Sanskrit, IAST, and JAPA TIME Library links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Madhya-līlā, