণ কহে শতমুখ হঞা ॥ ৯৩ ॥
tabe mahāprabhu nija-bhakta-pāśe yāñā
haridāsera guṇa kahe śata-mukha hañā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.94
ভক্তের গুণ কহিতে প্রভুর বাড়য়ে উল্লাস ।
ভক্তগণ-শ্রেষ্ঠ তাতে শ্রীহরিদাস ॥ ৯৪ ॥
bhaktera guṇa kahite prabhura bāḍaye ullāsa
bhakta-gaṇa-śreṣṭha tāte śrī-haridāsa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.95
হরিদাসের গুণগণ — অসংখ্য, অপার ।
কেহ কোন অংশে বর্ণে, নাহি পায় পার ॥ ৯৫ ॥
haridāsera guṇa-gaṇa — asaṅkhya, apāra
keha kona aṁśe varṇe, nāhi pāya pāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.96
চৈতন্যমঙ্গলে শ্রীবৃন্দাবন-দাস ।
হরিদাসের গুণ কিছু করিয়াছেন প্রকাশ ॥ ৯৬ ॥
caitanya-maṅgale śrī-vṛndāvana-dāsa
haridāsera guṇa kichu kariyāchena prakāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.97
সব কহা না যায় হরিদাসের চরিত্র ।
কেহ কিছু কহে করিতে আপনা পবিত্র ॥ ৯৭ ॥
saba kahā nā yāya haridāsera caritra
keha kichu kahe karite āpanā pavitra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.98
বৃন্দাবন-দাস যাহা না কৈল বর্ণন ।
হরিদাসের গুণ কিছু শুন, ভক্তগণ ॥ ৯৮ ॥
vṛndāvana-dāsa yāhā nā kaila varṇana
haridāsera guṇa kichu śuna, bhakta-gaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.99
হরিদাস যবে নিজ-গৃহ ত্যাগ কৈলা ।
বেনাপোলের বন-মধ্যে কতদিন রহিলা ॥ ৯৯ ॥
haridāsa yabe nija-gṛha tyāga kailā
benāpolera vana-madhye kata-dina rahilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.100
নির্জন-বনে কুটির করি’ তুলসী সেবন ।
রাত্রি-দিনে তিন লক্ষ নাম-সঙ্কীর্তন ॥ ১০০ ॥
nirjana-vane kuṭira kari’ tulasī sevana
rātri-dine tina lakṣa nāma-saṅkīrtana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.101
ব্রাহ্মণের ঘরে করে ভিক্ষা নির্বাহণ ।
প্রভাবে সকল লোক করয়ে পূজন ॥ ১০১ ॥
brāhmaṇera ghare kare bhikṣā nirvāhaṇa
prabhāve sakala loka karaye pūjana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.102
সেই দেশাধ্যক্ষ নাম — রামচন্দ্র খাঁন ।
বৈষ্ণববিদ্বেষী সেই পাষণ্ড-প্রধান ॥ ১০২ ॥
sei deśādhyakṣa nāma — rāmacandra khāṅna
vaiṣṇava-vidveṣī sei pāṣaṇḍa-pradhāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.103
হরিদাসে লোকে পূজে, সহিতে না পারে ।
তাঁর অপমান করিতে নানা উপায় করে ॥ ১০৩ ॥
haridāse loke pūje, sahite nā pāre
tāṅra apamāna karite nānā upāya kare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.104
কোন প্রকারে হরিদাসের ছিদ্র নাহি পায় ।
বেশ্যাগণে আনি’ করে ছিদ্রের উপায় ॥ ১০৪ ॥
kona-prakāre haridāsera chidra nāhi pāya
veśyā-gaṇe āni’ kare chidrera upāya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.105
বেশ্যাগণে কহে, — “এই বৈরাগী হরিদাস ।
তুমি-সব কর ইহার বৈরাগ্য-ধর্ম নাশ ।।” ১০৫ ।। ॥ ১০৫ ॥
veśyā-gaṇe kahe, — “ei vairāgī haridāsa
tumi-saba kara ihāra vairāgya-dharma nāśa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.106
বেশ্যাগণ-মধ্যে এক সুন্দরী যুবতী ।
সে কহে, — “তিনদিনে হরিব তাঁর মতি” ॥ ১০৬ ॥
veśyā-gaṇa-madhye eka sundarī yuvatī
se kahe, — “tina-dine hariba tāṅra mati”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.107
খাঁন কহে, — “মোর পাইক যাউক তোমার সনে ।
তোমার সহিত একত্র তারে ধরি’ যেন আনে ।।” ১০৭ ।। ॥ ১০৭ ॥
khāṅna kahe, — “mora pāika yāuka tomāra sane
tomāra sahita ekatra tāre dhari’ yena āne”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.108
বেশ্যা কহে, — “মোর সঙ্গ হউক একবার ।
দ্বিতীয়বারে ধরিতে পাইক লইমু তোমার ।।” ১০৮ ।। ॥ ১০৮ ॥
veśyā kahe, — “mora saṅga ha-uka eka-bāra
dvitīya-bāre dharite pāika la-imu tomāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.109
রাত্রিকালে সেই বেশ্যা সুবেশ ধরিয়া ।
হরিদাসের বাসায় গেল উল্লসিত হঞা ॥ ১০৯ ॥
rātri-kāle sei veśyā suveśa dhariyā
haridāsera vāsāya gela ullasita hañā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.110
তুলসী নমস্করি’ হরিদাসের দ্বারে যাঞা ।
গোসাঞিরে নমস্করি’ রহিলা দাণ্ডাঞা ॥ ১১০ ॥
tulasī namaskari’ haridāsera dvāre yāñā
gosāñire namaskari’ rahilā dāṇḍāñā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.111
অঙ্গ উঘাড়িয়া দেখাই বসিলা দুয়ারে ।
কহিতে লাগিলা কিছু সুমধুর স্বরে ॥ ১১১ ॥
aṅga ughāḍiyā dekhāi vasilā duyāre
kahite lāgilā kichu sumadhura svare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.112
“ঠাকুর, তুমি — পরমসুন্দর, প্রথম যৌবন ।
তোমা দেখি’ কোন্ নারী ধরিতে পারে মন ? ১১২ ।। তোমার সঙ্গম লাগি’ লুব্ধ মোর মন ।
তোমা না পাইলে প্রাণ না যায় ধারণ ।।” ১১৩ ॥ ১১২ ॥
“ṭhākura, tumi — parama-sundara, prathama yauvana
tomā dekhi’ kon nārī dharite pāre mana?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.113
tomāra saṅgama lāgi’ lubdha mora mana
tomā nā pāile prāṇa nā yāya dhāraṇa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.114-115
হরিদাস কহে, — “তোমা করিমু অঙ্গীকার ।
সংখ্যা-নাম-সমাপ্তি যাবৎ না হয় আমার ॥ ১১৪ ॥
তাবৎ তুমি বসি’ শুন নাম-সঙ্কীর্তন ।
নাম-সমাপ্তি হৈলে করিমু যে তোমার মন ।।” ১১৫ ॥ ১১৫ ॥
haridāsa kahe, — “tomā karimu aṅgīkāra
saṅkhyā-nāma-samāpti yāvat nā haya āmāra
tāvat tumi vasi’ śuna nāma-saṅkīrtana
nāma-samāpti haile karimu ye tomāra mana”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.116
এত শুনি’ সেই বেশ্যা বসিয়া রহিলা ।
কীর্তন করে হরিদাস প্রাতঃকাল হৈলা ॥ ১১৬ ॥
eta śuni’ sei veśyā vasiyā rahilā
kīrtana kare haridāsa prātaḥ-kāla hailā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.117
প্রাতঃকাল দেখি’ বেশ্যা উঠিয়া চলিলা ।
সব সমাচার যাই খাঁনেরে কহিলা ॥ ১১৭ ॥
prātaḥ-kāla dekhi’ veśyā uṭhiyā calilā
saba samācāra yāi khāṅnere kahilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.118
‘আজি আমা অঙ্গীকার করিয়াছে বচনে ।
কালি অবশ্য তাহার সঙ্গে হইবে সঙ্গমে ।।” ১১৮ ।। ॥ ১১৮ ॥
‘āji āmā aṅgīkāra kariyāche vacane
kāli avaśya tāhāra saṅge ha-ibe saṅgame’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.119
আর দিন রাত্রি হৈলে বেশ্যা আইল ।
হরিদাস তারে বহু আশ্বাস করিল ॥ ১১৯ ॥
āra dina rātri haile veśyā āila
haridāsa tāre bahu āśvāsa karila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.120
‘কালি দুঃখ পাইলা, অপরাধ না লইবা মোর ।
অবশ্য করিমু আমি তোমায় অঙ্গীকার ॥ ১২০ ॥
‘kāli duḥkha pāilā, aparādha nā la-ibā mora
avaśya karimu āmi tomāya aṅgīkāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.121
তাবৎ ইহাঁ বসি’ শুন নাম-সঙ্কীর্তন ।
নাম পূর্ণ হৈলে, পূর্ণ হবে তোমার মন ।।” ১২১ ।। ॥ ১২১ ॥
tāvat ihāṅ vasi’ śuna nāma-saṅkīrtana
nāma pūrṇa haile, pūrṇa habe tomāra mana’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.122
তুলসীরে তাঁকে বেশ্যা নমস্কার করি’ ।
দ্বারে বসি’ নাম শুনে বলে ‘হরি’ ‘হরি’ ॥ ১২২ ॥
tulasīre tāṅke veśyā namaskāra kari’
dvāre vasi’ nāma śune bale ‘hari’ ‘hari’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.123
রাত্রি-শেষ হৈল, বেশ্যা উসিমিসি করে ।
তার রীতি দেখি’ হরিদাস কহেন তাহারে ॥ ১২৩ ॥
rātri-śeṣa haila, veśyā usimisi kare
tāra rīti dekhi’ haridāsa kahena tāhāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.124
“কোটিনামগ্রহণ-যজ্ঞ করি একমাসে ।
এই দীক্ষা করিয়াছি, হৈল আসি’ শেষে ॥ ১২৪ ॥
“koṭi-nāma-grahaṇa-yajña kari eka-māse
ei dīkṣā kariyāchi, haila āsi’ śeṣe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.125
আজি সমাপ্ত হইবে, — হেন জ্ঞান ছিল ।
সমস্ত রাত্রি নিলুঁ নাম সমাপ্ত না হৈল ॥ ১২৫ ॥
āji samāpta ha-ibe, — hena jñāna chila
samasta rātri niluṅ nāma samāpta nā haila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.126
কালি সমাপ্ত হবে, তবে হবে ব্রতভঙ্গ ।
স্বচ্ছন্দে তোমার সঙ্গে হইবেক সঙ্গ ।।” ১২৬ ।। ॥ ১২৬ ॥
kāli samāpta habe, tabe habe vrata-bhaṅga
svacchande tomāra saṅge ha-ibeka saṅga”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.127
বেশ্যা গিয়া সমাচার খাঁনেরে কহিল ।
আর দিন সন্ধ্যা হইতে ঠাকুর-ঠাঞি আইল ॥ ১২৭ ॥
veśyā giyā samācāra khāṅnere kahila
āra dina sandhyā ha-ite ṭhākura-ṭhāñi āila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.128
তুলসীকে, ঠাকুরকে নমস্কার করি’ ।
দ্বারে বসি’ নাম শুনে, বলে ‘হরি’ ‘হরি’ ॥ ১২৮ ॥
tulasīke, ṭhākurake namaskāra kari’
dvāre vasi’ nāma śune, bale ‘hari’ ‘hari’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.129
‘নাম পূর্ণ হবে আজি’, — বলে হরিদাস ।
‘তবে পূর্ণ করিমু আজি তোমার অভিলাষ’ ॥ ১২৯ ॥
‘nāma pūrṇa habe āji’, — bale haridāsa
‘tabe pūrṇa karimu āji tomāra abhilāṣa’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.130
কীর্তন করিতে ঐছে রাত্রি-শেষ হৈল ।
ঠাকুরের সনে বেশ্যার মন ফিরি’ গেল ॥ ১৩০ ॥
kīrtana karite aiche rātri-śeṣa haila
ṭhākurera sane veśyāra mana phiri’ gela
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.131
দণ্ডবৎ হঞা পড়ে ঠাকুর-চরণে ।
রামচন্দ্র-খাঁনের কথা কৈল নিবেদনে ॥ ১৩১ ॥
daṇḍavat hañā paḍe ṭhākura-caraṇe
rāmacandra-khāṅnera kathā kaila nivedane
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.132
“বেশ্যা হঞা মুঞি পাপ করিয়াছোঁ অপার ।
কৃপা করি’ কর মো-অধমে নিস্তার ।।” ১৩২ ।। ॥ ১৩২ ॥
“veśyā hañā muñi pāpa kariyāchoṅ apāra
kṛpā kari’ kara mo-adhame nistāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.133
ঠাকুর কহে, — খাঁনের কথা সব আমি জানি ।
অজ্ঞ মূর্খ সেই, তারে দুঃখ নাহি মানি ॥ ১৩৩ ॥
ṭhākura kahe, — khāṅnera kathā saba āmi jāni
ajña mūrkha sei, tāre duḥkha nāhi māni
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.134
সেইদিন যাইতাম এস্থান ছাড়িয়া ।
তিন দিন রহিলাঙ তোমা নিস্তার লাগিয়া ॥ ১৩৪ ॥
sei-dina yāitāma e-sthāna chāḍiyā
tina dina rahilāṅa tomā nistāra lāgiyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.135
বেশ্যা কহে, — “কৃপা করি’ করহ উপদেশ ।
কি মোর কর্তব্য, যাতে যায় ভব-ক্লেশ ।।” ১৩৫ ।। ॥ ১৩৫ ॥
veśyā kahe, — “kṛpā kari’ karaha upadeśa
ki mora kartavya, yāte yāya bhava-kleśa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.136
ঠাকুর কহে, — “ঘরের দ্রব্য ব্রাহ্মণে কর দান ।
এই ঘরে আসি’ তুমি করহ বিশ্রাম ॥ ১৩৬ ॥
ṭhākura kahe, — “gharera dravya brāhmaṇe kara dāna
ei ghare āsi’ tumi karaha viśrāma
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.137
নিরন্তর নাম লও, কর তুলসী সেবন ।
অচিরাৎ পাবে তবে কৃষ্ণের চরণ ।।” ১৩৭ ।। ॥ ১৩৭ ॥
nirantara nāma lao, kara tulasī sevana
acirāt pābe tabe kṛṣṇera caraṇa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.138
এত বলি’ তারে ‘নাম’ উপদেশ করি’ ।
উঠিয়া চলিলা ঠাকুর বলি’ ‘হরি’ ‘হরি’ ॥ ১৩৮ ॥
eta bali’ tāre ‘nāma’ upadeśa kari’
uṭhiyā calilā ṭhākura bali’ ‘hari’ ‘hari’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.139
তবে সেই বেশ্যা গুরুর আজ্ঞা লইল ।
গৃহবিত্ত যেবা ছিল, ব্রাহ্মণেরে দিল ॥ ১৩৯ ॥
tabe sei veśyā gurura ājñā la-ila
gṛha-vitta yebā chila, brāhmaṇere dila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.140
মাথা মুড়ি’ একবস্ত্রে রহিল সেই ঘরে ।
রাত্রি-দিনে তিন-লক্ষ নাম গ্রহণ করে ॥ ১৪০ ॥
māthā muḍi’ eka-vastre rahila sei ghare
rātri-dine tina-lakṣa nāma grahaṇa kare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.141
তুলসী সেবন করে, চর্বণ, উপবাস ।
ইন্দ্রিয়-দমন হৈল, প্রেমের প্রকাশ ॥ ১৪১ ॥
tulasī sevana kare, carvaṇa, upavāsa
indriya-damana haila, premera prakāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.142
প্রসিদ্ধা বৈষ্ণবী হৈল পরম-মহান্তী ।
বড় বড় বৈষ্ণব তাঁর দর্শনেতে যান্তি ॥ ১৪২ ॥
prasiddhā vaiṣṇavī haila parama-mahāntī
baḍa baḍa vaiṣṇava tāṅra darśanete yānti
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.143
বেশ্যার চরিত্র দেখি’ লোকে চমৎকার ।
হরিদাসের মহিমা কহে করি’ নমস্কার ॥ ১৪৩ ॥
veśyāra caritra dekhi’ loke camatkāra
haridāsera mahimā kahe kari’ namaskāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.144
রামচন্দ্র খাঁন অপরাধ-বীজ কৈল ।
সেই বীজ বৃক্ষ হঞা আগেতে ফলিল ॥ ১৪৪ ॥
rāmacandra khāṅna aparādha-bīja kaila
sei bīja vṛkṣa hañā āgete phalila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.145
মহদপরাধের ফল অদ্ভুত কথন ।
প্রস্তাব পাঞা কহি, শুন, ভক্তগণ ॥ ১৪৫ ॥
mahad-aparādhera phala adbhuta kathana
prastāva pāñā kahi, śuna, bhakta-gaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.146
সহজেই অবৈষ্ণব রামচন্দ্র-খাঁন ।
হরিদাসের অপরাধে হৈল অসুর-সমান ॥ ১৪৬ ॥
sahajei avaiṣṇava rāmacandra-khāṅna
haridāsera aparādhe haila asura-samāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.147
বৈষ্ণবধর্ম নিন্দা করে, বৈষ্ণব-অপমান ।
বহুদিনের অপরাধে পাইল পরিণাম ॥ ১৪৭ ॥
vaiṣṇava-dharma nindā kare, vaiṣṇava-apamāna
bahu-dinera aparādhe pāila pariṇāma
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.148
নিত্যানন্দ-গোসাঞি গৌড়ে যবে আইলা ।
প্রেম প্রচারিতে তবে ভ্রমিতে লাগিলা ॥ ১৪৮ ॥
nityānanda-gosāñi gauḍe yabe āilā
prema pracārite tabe bhramite lāgilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.149
প্রেম-প্রচারণ আর পাষণ্ডদলন ।
দুইকার্যে অবধূত করেন ভ্রমণ ॥ ১৪৯ ॥
prema-pracāraṇa āra pāṣaṇḍa-dalana
dui-kārye avadhūta karena bhramaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.150
সর্বজ্ঞ নিত্যানন্দ আইলা তার ঘরে ।
আসিয়া বসিলা দুর্গামণ্ডপ-উপরে ॥ ১৫০ ॥
sarvajña nityānanda āilā tāra ghare
āsiyā vasilā durgā-maṇḍapa-upare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.151
অনেক লোকজন সঙ্গে অঙ্গন ভরিল ।
ভিতর হৈতে রামচন্দ্র সেবক পাঠাইল ॥ ১৫১ ॥
aneka loka-jana saṅge aṅgana bharila
bhitara haite rāmacandra sevaka pāṭhāila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.152
সেবক বলে — “গোসাঞি, মোরে পাঠাইল খাঁন ।
গৃহস্থের ঘরে তোমায় দিব বাসাস্থান ॥ ১৫২ ॥
sevaka bale — “gosāñi, more pāṭhāila khāṅna
gṛhasthera ghare tomāya diba vāsā-sthāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.153
গোয়ালার গোশালা হয় অত্যন্ত বিস্তার ।
ইহাঁ সঙ্কীর্ণ-স্থল, তোমার মনুষ্য — অপার” ॥ ১৫৩ ॥
goyālāra gośālā haya atyanta vistāra
ihāṅ saṅkīrṇa-sthala, tomāra manuṣya — apāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.154
ভিতরে আছিলা, শুনি’ ক্রোধে বাহিরিলা ।
অট্ট অট্ট হাসি’ গোসাঞি কহিতে লাগিলা ॥ ১৫৪ ॥
bhitare āchilā, śuni’ krodhe bāhirilā
aṭṭa aṭṭa hāsi’ gosāñi kahite lāgilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.155
“সত্য কহে, — এই ঘর মোর যোগ্য নয় ।
ম্লেচ্ছ গো-বধ করে, তার যোগ্য হয় ।।” ১৫৫ ॥ ১৫৫ ॥
“satya kahe, — ei ghara mora yogya naya
mleccha go-vadha kare, tāra yogya haya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.156
এত বলি’ ক্রোধে গোসাঞি উঠিয়া চলিলা ।
তারে দণ্ড দিতে সে গ্রামে না রহিলা ॥ ১৫৬ ॥
eta bali’ krodhe gosāñi uṭhiyā calilā
tāre daṇḍa dite se grāme nā rahilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.157
ইহাঁ রামচন্দ্র খাঁন সেবকে আজ্ঞা দিল ।
গোসাঞি যাহাঁ বসিলা, তার মাটি খোদাইল ॥ ১৫৭ ॥
ihāṅ rāmacandra khāna sevake ājñā dila
gosāñi yāhāṅ vasilā, tāra māṭī khodāila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.158
গোময়-জলে লেপিলা সব মন্দির-প্রাঙ্গণ ।
তবু রামচন্দ্রের মন না হৈল পরসন্ন ॥ ১৫৮ ॥
gomaya-jale lepilā saba mandira-prāṅgaṇa
tabu rāmacandrera mana nā haila parasanna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.159
দস্যুবৃত্তি করে রামচন্দ্র রাজারে না দেয় কর ।
ক্রুদ্ধ হঞা ম্লেচ্ছ উজির আইল তার ঘর ॥ ১৫৯ ॥
dasyu-vṛtti kare rāmacandra rājāre nā deya kara
kruddha hañā mleccha ujira āila tāra ghara
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.160
আসি’ সেই দুর্গামণ্ডপে বাসা কৈল ।
অবধ্য বধ করি’ মাংস সে-ঘরে রান্ধাইল ॥ ১৬০ ॥
āsi’ sei durgā-maṇḍape vāsā kaila
avadhya vadha kari’ māṁsa se-ghare rāndhāila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.161
স্ত্রী-পুত্র-সহিত রামচন্দ্রেরে বান্ধিয়া ।
তার ঘর-গ্রাম লুটে তিনদিন রহিয়া ॥ ১৬১ ॥
strī-putra-sahita rāmacandrere bāndhiyā
tāra ghara-grāma luṭe tina-dina rahiyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.162
সেই ঘরে তিন দিন করে অমেধ্য রন্ধন ।
আর দিন সবা লঞা করিলা গমন ॥ ১৬২ ॥
sei ghare tina dina kare amedhya randhana
āra dina sabā lañā karilā gamana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.163
জাতি-ধন-জন খানের সকল লইল ।
বহুদিন পর্যন্ত গ্রাম উজাড় রহিল ॥ ১৬৩ ॥
jāti-dhana-jana khānera sakala la-ila
bahu-dina paryanta grāma ujāḍa rahila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.164
মহান্তের অপমান যে দেশ-গ্রামে হয় ।
এক জনার দোষে সব দেশ উজাড়য় ॥ ১৬৪ ॥
mahāntera apamāna ye deśa-grāme haya
eka janāra doṣe saba deśa ujāḍaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.165
হরিদাস-ঠাকুর চলি’ আইলা চান্দপুরে ।
আসিয়া রহিলা বলরাম-আচার্যের ঘরে ॥ ১৬৫ ॥
haridāsa-ṭhākura cali’ āilā cāndapure
āsiyā rahilā balarāma-ācāryera ghare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.166
হিরণ্য, গোবর্ধন — দুই মুলুকের মজুমদার ।
তার পুরোহিত — ‘বলরাম’ নাম তাঁর ॥ ১৬৬ ॥
hiraṇya, govardhana — dui mulukera majumadāra
tāra purohita — ‘balarāma’ nāma tāṅra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.167
হরিদাসের কৃপাপাত্র, তাতে ভক্তিমানে ।
যত্ন করি’ ঠাকুরেরে রাখিলা সেই গ্রামে ॥ ১৬৭ ॥
haridāsera kṛpā-pātra, tāte bhakti-māne
yatna kari’ ṭhākurere rākhilā sei grāme
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.168
নির্জন পর্ণশালায় করেন কীর্তন ।
বলরাম-আচার্য-গৃহে ভিক্ষা-নির্বাহণ ॥ ১৬৮ ॥
nirjana parṇa-śālāya karena kīrtana
balarāma-ācārya-gṛhe bhikṣā-nirvāhaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.169
রঘুনাথ-দাস বালক করেন অধ্যয়ন ।
হরিদাস-ঠাকুরেরে যাই’ করেন দর্শন ॥ ১৬৯ ॥
raghunātha-dāsa bālaka karena adhyayana
haridāsa-ṭhākurere yāi’ karena darśana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.170
হরিদাস কৃপা করে তাঁহার উপরে ।
সেই কৃপা ‘কারণ’ হৈল চৈতন্য পাইবারে ॥ ১৭০ ॥
haridāsa kṛpā kare tāṅhāra upare
sei kṛpā ‘kāraṇa’ haila caitanya pāibāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.171
তাহাঁ যৈছে হৈল হরিদাসের মহিমা কথন ।
ব্যাখ্যান, — অদ্ভুত কথা শুন, ভক্তগণ ॥ ১৭১ ॥
tāhāṅ yaiche haila haridāsera mahimā kathana
vyākhyāna, — adbhuta kathā śuna, bhakta-gaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.172
একদিন বলরাম মিনতি করিয়া ।
মজুমদারের সভায় আইলা ঠাকুরে লঞা ॥ ১৭২ ॥
eka-dina balarāma minati kariyā
majumadārera sabhāya āilā ṭhākure lañā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.173
ঠাকুর দেখি’ দুই ভাই কৈলা অভ্যুত্থান ।
পায় পড়ি’ আসন দিলা করিয়া সম্মান ॥ ১৭৩ ॥
ṭhākura dekhi’ dui bhāi kailā abhyutthāna
pāya paḍi’ āsana dilā kariyā sammāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.174
অনেক পণ্ডিত সভায়, ব্রাহ্মণ, সজ্জন ।
দুই ভাই মহাপণ্ডিত — হিরণ্য, গোবর্ধন ॥ ১৭৪ ॥
aneka paṇḍita sabhāya, brāhmaṇa, sajjana
dui bhāi mahā-paṇḍita — hiraṇya, govardhana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.175
হরিদাসের গুণ সবে কহে পঞ্চমুখে ।
শুনিয়া ত’ দুই ভাই পাইলা বড় সুখে ॥ ১৭৫ ॥
haridāsera guṇa sabe kahe pañca-mukhe
śuniyā ta’ dui bhāi pāilā baḍa sukhe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.176
তিন-লক্ষ নাম ঠাকুর করেন কীর্তন ।
নামের মহিমা উঠাইল পণ্ডিতগণ ॥ ১৭৬ ॥
tina-lakṣa nāma ṭhākura karena kīrtana
nāmera mahimā uṭhāila paṇḍita-gaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.177
কেহ বলে, — ‘নাম হৈতে হয় পাপক্ষয়’ ।
কেহ বলে, — ‘নাম হৈতে জীবের মোক্ষ হয় ।।’ ১৭৭ ।। ॥ ১৭৭ ॥
keha bale, — ‘nāma haite haya pāpa-kṣaya’
keha bale, — ‘nāma haite jīvera mokṣa haya’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.178
হরিদাস কহেন, — “নামের এই দুই ফল নয় ।
নামের ফলে কৃষ্ণপদে প্রেম উপজয় ॥ ১৭৮ ॥
haridāsa kahena, — “nāmera ei dui phala naya
nāmera phale kṛṣṇa-pade prema upajaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.179
এবংব্রতঃ স্বপ্রিয়নামকীর্ত্যা জাতানুরাগো দ্রুতচিত্ত উচ্চৈঃ ।
হসত্যথো রোদিতি রৌতি গায়- ত্যুন্মাদবন্নৃত্যতি লোকবাহ্যঃ ॥ ১৭৯ ॥
evaṁ-vrataḥ sva-priya-nāma-kīrtyā
jātānurāgo druta-citta uccaiḥ
hasaty atho roditi rauti gāyaty
unmāda-van nṛtyati loka-bāhyaḥ
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.180
আনুষঙ্গিক ফল নামের — ‘মুক্তি’, ‘পাপনাশ’ ।
তাহার দৃষ্টান্ত যৈছে সূর্যের প্রকাশ ॥ ১৮০ ॥
ānuṣaṅgika phala nāmera — ‘mukti’, ‘pāpa-nāśa’
tāhāra dṛṣṭānta yaiche sūryera prakāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.181
অংহঃ সংহরদখিলং সকৃদুদয়াদেব সকল-লোকস্য ।
তরণিরিব তিমিরজলধিং জয়তি জগন্মঙ্গলং হরের্নাম ॥ ১৮১ ॥
aṁhaḥ saṁharad akhilaṁ sakṛd udayād eva sakala-lokasya
taraṇir iva timira-jaladhiṁ jayati jagan-maṅgalaṁ harer nāma
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.182
এই শ্লোকের অর্থ কর পণ্ডিতের গণ ।” সবে কহে, — ‘তুমি কহ অর্থ-বিবরণ’ ॥ ১৮২ ॥
ei ślokera artha kara paṇḍitera gaṇa”
sabe kahe, — ‘tumi kaha artha-vivaraṇa’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.183
হরিদাস কহেন, — “যৈছে সূর্যের উদয় ।
উদয় না হৈতে আরম্ভে তমের হয় ক্ষয় ॥ ১৮৩ ॥
haridāsa kahena, — “yaiche sūryera udaya
udaya nā haite ārambhe tamera haya kṣaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.184
চৌর-প্রেত-রাক্ষসাদির ভয় হয় নাশ ।
উদয় হৈলে ধর্ম-কর্ম-আদি পরকাশ ॥ ১৮৪ ॥
caura-preta-rākṣasādira bhaya haya nāśa
udaya haile dharma-karma-ādi parakāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.185
ঐছে নামোদয়ারম্ভে পাপ-আদির ক্ষয় ।
উদয় কৈলে কৃষ্ণপদে হয় প্রেমোদয় ॥ ১৮৫ ॥
aiche nāmodayārambhe pāpa-ādira kṣaya
udaya kaile kṛṣṇa-pade haya premodaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.186
‘মুক্তি’ তুচ্ছ-ফল হয় নামাভাস হৈতে ॥ ১৮৬ ॥
‘mukti’ tuccha-phala haya nāmābhāsa haite
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.187
ম্রিয়মাণো হরের্নাম গৃণন্ পুত্রোপচারিতম্ ।
অজামিলোঽপ্যগাদ্ধাম কিমুত শ্রদ্ধয়া গৃণন্ ॥ ১৮৭ ॥
mriyamāṇo harer nāma
gṛṇan putropacāritam
ajāmilo ’py agād dhāma
kim uta śraddhayā gṛṇan
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.188
যে মুক্তি ভক্ত না লয়, সে কৃষ্ণ চাহে দিতে ।।” ১৮৮ ।। ॥ ১৮৮ ॥
ye mukti bhakta nā laya, se kṛṣṇa cāhe dite”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.189
সালোক্য-সার্ষ্টি-সারূপ্য-সামীপ্যৈকত্বমপ্যুত ।
দীয়মানং ন গৃহ্ণন্তি বিনা মৎসেবনং জনাঃ ॥ ১৮৯ ॥
sālokya-sārṣṭi-sārūpya-
sāmīpyaikatvam apy uta
dīyamānaṁ na gṛhṇanti
vinā mat-sevanaṁ janāḥ
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.190
‘গোপাল চক্রবর্তী’ নাম একজন ।
মজুমদারের ঘরে সেই আরিন্দা প্রধান ॥ ১৯০ ॥
‘gopāla cakravartī’ nāma eka-jana
majumadārera ghare sei ārindā pradhāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.191
গৌড়ে রহি’ পাৎসাহা-আগে আরিন্দাগিরি করে ।
বার-লক্ষ মুদ্রা সেই পাৎসার ঠাঞি ভরে ॥ ১৯১ ॥
gauḍe rahi’ pātsāhā-āge ārindā-giri kare
bāra-lakṣa mudrā sei pātsāra ṭhāñi bhare
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.192
পরম-সুন্দর, পণ্ডিত, নূতন-যৌবন ।
নামাভাসে ‘মুক্তি’ শুনি’ না হইল সহন ॥ ১৯২ ॥
parama-sundara, paṇḍita, nūtana-yauvana
nāmābhāse ‘mukti’ śuni’ nā ha-ila sahana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.193
ক্রুদ্ধ হঞা বলে সেই সরোষ বচন ।
“ভাবুকের সিদ্ধান্ত শুন, পণ্ডিতের গণ ॥ ১৯৩ ॥
kruddha hañā bale sei saroṣa vacana
“bhāvukera siddhānta śuna, paṇḍitera gaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.194
কোটি-জন্মে ব্রহ্মজ্ঞানে যেই ‘মুক্তি’ নয় ।
এই কহে, — নামাভাসে সেই ‘মুক্তি’ হয় ।।” ১৯৪ ॥ ১৯৪ ॥
koṭi-janme brahma-jñāne yei ‘mukti’ naya
ei kahe, — nāmābhāse sei ‘mukti’ haya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.195
হরিদাস কহেন, — কেনে করহ সংশয় ? শাস্ত্রে কহে, — নামাভাস-মাত্রে ‘মুক্তি’ হয় ॥ ১৯৫ ॥
haridāsa kahena, — kene karaha saṁśaya?
śāstre kahe, — nāmābhāsa-mātre ‘mukti’ haya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.196
ভক্তিসুখ-আগে ‘মুক্তি’ অতি-তুচ্ছ হয় ।
অতএব ভক্তগণ ‘মুক্তি’ নাহি লয় ॥ ১৯৬ ॥
bhakti-sukha-āge ‘mukti’ ati-tuccha haya
ataeva bhakta-gaṇa ‘mukti’ nāhi laya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.197
ত্বৎসাক্ষাৎকরণাহ্লাদবিশুদ্ধাব্ধিস্থিতস্য মে ।
সুখানি গোষ্পদায়ন্তে ব্রাহ্মাণ্যপি জগদ্গুরো ॥ ১৯৭ ॥
tvat-sākṣāt-karaṇāhlāda-
viśuddhābdhi-sthitasya me
sukhāni goṣ-padāyante
brāhmāṇy api jagad-guro
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.198
বিপ্র কহে, — “নামাভাসে যদি ‘মুক্তি’ নয় ।
তবে তোমার নাক কাটি’ করহ নিশ্চয় ।।” ১৯৮ ।। ॥ ১৯৮ ॥
vipra kahe, — “nāmābhāse yadi ‘mukti’ naya
tabe tomāra nāka kāṭi’ karaha niścaya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.199
হরিদাস কহেন, — “যদি নামাভাসে ‘মুক্তি’ নয় ।
তবে আমার নাক কাটিমু, — এই সুনিশ্চয় ।।” ১৯৯ ।। ॥ ১৯৯ ॥
haridāsa kahena, — “yadi nāmābhāse ‘mukti’ naya
tabe āmāra nāka kāṭimu, — ei suniścaya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.200
শুনি’ সভাসদ্ উঠে করি’ হাহাকার ।
মজুমদার সেই বিপ্রে করিল ধিক্কার ॥ ২০০ ॥
śuni’ sabhā-sad uṭhe kari’ hāhākāra
majumadāra sei vipre karila dhikkāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.201
বলাই-পুরোহিত তারে করিলা ভর্ৎসন ।
“ঘট-পটিয়া মূর্খ তুঞি ভক্তি কাঁহা জান ? ২০১ ।। ॥ ২০১ ॥
balāi-purohita tāre karilā bhartsana
“ghaṭa-paṭiyā mūrkha tuñi bhakti kāṅhā jāna?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.202
হরিদাস-ঠাকুরে তুঞি কৈলি অপমান ! সর্বনাশ হবে তোর, না হবে কল্যাণ ।।” ২০২ ।। ॥ ২০২ ॥
haridāsa-ṭhākure tuñi kaili apamāna!
sarva-nāśa habe tora, nā habe kalyāṇa”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.203
শুনি’ হরিদাস তবে উঠিয়া চলিলা ।
মজুমদার সেই বিপ্রে ত্যাগ করিলা ॥ ২০৩ ॥
śuni’ haridāsa tabe uṭhiyā calilā
majumadāra sei vipre tyāga karilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.204
সভা-সহিতে হরিদাসের পড়িলা চরণে ।
হরিদাস হাসি’ কহে মধুর-বচনে ॥ ২০৪ ॥
sabhā-sahite haridāsera paḍilā caraṇe
haridāsa hāsi’ kahe madhura-vacane
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.205
“তোমা-সবার দোষ নাহি, এই অজ্ঞ ব্রাহ্মণ ।
তার দোষ নাহি, তার তর্কনিষ্ঠ মন ॥ ২০৫ ॥
“tomā-sabāra doṣa nāhi, ei ajña brāhmaṇa
tāra doṣa nāhi, tāra tarka-niṣṭha mana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.206
তর্কের গোচর নহে নামের মহত্ত্ব ।
কোথা হৈতে জানিবে সে এই সব তত্ত্ব ? ২০৬ ।। যাহ ঘর, কৃষ্ণ করুন কুশল সবার ।
আমার সম্বন্ধে দুঃখ না হউক কাহার ।।” ২০৭ ॥ ২০৬ ॥
tarkera gocara nahe nāmera mahattva
kothā haite jānibe se ei saba tattva?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.207
yāha ghara, kṛṣṇa karuna kuśala sabāra
āmāra sambandhe duḥkha nā ha-uka kāhāra”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.208
তবে সে হিরণ্যদাস নিজ ঘরে আইল ।
সেই ব্রাহ্মণে নিজ দ্বার-মানা কৈল ॥ ২০৮ ॥
tabe se hiraṇya-dāsa nija ghare āila
sei brāhmaṇe nija dvāra-mānā kaila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.209
তিন দিন ভিতরে সেই বিপ্রের ‘কুষ্ঠ’ হৈল ।
অতি উচ্চ নাসা তার গলিয়া পড়িল ॥ ২০৯ ॥
tina dina bhitare sei viprera ‘kuṣṭha’ haila
ati ucca nāsā tāra galiyā paḍila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.210
চম্পক-কলি-সম হস্ত-পদাঙ্গুলি ।
কোঁকড় হইল সব, কুষ্ঠে গেল গলি’ ॥ ২১০ ॥
campaka-kali-sama hasta-padāṅguli
koṅkaḍa ha-ila saba, kuṣṭhe gela gali’
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.211
দেখিয়া সকল লোক হৈল চমৎকার ।
হরিদাসে প্রশংসি’ তাঁরে করে নমস্কার ॥ ২১১ ॥
dekhiyā sakala loka haila camatkāra
haridāse praśaṁsi’ tāṅre kare namaskāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.212
যদ্যপি হরিদাস বিপ্রের দোষ না লইলা ।
তথাপি ঈশ্বর তারে ফল ভুঞ্জাইলা ॥ ২১২ ॥
yadyapi haridāsa viprera doṣa nā la-ilā
tathāpi īśvara tāre phala bhuñjāilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.213
ভক্ত-স্বভাব, — অজ্ঞ-দোষ ক্ষমা করে ।
কৃষ্ণ-স্বভাব, — ভক্ত-নিন্দা সহিতে না পারে ॥ ২১৩ ॥
bhakta-svabhāva, — ajña-doṣa kṣamā kare
kṛṣṇa-svabhāva, — bhakta-nindā sahite nā pāre
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.214
বিপ্রের কুষ্ঠ শুনি’ হরিদাস মনে দুঃখী হৈলা ।
বলাই-পুরোহিতে কহি’ শান্তিপুর আইলা ॥ ২১৪ ॥
viprera kuṣṭha śuni’ haridāsa mane duḥkhī hailā
balāi-purohite kahi’ śāntipura āilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.215
আচার্যে মিলিয়া কৈলা দণ্ডবৎ প্রণাম ।
অদ্বৈত আলিঙ্গন করি’ করিলা সম্মান ॥ ২১৫ ॥
ācārye miliyā kailā daṇḍavat praṇāma
advaita āliṅgana kari’ karilā sammāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.216
গঙ্গা তীরে গোঁফা করি’ নির্জনে তাঁরে দিলা ।
ভাগবত-গীতার ভক্তি-অর্থ শুনাইলা ॥ ২১৬ ॥
gaṅgā-tīre goṅphā kari’ nirjane tāṅre dilā
bhāgavata-gītāra bhakti-artha śunāilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.217
আচার্যের ঘরে নিত্য ভিক্ষা-নির্বাহণ ।
দুই জনা মিলি’ কৃষ্ণ-কথা-আস্বাদন ॥ ২১৭ ॥
ācāryera ghare nitya bhikṣā-nirvāhaṇa
dui janā mili’ kṛṣṇa-kathā-āsvādana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.218
হরিদাস কহে, — “গোসাঞি, করি নিবেদনে ।
মোরে প্রত্যহ অন্ন দেহ’ কোন্ প্রয়োজনে ? ২১৮ ।। ॥ ২১৮ ॥
haridāsa kahe, — “gosāñi, kari nivedane
more pratyaha anna deha’ kon prayojane?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.219
মহা-মহা-বিপ্র এথা কুলীন-সমাজ ।
নীচে আদর কর, না বাসহ ভয় লাজ !! ২১৯ ।। ॥ ২১৯ ॥
mahā-mahā-vipra ethā kulīna-samāja
nīce ādara kara, nā vāsaha bhaya lāja!!
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.220
অলৌকিক আচার তোমার কহিতে পাই ভয় ।
সেই কৃপা করিবা, — যাতে মোর রক্ষা হয় ।।” ২২০ ।। ॥ ২২০ ॥
alaukika ācāra tomāra kahite pāi bhaya
sei kṛpā karibā, — yāte mora rakṣā haya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.221
আচার্য কহেন, — “তুমি না করিহ ভয় ।
সেই আচরিব, যেই শাস্ত্রমত হয় ॥ ২২১ ॥
ācārya kahena, — “tumi nā kariha bhaya
sei ācariba, yei śāstra-mata haya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.222
তুমি খাইলে হয় কোটিব্রাহ্মণ-ভোজন ।” এত বলি, শ্রাদ্ধ-পাত্র করাইলা ভোজন ॥ ২২২ ॥
tumi khāile haya koṭi-brāhmaṇa-bhojana”
eta bali, śrāddha-pātra karāilā bhojana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.223
জগৎ-নিস্তার লাগি’ করেন চিন্তন ।
অবৈষ্ণব-জগৎ কেমনে হইবে মোচন ? ২২৩ ।। ॥ ২২৩ ॥
jagat-nistāra lāgi’ karena cintana
avaiṣṇava-jagat kemane ha-ibe mocana?
