JAPA TIME

Sanskrit, IAST, and official Vedabase links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Antya-līlā — Chapter 8: Original Text and IAST

Antya-līlā — Chapter 8: original text, IAST, and official Vedabase links.

Antya-līlā — Chapter 8

CC Antya 8.1

তং বন্দে কৃষ্ণচৈতন্যং রামচন্দ্রপুরীভয়াৎ ।
লৌকিকাহারতঃ স্বং যো ভিক্ষান্নং সমকোচয়ৎ ॥ ১ ॥
taṁ vande kṛṣṇa-caitanyaṁ
rāmacandra-purī-bhayāt
laukikāhārataḥ svaṁ yo
bhikṣānnaṁ samakocayat

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.2

জয় জয় শ্রীচৈতন্য করুণাসিন্ধু-অবতার ।
ব্রহ্মা-শিবাদিক ভজে চরণ যাঁহার ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-caitanya karuṇā-sindhu-avatāra
brahmā-śivādika bhaje caraṇa yāṅhāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.3

জয় জয় অবধূতচন্দ্র নিত্যানন্দ ।
জগৎ বাঁধিল যেঁহ দিয়া প্রেমফাঁদ ॥ ৩ ॥
jaya jaya avadhūta-candra nityānanda
jagat bāṅdhila yeṅha diyā prema-phāṅda

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.4

জয় জয় অদ্বৈত ঈশ্বর অবতার ।
কৃষ্ণ অবতারি’ কৈল জগৎ-নিস্তার ॥ ৪ ॥
jaya jaya advaita īśvara avatāra
kṛṣṇa avatāri’ kaila jagat-nistāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.5

জয় জয় শ্রীবাসাদি যত ভক্তগণ ।
শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য প্রভু — যাঁর প্রাণধন ॥ ৫ ॥
jaya jaya śrīvāsādi yata bhakta-gaṇa
śrī-kṛṣṇa-caitanya prabhu — yāṅra prāṇa-dhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.6

এইমত গৌরচন্দ্র নিজভক্ত-সঙ্গে ।
নীলাচলে ক্রীড়া করে কৃষ্ণপ্রেমতরঙ্গে ॥ ৬ ॥
ei-mata gauracandra nija-bhakta-saṅge
nīlācale krīḍā kare kṛṣṇa-prema-taraṅge

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.7

হেনকালে রামচন্দ্রপুরী-গোসাঞি আইলা ।
পরমানন্দ-পুরীরে আর প্রভুরে মিলিলা ॥ ৭ ॥
hena-kāle rāmacandra-purī-gosāñi āilā
paramānanda-purīre āra prabhure mililā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.8

পরমানন্দ-পুরী কৈল চরণ বন্দন ।
পুরী-গোসাঞি কৈল তাঁরে দৃঢ় আলিঙ্গন ॥ ৮ ॥
paramānanda-purī kaila caraṇa vandana
purī-gosāñi kaila tāṅre dṛḍha āliṅgana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.9

মহাপ্রভু কৈলা তাঁরে দণ্ডবৎ নতি ।
আলিঙ্গন করি’ তেঁহো কৈল কৃষ্ণস্মৃতি ॥ ৯ ॥
mahāprabhu kailā tāṅre daṇḍavat nati
āliṅgana kari’ teṅho kaila kṛṣṇa-smṛti

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.10

তিনজনে ইষ্টগোষ্ঠী কৈলা কতক্ষণ ।
জগদানন্দ-পণ্ডিত তাঁরে কৈলা নিমন্ত্রণ ॥ ১০ ॥
tina-jane iṣṭha-goṣṭhī kailā kata-kṣaṇa
jagadānanda-paṇḍita tāṅre kailā nimantraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.11

জগন্নাথের প্রসাদ আনিলা ভিক্ষার লাগিয়া ।
যথেষ্ট ভিক্ষা করিলা তেঁহো নিন্দার লাগিয়া ॥ ১১ ॥
jagannāthera prasāda ānilā bhikṣāra lāgiyā
yatheṣṭa bhikṣā karilā teṅho nindāra lāgiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.12

ভিক্ষা করি’ কহে পুরী, — “শুন, জগদানন্দ ।
অবশেষ প্রসাদ তুমি করহ ভক্ষণ ।।” ১২ ।। ॥ ১২ ॥
bhikṣā kari’ kahe purī, — “śuna, jagadānanda
avaśeṣa prasāda tumi karaha bhakṣaṇa”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.13

আগ্রহ করিয়া তাঁরে বসি’ খাওয়াইল ।
আপনে আগ্রহ করি’ পরিবেশন কৈল ॥ ১৩ ॥
āgraha kariyā tāṅre vasi’ khāoyāila
āpane āgraha kari’ pariveśana kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.14

আগ্রহ করিয়া পুনঃ পুনঃ খাওয়াইল ।
আচমন কৈলে নিন্দা করিতে লাগিল ॥ ১৪ ॥
āgraha kariyā punaḥ punaḥ khāoyāila
ācamana kaile nindā karite lāgila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.15

“শুনি, চৈতন্যগণ করে বহুত ভক্ষণ ।
‘সত্য’ সেই বাক্য, — সাক্ষাৎ দেখিলুঁ এখন ॥ ১৫ ॥
“śuni, caitanya-gaṇa kare bahuta bhakṣaṇa
‘satya’ sei vākya, — sākṣāt dekhiluṅ ekhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.16

সন্ন্যাসীরে এত খাওয়াঞা করে ধর্ম নাশ ।
বৈরাগী হঞা এত খায়, বৈরাগ্যের নাহি ‘ভাস’ ।।” ১৬ ।। ॥ ১৬ ॥
sannyāsīre eta khāoyāñā kare dharma nāśa
vairāgī hañā eta khāya, vairāgyera nāhi ‘bhāsa’ ”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.17

এই ত’ স্বভাব তাঁর আগ্রহ করিয়া ।
পিছে নিন্দা করে, আগে বহুত খাওয়াঞা ॥ ১৭ ॥
ei ta’ svabhāva tāṅra āgraha kariyā
piche nindā kare, āge bahuta khāoyāñā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.18

পূর্বে যবে মাধবেন্দ্র করেন অন্তর্ধান ।
রামচন্দ্রপুরী তবে আইলা তাঁর স্থান ॥ ১৮ ॥
pūrve yabe mādhavendra karena antardhāna
rāmacandra-purī tabe āilā tāṅra sthāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.19

পুরী-গোসাঞি করে কৃষ্ণনাম-সঙ্কীর্তন ।
‘মথুরা না পাইনু’ বলি’ করেন ক্রন্দন ॥ ১৯ ॥
purī-gosāñi kare kṛṣṇa-nāma-saṅkīrtana
‘mathurā nā pāinu’ bali’ karena krandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.20

রামচন্দ্রপুরী তবে উপদেশে তাঁরে ।
শিষ্য হঞা গুরুকে কহে, ভয় নাহি করে ॥ ২০ ॥
rāmacandra-purī tabe upadeśe tāṅre
śiṣya hañā guruke kahe, bhaya nāhi kare

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.21

“তুমি — পূর্ণ-ব্রহ্মানন্দ, করহ স্মরণ ।
ব্রহ্মবিৎ হঞা কেনে করহ রোদন?” ॥ ২১ ॥
“tumi — pūrṇa-brahmānanda, karaha smaraṇa
brahmavit hañā kene karaha rodana?”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.22

শুনি’ মাধবেন্দ্র-মনে ক্রোধ উপজিল ।
‘দূর, দূর, পাপিষ্ঠ’ বলি’ ভর্ৎসনা করিল ॥ ২২ ॥
śuni’ mādhavendra-mane krodha upajila
‘dūra, dūra, pāpiṣṭha’ bali’ bhartsanā karila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.23

‘কৃষ্ণ না পাইনু, না পাইনু ‘মথুরা’ ।
আপন-দুঃখে মরোঁ — এই দিতে আইল জ্বালা ॥ ২৩ ॥
kṛṣṇa nā pāinu, nā pāinu ‘mathurā’
āpana-duḥkhe maroṅ — ei dite āila jvālā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.24

মোরে মুখ না দেখাবি তুই, যাও যথি-তথি ।
তোরে দেখি’ মৈলে মোর হবে অসদ্গতি ॥ ২৪ ॥
more mukha nā dekhābi tui, yāo yathi-tathi
tore dekhi’ maile mora habe asad-gati

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.25

কৃষ্ণ না পাইনু মুঞি মরোঁ আপনার দুঃখে ।
মোরে ‘ব্রহ্ম’ উপদেশে এই ছার মূর্খে ।।” ২৫ ।। ॥ ২৫ ॥
kṛṣṇa nā pāinu muñi maroṅ āpanāra duḥkhe
more ‘brahma’ upadeśe ei chāra mūrkhe”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.26