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.224
কৃষ্ণে অবতারিতে অদ্বৈত প্রতিজ্ঞা করিলা ।
জল-তুলসী দিয়া পূজা করিতে লাগিলা ॥ ২২৪ ॥
kṛṣṇe avatārite advaita pratijñā karilā
jala-tulasī diyā pūjā karite lāgilā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.225
হরিদাস করে গোঁফায় নাম-সঙ্কীর্তন ।
কৃষ্ণ অবতীর্ণ হইবেন, — এই তাঁর মন ॥ ২২৫ ॥
haridāsa kare goṅphāya nāma-saṅkīrtana
kṛṣṇa avatīrṇa ha-ibena, — ei tāṅra mana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.226
দুইজনের ভক্ত্যে চৈতন্য কৈলা অবতার ।
নাম-প্রেম প্রচারি’ কৈলা জগৎ উদ্ধার ॥ ২২৬ ॥
dui-janera bhaktye caitanya kailā avatāra
nāma-prema pracāri’ kailā jagat uddhāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.227
আর অলৌকিক এক চরিত্র তাঁহার ।
যাহার শ্রবণে লোকে হয় চমৎকার ॥ ২২৭ ॥
āra alaukika eka caritra tāṅhāra
yāhāra śravaṇe loke haya camatkāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.228
তর্ক না করিহ, তর্কাগোচর তাঁর রীতি ।
বিশ্বাস করিয়া শুন করিয়া প্রতীতি ॥ ২২৮ ॥
tarka nā kariha, tarkāgocara tāṅra rīti
viśvāsa kariyā śuna kariyā pratīti
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.229
একদিন হরিদাস গোঁফাতে বসিয়া ।
নাম-সঙ্কীর্তন করেন উচ্চ করিয়া ॥ ২২৯ ॥
eka-dina haridāsa goṅphāte vasiyā
nāma-saṅkīrtana karena ucca kariyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.230
জ্যোৎস্নাবতী রাত্রি, দশ দিক্ সুনির্মল ।
গঙ্গার লহরী জ্যোত্স্নায় করে ঝল-মল ॥ ২৩০ ॥
jyotsnāvatī rātri, daśa dik sunirmala
gaṅgāra laharī jyotsnāya kare jhala-mala
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.231
দ্বারে তুলসী লেপা-পিণ্ডির উপর ।
গোঁফার শোভা দেখি’ লোকের জুড়ায় অন্তর ॥ ২৩১ ॥
dvāre tulasī lepā-piṇḍira upara
goṅphāra śobhā dekhi’ lokera juḍāya antara
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.232
হেনকালে এক নারী অঙ্গনে আইল ।
তাঁর অঙ্গকান্ত্যে স্থান পীতবর্ণ হইল ॥ ২৩২ ॥
hena-kāle eka nārī aṅgane āila
tāṅra aṅga-kāntye sthāna pīta-varṇa ha-ila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.233
তাঁর অঙ্গ-গন্ধে দশ দিক্ আমোদিত ।
ভূষণ-ধ্বনিতে কর্ণ হয় চমকিত ॥ ২৩৩ ॥
tāṅra aṅga-gandhe daśa dik āmodita
bhūṣaṇa-dhvanite karṇa haya camakita
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.234
আসিয়া তুলসীরে সেই কৈলা নমস্কার ।
তুলসী পরিক্রমা করি’ গেলা গোঁফা-দ্বার ॥ ২৩৪ ॥
āsiyā tulasīre sei kailā namaskāra
tulasī parikramā kari’ gelā goṅphā-dvāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.235
যোড়-হাতে হরিদাসের বন্দিলা চরণ ।
দ্বারে বসি’ কহে কিছু মধুর বচন ॥ ২৩৫ ॥
yoḍa-hāte haridāsera vandilā caraṇa
dvāre vasi’ kahe kichu madhura vacana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.236
“জগতের বন্ধু তুমি রূপগুণবান্ ।
তব সঙ্গ লাগি’ মোর এথাকে প্রয়াণ ॥ ২৩৬ ॥
“jagatera bandhu tumi rūpa-guṇavān
tava saṅga lāgi’ mora ethāke prayāṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.237
মোরে অঙ্গীকার কর হঞা সদয় ।
দীনে দয়া করে, — এই সাধু-স্বভাব হয় ।।” ২৩৭ ॥ ২৩৭ ॥
more aṅgīkāra kara hañā sadaya
dīne dayā kare, — ei sādhu-svabhāva haya”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.238
এত বলি’ নানা-ভাব করয়ে প্রকাশ ।
যাহার দর্শনে মুনির হয় ধৈর্যনাশ ॥ ২৩৮ ॥
eta bali’ nānā-bhāva karaye prakāśa
yāhāra darśane munira haya dhairya-nāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.239
নির্বিকার হরিদাস গম্ভীর-আশয় ।
বলিতে লাগিলা তাঁরে হঞা সদয় ॥ ২৩৯ ॥
nirvikāra haridāsa gambhīra-āśaya
balite lāgilā tāṅre hañā sadaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.240
“সংখ্যা-নাম-সঙ্কীর্তন — এই ‘মহাযজ্ঞ’ মন্যে ।
তাহাতে দীক্ষিত আমি হই প্রতিদিনে ॥ ২৪০ ॥
“saṅkhyā-nāma-saṅkīrtana — ei ‘mahā-yajña’ manye
tāhāte dīkṣita āmi ha-i prati-dine
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.241
যাবৎ কীর্তন সমাপ্ত নহে, না করি অন্য কাম ।
কীর্তন সমাপ্ত হৈলে, হয় দীক্ষার বিশ্রাম ॥ ২৪১ ॥
yāvat kīrtana samāpta nahe, nā kari anya kāma
kīrtana samāpta haile, haya dīkṣāra viśrāma
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.242
দ্বারে বসি’ শুন তুমি নাম-সঙ্কীর্তন ।
নাম সমাপ্ত হৈলে করিমু তব প্রীতি-আচরণ ॥ ২৪২ ॥
dvāre vasi’ śuna tumi nāma-saṅkīrtana
nāma samāpta haile karimu tava prīti-ācaraṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.243
এত বলি’ করেন তেঁহো নাম-সঙ্কীর্তন ।
সেই নারী বসি’ করে শ্রীনাম-শ্রবণ ॥ ২৪৩ ॥
eta bali’ karena teṅho nāma-saṅkīrtana
sei nārī vasi’ kare śrī-nāma-śravaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.244
কীর্তন করিতে আসি’ প্রাতঃকাল হৈল ।
প্রাতঃকাল দেখি’ নারী উঠিয়া চলিল ॥ ২৪৪ ॥
kīrtana karite āsi’ prātaḥ-kāla haila
prātaḥ-kāla dekhi’ nārī uṭhiyā calila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.245
এইমত তিনদিন করে আগমন ।
নানা ভাব দেখায়, যাতে ব্রহ্মার হরে মন ॥ ২৪৫ ॥
ei-mata tina-dina kare āgamana
nānā bhāva dekhāya, yāte brahmāra hare mana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.246
কৃষ্ণে নামাবিষ্ট-মনা সদা হরিদাস ।
অরণ্যে রোদিত হৈল স্ত্রীভাব-প্রকাশ ॥ ২৪৬ ॥
kṛṣṇe nāmāviṣṭa-manā sadā haridāsa
araṇye rodita haila strī-bhāva-prakāśa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.247
তৃতীয় দিবসের রাত্রি-শেষ যবে হৈল ।
ঠাকুরের স্থানে নারী কহিতে লাগিল ॥ ২৪৭ ॥
tṛtīya divasera rātri-śeṣa yabe haila
ṭhākurera sthāne nārī kahite lāgila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.248
“তিন দিন বঞ্চিলা আমা করি’ আশ্বাসন ।
রাত্রি-দিনে নহে তোমার নাম-সমাপন ।।” ২৪৮ ॥ ২৪৮ ॥
“tina dina vañcilā āmā kari’ āśvāsana
rātri-dine nahe tomāra nāma-samāpana”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.249
হরিদাস ঠাকুর কহেন, — “আমি কি করিমু ? নিয়ম করিয়াছি, তাহা কেমনে ছাড়িমু ?” ২৪৯ ।। ॥ ২৪৯ ॥
haridāsa ṭhākura kahena, — “āmi ki karimu?
niyama kariyāchi, tāhā kemane chāḍimu?”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.250
তবে নারী কহে তাঁরে করি’ নমস্কার ।
‘আমি — মায়া’ করিতে আইলাঙ পরীক্ষা তোমার ॥ ২৫০ ॥
tabe nārī kahe tāṅre kari’ namaskāra
‘āmi — māyā’ karite āilāṅa parīkṣā tomāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.251
ব্রহ্মাদি জীব, আমি সবারে মোহিলুঁ ।
একেলা তোমারে আমি মোহিতে নারিলুঁ ॥ ২৫১ ॥
brahmādi jīva, āmi sabāre mohiluṅ
ekelā tomāre āmi mohite nāriluṅ
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.252-253
মহাভাগবত তুমি, — তোমার দর্শনে ।
তোমার কৃষ্ণনাম-কীর্তন-শ্রবণে ॥ ২৫২ ॥
চিত্ত শুদ্ধ হৈল, চাহে কৃষ্ণনাম লৈতে ।
কৃষ্ণনাম উপদেশি’ কৃপা কর মোতে ॥ ২৫৩ ॥
mahā-bhāgavata tumi, — tomāra darśane
tomāra kṛṣṇa-nāma-kīrtana-śravaṇe
citta śuddha haila, cāhe kṛṣṇa-nāma laite
kṛṣṇa-nāma upadeśi’ kṛpā kara mote
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.254
চৈতন্যাবতারে বহে প্রেমামৃত-বন্যা ।
সব জীব প্রেমে ভাসে, পৃথিবী হৈল ধন্যা ॥ ২৫৪ ॥
caitanyāvatāre vahe premāmṛta-vanyā
saba jīva preme bhāse, pṛthivī haila dhanyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.255
এ-বন্যায় যে না ভাসে, সেই জীব ছার ।
কোটিকল্পে কভু তার নাহিক নিস্তার ॥ ২৫৫ ॥
e-vanyāya ye nā bhāse, sei jīva chāra
koṭi-kalpe kabhu tāra nāhika nistāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.256
পূর্বে আমি রাম-নাম পাঞাছি ‘শিব’ হৈতে ।
তোমার সঙ্গে লোভ হৈল কৃষ্ণনাম লৈতে ॥ ২৫৬ ॥
pūrve āmi rāma-nāma pāñāchi ‘śiva’ haite
tomāra saṅge lobha haila kṛṣṇa-nāma laite
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.257
মুক্তি-হেতুক তারক হয় ‘রামনাম’ ।
‘কৃষ্ণনাম’ পারক হঞা করে প্রেমদান ॥ ২৫৭ ॥
mukti-hetuka tāraka haya ‘rāma-nāma’
‘kṛṣṇa-nāma’ pāraka hañā kare prema-dāna
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.258
কৃষ্ণনাম দেহ’ তুমি মোরে কর ধন্যা ।
আমারে ভাসায় যৈছে এই প্রেমবন্যা ॥ ২৫৮ ॥
kṛṣṇa-nāma deha’ tumi more kara dhanyā
āmāre bhāsāya yaiche ei prema-vanyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.259
এত বলি’ বন্দিলা হরিদাসের চরণ ।
হরিদাস কহে, — “কর কৃষ্ণ-সঙ্কীর্তন” ॥ ২৫৯ ॥
eta bali’ vandilā haridāsera caraṇa
haridāsa kahe, — “kara kṛṣṇa-saṅkīrtana”
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.260
উপদেশ পাঞা মায়া চলিলা হঞা প্রীত ।
এ-সব কথাতে কারো না জন্মে প্রতীত ॥ ২৬০ ॥
upadeśa pāñā māyā calilā hañā prīta
e-saba kathāte kāro nā janme pratīta
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.261
প্রতীত করিতে কহি কারণ ইহার ।
যাহার শ্রবণে হয় বিশ্বাস সবার ॥ ২৬১ ॥
pratīta karite kahi kāraṇa ihāra
yāhāra śravaṇe haya viśvāsa sabāra
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.262
চৈতন্যাবতারে কৃষ্ণপ্রেমে লুব্ধ হঞা ।
ব্রহ্মা-শিব-সনকাদি পৃথিবীতে জন্মিয়া ॥ ২৬২ ॥
caitanyāvatāre kṛṣṇa-preme lubdha hañā
brahma-śiva-sanakādi pṛthivīte janmiyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.263
কৃষ্ণনাম লঞা নাচে, প্রেমবন্যায় ভাসে ।
নারদ-প্রহ্লাদাদি আসে মনুষ্য-প্রকাশে ॥ ২৬৩ ॥
kṛṣṇa-nāma lañā nāce, prema-vanyāya bhāse
nārada-prahlādādi āse manuṣya-prakāśe
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.264
লক্ষ্মী-আদি করি’ কৃষ্ণপ্রেমে লুব্ধ হঞা ।
নাম-প্রেম আস্বাদিলা মনুষ্যে জন্মিয়া ॥ ২৬৪ ॥
lakṣmī-ādi kari’ kṛṣṇa-preme lubdha hañā
nāma-prema āsvādilā manuṣye janmiyā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.265
অন্যের কা কথা, আপনে ব্রজেন্দ্রনন্দন ।
অবতরি’ করেন প্রেম-রস আস্বাদন ॥ ২৬৫ ॥
anyera kā kathā, āpane vrajendra-nandana
avatari’ karena prema-rasa āsvādana
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.266
মায়া-দাসী ‘প্রেম’ মাগে, — ইথে কি বিস্ময় ? ‘সাধুকৃপা’-‘নাম’ বিনা ‘প্রেম’ না জন্মায় ॥ ২৬৬ ॥
māyā-dāsī ‘prema’ māge, — ithe ki vismaya?
‘sādhu-kṛpā’-‘nāma’ vinā ‘prema’ nā janmaya
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.267
চৈতন্য-গোসাঞির লীলার এই ত’ স্বভাব ।
ত্রিভুবন নাচে, গায়, পাঞা প্রেমভাব ॥ ২৬৭ ॥
caitanya-gosāñira līlāra ei ta’ svabhāva
tribhuvana nāce, gāya, pāñā prema-bhāva
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.268
কৃষ্ণ-আদি, আর যত স্থাবর-জঙ্গমে ।
কৃষ্ণপ্রেমে মত্ত করে কৃষ্ণ-সঙ্কীর্তনে ॥ ২৬৮ ॥
kṛṣṇa-ādi, āra yata sthāvara-jaṅgame
kṛṣṇa-preme matta kare kṛṣṇa-saṅkīrtane
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.269
স্বরূপ-গোসাঞি কড়চায় যে-লীলা লিখিল ।
রঘুনাথদাস-মুখে যে সব শুনিল ॥ ২৬৯ ॥
svarūpa-gosāñi kaḍacāya ye-līlā likhila
raghunātha-dāsa-mukhe ye saba śunila
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.270
সেই সব লীলা কহি সংক্ষেপ করিয়া ।
চৈতন্য-কৃপাতে লিখি ক্ষুদ্রজীব হঞা ॥ ২৭০ ॥
sei saba līlā kahi saṅkṣepa kariyā
caitanya-kṛpāte likhi kṣudra-jīva hañā
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.271
হরিদাস ঠাকুরের কহিলুঁ মহিমার কণ ।
যাহার শ্রবণে ভক্তের জুড়ায় শ্রবণ ॥ ২৭১ ॥
haridāsa ṭhākurera kahiluṅ mahimāra kaṇa
yāhāra śravaṇe bhaktera juḍāya śravaṇa
Official translation and purport on Vedabase
CC Antya 3.272
শ্রীরূপ-রঘুনাথ-পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ২৭২ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa
Official translation and purport on Vedabase