এই যে শ্রীমাধবেন্দ্র শ্রীপাদ উপেক্ষা করিল ।
সেই অপরাধে ইঁহার ‘বাসনা’ জন্মিল ॥ ২৬ ॥
ei ye śrī-mādhavendra śrīpāda upekṣā karila
sei aparādhe iṅhāra ‘vāsanā’ janmila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.27

শুষ্ক-ব্রহ্মজ্ঞানী, নাহি কৃষ্ণের ‘সম্বন্ধ’ ।
সর্ব লোক নিন্দা করে, নিন্দাতে নির্বন্ধ ॥ ২৭ ॥
śuṣka-brahma-jñānī, nāhi kṛṣṇera ‘sambandha’
sarva loka nindā kare, nindāte nirbandha

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.28

ঈশ্বরপুরী গোসাঞি করে শ্রীপাদ-সেবন ।
স্বহস্তে করেন মলমূত্রাদি মার্জন ॥ ২৮ ॥
īśvara-purī gosāñi kare śrīpāda-sevana
svahaste karena mala-mūtrādi mārjana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.29

নিরন্তর কৃষ্ণনাম করায় স্মরণ ।
কৃষ্ণনাম, কৃষ্ণলীলা শুনায় অনুক্ষণ ॥ ২৯ ॥
nirantara kṛṣṇa-nāma karāya smaraṇa
kṛṣṇa-nāma, kṛṣṇa-līlā śunāya anukṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.30

তুষ্ট হঞা পুরী তাঁরে কৈলা আলিঙ্গন ।
বর দিলা — ‘কৃষ্ণে তোমার হউক প্রেমধন’ ॥ ৩০ ॥
tuṣṭa hañā purī tāṅre kailā āliṅgana
vara dilā — ‘kṛṣṇe tomāra ha-uka prema-dhana’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.31

সেই হৈতে ঈশ্বরপুরী — ‘প্রেমের সাগর’ ।
রামচন্দ্রপুরী হৈল সর্বনিন্দাকর ॥ ৩১ ॥
sei haite īśvara-purī — ‘premera sāgara’
rāmacandra-purī haila sarva-nindākara

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.32

মহদনুগ্রহ-নিগ্রহের ‘সাক্ষী’ দুইজনে ।
এই দুইদ্বারে শিখাইলা জগজনে ॥ ৩২ ॥
mahad-anugraha-nigrahera ‘sākṣī’ dui-jane
ei dui-dvāre śikhāilā jaga-jane

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.33

জগদ্গুরু মাধবেন্দ্র করি’ প্রেম দান ।
এই শ্লোক পড়ি’ তেঁহো কৈল অন্তর্ধান ॥ ৩৩ ॥
jagad-guru mādhavendra kari’ prema dāna
ei śloka paḍi’ teṅho kaila antardhāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.34

অয়ি দীনদয়ার্দ্রনাথ হে মথুরানাথ কদাবলোক্যসে ।
হৃদয়ং ত্বদলোককাতরং দয়িত ভ্রাম্যতি কিং করোম্যহম্ ॥ ৩৪ ॥
ayi dīna-dayārdra nātha he
mathurā-nātha kadāvalokyase
hṛdayaṁ tvad-aloka-kātaraṁ
dayita bhrāmyati kiṁ karomy aham

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.35

এই শ্লোকে কৃষ্ণপ্রেম করে উপদেশ ।
কৃষ্ণের বিরহে ভক্তের ভাববিশেষ ॥ ৩৫ ॥
ei śloke kṛṣṇa-prema kare upadeśa
kṛṣṇera virahe bhaktera bhāva-viśeṣa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.36

পৃথিবীতে রোপণ করি’ গেলা প্রেমাঙ্কুর ।
সেই প্রেমাঙ্কুরের বৃক্ষ — চৈতন্যঠাকুর ॥ ৩৬ ॥
pṛthivīte ropaṇa kari’ gelā premāṅkura
sei premāṅkurera vṛkṣa — caitanya-ṭhākura

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.37

প্রস্তাবে কহিলুঁ পুরী-গোসাঞির নির্যাণ ।
যেই ইহা শুনে, সেই বড় ভাগ্যবান্ ॥ ৩৭ ॥
prastāve kahiluṅ purī-gosāñira niryāṇa
yei ihā śune, sei baḍa bhāgyavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.38

রামচন্দ্রপুরী ঐছে রহিলা নীলাচলে ।
বিরক্ত স্বভাব, কভু রহে কোন স্থলে ॥ ৩৮ ॥
rāmacandra-purī aiche rahilā nīlācale
virakta svabhāva, kabhu rahe kona sthale

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.39

অনিমন্ত্রণ ভিক্ষা করে, নাহিক নির্ণয় ।
অন্যের ভিক্ষার স্থিতির লয়েন নিশ্চয় ॥ ৩৯ ॥
animantraṇa bhikṣā kare, nāhika nirṇaya
anyera bhikṣāra sthitira layena niścaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.40

প্রভুর নিমন্ত্রণে লাগে কৌড়ি চারি পণ ।
কভু কাশীশ্বর, গোবিন্দ খান তিন জন ॥ ৪০ ॥
prabhura nimantraṇe lāge kauḍi cāri paṇa
kabhu kāśīśvara, govinda khāna tina jana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.41

প্রত্যহ প্রভুর ভিক্ষা ইতি-উতি হয় ।
কেহ যদি মূল্য আনে, চারিপণ-নির্ণয় ॥ ৪১ ॥
pratyaha prabhura bhikṣā iti-uti haya
keha yadi mūlya āne, cāri-paṇa-nirṇaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.42

প্রভুর স্থিতি, রীতি, ভিক্ষা, শয়ন, প্রয়াণ ।
রামচন্দ্রপুরী করে সর্বানুসন্ধান ॥ ৪২ ॥
prabhura sthiti, rīti, bhikṣā, śayana, prayāṇa
rāmacandra-purī kare sarvānusandhāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.43

প্রভুর যতেক গুণ স্পর্শিতে নারিল ।
ছিদ্র চাহি’ বুলে, কাঁহা ছিদ্র না পাইল ॥ ৪৩ ॥
prabhura yateka guṇa sparśite nārila
chidra cāhi’ bule, kāṅhā chidra nā pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.44

‘সন্ন্যাসী হঞা করে মিষ্টান্ন ভক্ষণ ।
এই ভোগে হয় কৈছে ইন্দ্রিয়-বারণ’? ॥ ৪৪ ॥
‘sannyāsī hañā kare miṣṭānna bhakṣaṇa
ei bhoge haya kaiche indriya-vāraṇa’?

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.45

এই নিন্দা করি’ কহে সর্বলোক-স্থানে ।
প্রভুরে দেখিতেহ অবশ্য আইসে প্রতিদিনে ॥ ৪৫ ॥
ei nindā kari’ kahe sarva-loka-sthāne
prabhure dekhiteha avaśya āise prati-dine

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.46

প্রভু গুরুবুদ্ধ্যে করেন সম্ভ্রম, সম্মান ।
তেঁহো ছিদ্র চাহি’ বুলে, — এই তার কাম ॥ ৪৬ ॥
prabhu guru-buddhye karena sambhrama, sammāna
teṅho chidra cāhi’ bule, — ei tāra kāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.47

যত নিন্দা করে তাহা প্রভু সব জানে ।
তথাপি আদর করে বড়ই সম্ভ্রমে ॥ ৪৭ ॥
yata nindā kare tāhā prabhu saba jāne
tathāpi ādara kare baḍa-i sambhrame

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.48

একদিন প্রাতঃকালে আইলা প্রভুর ঘর ।
পিপীলিকা দেখি’ কিছু কহেন উত্তর ॥ ৪৮ ॥
eka-dina prātaḥ-kāle āilā prabhura ghara
pipīlikā dekhi’ kichu kahena uttara

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.49

“রাত্রাবত্র ঐক্ষবমাসীৎ, তেন পিপীলিকাঃ সঞ্চরন্তি ।
অহো! বিরক্তানাং সন্ন্যাসিনামিয়মিন্দ্রিয়লালসেতি ব্রুবন্নুত্থায় গতঃ ।।” ৪৯ ।। ॥ ৪৯ ॥
“rātrāv atra aikṣavam āsīt, tena
pipīlikāḥ sañcaranti aho! viraktānāṁ
sannyāsinām iyam indriya-lālaseti
bruvann utthāya gataḥ.”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.50

প্রভু পরম্পরায় নিন্দা কৈরাছেন শ্রবণ ।
এবে সাক্ষাৎ শুনিলেন ‘কল্পিত’ নিন্দন ॥ ৫০ ॥
prabhu paramparāya nindā kairāchena śravaṇa
ebe sākṣāt śunilena ‘kalpita’ nindana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.51

সহজেই পিপীলিকা সর্বত্র বেড়ায় ।
তাহাতে তর্ক উঠাঞা দোষ লাগায় ॥ ৫১ ॥
sahajei pipīlikā sarvatra beḍāya
tāhāte tarka uṭhāñā doṣa lāgāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.52

শুনি’ তাহা প্রভুর সঙ্কোচ-ভয় মনে ।
গোবিন্দে বোলাঞা কিছু কহেন বচনে ॥ ৫২ ॥
śuni’ tāhā prabhura saṅkoca-bhaya mane
govinde bolāñā kichu kahena vacane

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.53

“আজি হৈতে ভিক্ষা আমার এই ত’ নিয়ম ।
পিণ্ডাভোগের এক চৌঠি, পাঁচগণ্ডার ব্যঞ্জন ॥ ৫৩ ॥
“āji haite bhikṣā āmāra ei ta’ niyama
piṇḍā-bhogera eka cauṭhi, pāṅca-gaṇḍāra vyañjana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.54

ইহা বই অধিক আর কিছু না আনিবা ।
অধিক আনিলে আমা এথা না দেখিবা ।।” ৫৪ ।। ॥ ৫৪ ॥
ihā ba-i adhika āra kichu nā ānibā
adhika ānile āmā ethā nā dekhibā”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.55

সকল বৈষ্ণবে গোবিন্দ কহে এই বাত্ ।
শুনি’ সবার মাথে যৈছে হৈল বজ্রাঘাত ॥ ৫৫ ॥
sakala vaiṣṇave govinda kahe ei bāt
śuni’ sabāra māthe yaiche haila vajrāghāta

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.56

রামচন্দ্রপুরীকে সবায় দেয় তিরস্কার ।
‘এই পাপিষ্ঠ আসি’ প্রাণ লইল সবার’ ॥ ৫৬ ॥
rāmacandra-purīke sabāya deya tiraskāra
‘ei pāpiṣṭha āsi’ prāṇa la-ila sabāra’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.57-58

সেইদিন একবিপ্র কৈল নিমন্ত্রণ ।
এক-চৌঠি ভাত, পাঁচ-গণ্ডার ব্যঞ্জন ॥ ৫৭ ॥
এইমাত্র গোবিন্দ কৈল অঙ্গীকার ।
মাথায় ঘা মারে বিপ্র, করে হাহাকার ॥ ৫৮ ॥
sei-dina eka-vipra kaila nimantraṇa
eka-cauṭhi bhāta, pāṅca-gaṇḍāra vyañjana
ei-mātra govinda kaila aṅgīkāra
māthāya ghā māre vipra, kare hāhākāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.59

সেই ভাত-ব্যঞ্জন প্রভু অর্ধেক খাইল ।
যে কিছু রহিল, তাহা গোবিন্দ পাইল ॥ ৫৯ ॥
sei bhāta-vyañjana prabhu ardheka khāila
ye kichu rahila, tāhā govinda pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.60

অর্ধাশন করেন প্রভু, গোবিন্দ অর্ধাশন ।
সব ভক্তগণ তবে ছাড়িল ভোজন ॥ ৬০ ॥
ardhāśana karena prabhu, govinda ardhāśana
saba bhakta-gaṇa tabe chāḍila bhojana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.61

গোবিন্দ-কাশীশ্বরে প্রভু কৈলা আজ্ঞাপন ।
‘দুঁহে অন্যত্র মাগি’ কর উদর ভরণ’ ॥ ৬১ ॥
govinda-kāśīśvare prabhu kailā ājñāpana
‘duṅhe anyatra māgi’ kara udara bharaṇa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.62

এইরূপ মহাদুঃখে দিন কত গেল ।
শুনি’ রামচন্দ্রপুরী প্রভু-পাশ আইল ॥ ৬২ ॥
ei-rūpa mahā-duḥkhe dina kata gela
śuni’ rāmacandra-purī prabhu-pāśa āila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.63

প্রণাম করি’ প্রভু কৈলা চরণ বন্দন ।
প্রভুরে কহয়ে কিছু হাসিয়া বচন ॥ ৬৩ ॥
praṇāma kari’ prabhu kailā caraṇa vandana
prabhure kahaye kichu hāsiyā vacana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.64

“সন্ন্যাসীর ধর্ম নহে ‘ইন্দ্রিয়-তর্পণ’ ।
যৈছে তৈছে করে মাত্র উদর ভরণ ॥ ৬৪ ॥
“sannyāsīra dharma nahe ‘indriya-tarpaṇa’
yaiche taiche kare mātra udara bharaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.65

তোমারে ক্ষীণ দেখি, শুনি, — কর অর্ধাশন ।
এই ‘শুষ্ক-বৈরাগ্য’ নহে সন্ন্যাসীর ‘ধর্ম’ ॥ ৬৫ ॥
tomāre kṣīṇa dekhi, śuni, — kara ardhāśana
ei ‘śuṣka-vairāgya’ nahe sannyāsīra ‘dharma’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.66

যথাযোগ্য উদর ভরে, না করে ‘বিষয়’ ভোগ ।
সন্ন্যাসীর তবে সিদ্ধ হয় জ্ঞানযোগ ॥ ৬৬ ॥
yathā-yogya udara bhare, nā kare ‘viṣaya’ bhoga
sannyāsīra tabe siddha haya jñāna-yoga

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.67-68

নাত্যশ্নতোঽপি যোগোঽস্তি ন চৈকান্তমনশ্নতঃ ।
ন চাতিস্বপ্নশীলস্য জাগ্রতো নৈব চার্জুন ॥ ৬৭ ॥
যুক্তাহারবিহারস্য যুক্তচেষ্টস্য কর্মসু ।
যুক্তস্বপ্নাববোধস্য যোগো ভবতি দুঃখহা ।।” ৬৮ ॥ ৬৮ ॥
nāty-aśnato ’pi yogo ’sti
na caikāntam anaśnataḥ
na cāti-svapna-śīlasya
jāgrato naiva cārjuna
yuktāhāra-vihārasya
yukta-ceṣṭasya karmasu
yukta-svapnāvabodhasya
yogo bhavati duḥkha-hā”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.69

প্রভু কহে, — “অজ্ঞ বালক মুই ‘শিষ্য’ তোমার ।
মোরে শিক্ষা দেহ’, — এই ভাগ্য আমার ।।” ৬৯ ।। ॥ ৬৯ ॥
prabhu kahe, — “ajña bālaka mui ‘śiṣya’ tomāra
more śikṣā deha’, — ei bhāgya āmāra”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.70

এত শুনি’ রামচন্দ্রপুরী উঠি’ গেলা ।
ভক্তগণ অর্ধাশন করে, — পুরী গোসাঞি শুনিলা ॥ ৭০ ॥
eta śuni’ rāmacandra-purī uṭhi’ gelā
bhakta-gaṇa ardhāśana kare, — purī gosāñi śunilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.71

আর দিন ভক্তগণ-সহ পরমানন্দপুরী ।
প্রভু-পাশে নিবেদিলা দৈন্য-বিনয় করি’ ॥ ৭১ ॥
āra dina bhakta-gaṇa-saha paramānanda-purī
prabhu-pāśe nivedilā dainya-vinaya kari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.72

“রামচন্দ্রপুরী হয় নিন্দুক-স্বভাব ।
তার বোলে অন্ন ছাড়ি’ কিবা হবে লাভ? ॥ ৭২ ॥
“rāmacandra-purī haya ninduka-svabhāva
tāra bole anna chāḍi’ kibā habe lābha?

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.73

পুরীর স্বভাব, — যথেষ্ট আহার করাঞা ।
যে না খায়, তারে খাওয়ায় যতন করিয়া ॥ ৭৩ ॥
purīra svabhāva, — yatheṣṭa āhāra karāñā
ye nā khāya, tāre khāoyāya yatana kariyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.74

খাওয়াঞা পুনঃ তারে করয়ে নিন্দন ।
‘এত অন্ন খাও, — তোমার কত আছে ধন? ॥ ৭৪ ॥
khāoyāñā punaḥ tāre karaye nindana
‘eta anna khāo, — tomāra kata āche dhana?

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.75

সন্ন্যাসীকে এত খাওয়াঞা কর ধর্ম নাশ ! অতএব জানিনু, — তোমার কিছু নাহি ভাস’ ॥ ৭৫ ॥
sannyāsīke eta khāoyāñā kara dharma nāśa!
ataeva jāninu, — tomāra kichu nāhi bhāsa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.76

কে কৈছে ব্যবহারে, কেবা কৈছে খায় ।
এই অনুসন্ধান তেঁহো করয় সদায় ॥ ৭৬ ॥
ke kaiche vyavahāre, kebā kaiche khāya
ei anusandhāna teṅho karaya sadāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.77

শাস্ত্রে যেই দুই ধর্ম কৈরাছে বর্জন ।
সেই কর্ম নিরন্তর ইঁহার করণ ॥ ৭৭ ॥
śāstre yei dui dharma kairāche varjana
sei karma nirantara iṅhāra karaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.78

পরস্বভাবকর্মাণি ন প্রশংসেন্ন গর্হয়েৎ ।
বিশ্বমেকাত্মকং পশ্যন্ প্রকৃত্যা পুরুষেণ চ ॥ ৭৮ ॥
para-svabhāva-karmāṇi
na praśaṁsen na garhayet
viśvam ekātmakaṁ paśyan
prakṛtyā puruṣeṇa ca

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.79

তার মধ্যে পূর্ববিধি ‘প্রশংসা’ ছাড়িয়া ।
পরবিধি ‘নিন্দা’ করে ‘বলিষ্ঠ’ জানিয়া ॥ ৭৯ ॥
tāra madhye pūrva-vidhi ‘praśaṁsā’ chāḍiyā
para-vidhi ‘nindā’ kare ‘baliṣṭha’ jāniyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.81

যাহাঁ গুণ শত আছে, তাহা না করে গ্রহণ ।
গুণমধ্যে ছলে করে দোষ-আরোপণ ॥ ৮১ ॥
yāhāṅ guṇa śata āche, tāhā nā kare grahaṇa
guṇa-madhye chale kare doṣa-āropaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.82

ইঁহার স্বভাব ইহাঁ করিতে না যুয়ায় ।
তথাপি কহিয়ে কিছু মর্ম-দুঃখ পায় ॥ ৮২ ॥
iṅhāra svabhāva ihāṅ karite nā yuyāya
tathāpi kahiye kichu marma-duḥkha pāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.83

ইঁহার বচনে কেনে অন্ন ত্যাগ কর ? পূর্ববৎ নিমন্ত্রণ মান’, — সবার বোল ধর ।।” ৮৩ ।। ॥ ৮৩ ॥
iṅhāra vacane kene anna tyāga kara?
pūrvavat nimantraṇa māna’, — sabāra bola dhara”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.84

প্রভু কহে, — “সবে কেনে পুরীরে কর রোষ ? ‘সহজ’ ধর্ম কহে তেঁহো, তাঁর কিবা দোষ? ॥ ৮৪ ॥
prabhu kahe, — “sabe kene purīre kara roṣa?
‘sahaja’ dharma kahe teṅho, tāṅra kibā doṣa?

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.85

যতি হঞা জিহ্বা-লাম্পট্য, — অত্যন্ত অন্যায় ।
যতির ধর্ম, — প্রাণ রাখিতে আহারমাত্র খায় ।।” ৮৫ ।। ॥ ৮৫ ॥
yati hañā jihvā-lāmpaṭya — atyanta anyāya
yatira dharma, — prāṇa rākhite āhāra-mātra khāya”

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.86

তবে সবে মেলি’ প্রভুরে বহু যত্ন কৈলা ।
সবার আগ্রহে প্রভু অর্ধেক রাখিলা ॥ ৮৬ ॥
tabe sabe meli’ prabhure bahu yatna kailā
sabāra āgrahe prabhu ardheka rākhilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.87

দুইপণ কৌড়ি লাগে প্রভুর নিমন্ত্রণে ।
কভু দুইজন ভোক্তা, কভু তিনজনে ॥ ৮৭ ॥
dui-paṇa kauḍi lāge prabhura nimantraṇe
kabhu dui-jana bhoktā, kabhu tina-jane

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.88

অভোজ্যান্ন বিপ্র যদি করেন নিমন্ত্রণ ।
প্রসাদ-মূল্য লইতে লাগে কৌড়ি দুইপণ ॥ ৮৮ ॥
abhojyānna vipra yadi karena nimantraṇa
prasāda-mūlya la-ite lāge kauḍi dui-paṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.89

ভোজ্যান্ন বিপ্র যদি নিমন্ত্রণ করে ।
কিছু ‘প্রসাদ’ আনে, কিছু পাক করে ঘরে ॥ ৮৯ ॥
bhojyānna vipra yadi nimantraṇa kare
kichu ‘prasāda’ āne, kichu pāka kare ghare

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.90-91

পণ্ডিত-গোসাঞি, ভগবান্-আচার্য, সার্বভৌম ।
নিমন্ত্রণের দিনে যদি করে নিমন্ত্রণ ॥ ৯০ ॥
তাঁ-সবার ইচ্ছায় প্রভু করেন ভোজন ।
তাহাঁ প্রভুর স্বাতন্ত্র্য নাই, যৈছে তাঁর মন ॥ ৯১ ॥
paṇḍita-gosāñi, bhagavān-ācārya, sārvabhauma
nimantraṇera dine yadi kare nimantraṇa
tāṅ-sabāra icchāya prabhu karena bhojana
tāhāṅ prabhura svātantrya nāi, yaiche tāṅra mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.92

ভক্তগণে সুখ দিতে প্রভুর ‘অবতার’ ।
যাহাঁ যৈছে যোগ্য, তাহাঁ করেন ব্যবহার ॥ ৯২ ॥
bhakta-gaṇe sukha dite prabhura ‘avatāra’
yāhāṅ yaiche yogya, tāhāṅ karena vyavahāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.93

কভু লৌকিক রীতি, — যেন ‘ইতর’ জন ।
কভু স্বতন্ত্র, করেন ‘ঐশ্বর্য’ প্রকটন ॥ ৯৩ ॥
kabhu laukika rīti, — yena ‘itara’ jana
kabhu svatantra, karena ‘aiśvarya’ prakaṭana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.94

কভু রামচন্দ্রপুরীর হয় ভৃত্যপ্রায় ।
কভু তারে নাহি মানে, দেখে তৃণ-প্রায় ॥ ৯৪ ॥
kabhu rāmacandra-purīra haya bhṛtya-prāya
kabhu tāre nāhi māne, dekhe tṛṇa-prāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.95

ঈশ্বর-চরিত্র প্রভুর — বুদ্ধির অগোচর ।
যবে যেই করেন, সেই সব — মনোহর ॥ ৯৫ ॥
īśvara-caritra prabhura — buddhira agocara
yabe yei karena, sei saba — manohara

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.96

এইমত রামচন্দ্রপুরী নীলাচলে ।
দিন কত রহি’ গেলা ‘তীর্থ’ করিবারে ॥ ৯৬ ॥
ei-mata rāmacandra-purī nīlācale
dina kata rahi’ gelā ‘tīrtha’ karibāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.97

তেঁহো গেলে প্রভুর গণ হৈল হরষিত ।
শিরের পাথর যেন পড়িল আচম্বিত ॥ ৯৭ ॥
teṅho gele prabhura gaṇa haila haraṣita
śirera pāthara yena paḍila ācambita

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.98

স্বচ্ছন্দে নিমন্ত্রণ, প্রভুর কীর্তন-নর্তন ।
স্বচ্ছন্দে করেন সবে প্রসাদ ভোজন ॥ ৯৮ ॥
svacchande nimantraṇa, prabhura kīrtana-nartana
svacchande karena sabe prasāda bhojana

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.99

গুরু উপেক্ষা কৈলে, ঐছে ফল হয় ।
ক্রমে ঈশ্বরপর্যন্ত অপরাধে ঠেকয় ॥ ৯৯ ॥
guru upekṣā kaile, aiche phala haya
krame īśvara-paryanta aparādhe ṭhekaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.100

যদ্যপি গুরুবুদ্ধ্যে প্রভু তার দোষ না লইল ।
তার ফলদ্বারা লোকে শিক্ষা করাইল ॥ ১০০ ॥
yadyapi guru-buddhye prabhu tāra doṣa nā la-ila
tāra phala-dvārā loke śikṣā karāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.101

চৈতন্যচরিত্র — যেন অমৃতের পূর ।
শুনিতে শ্রবণে মনে লাগয়ে মধুর ॥ ১০১ ॥
caitanya-caritra — yena amṛtera pūra
śunite śravaṇe mane lāgaye madhura

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.102

চৈতন্যচরিত্র লিখি, শুন একমনে ।
অনায়াসে পাবে প্রেম শ্রীকৃষ্ণচরণে ॥ ১০২ ॥
caitanya-caritra likhi, śuna eka-mane
anāyāse pābe prema śrī-kṛṣṇa-caraṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Antya 8.103

শ্রীরূপ-রঘুনাথ-পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ১০৩ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Official translation and purport on Vedabase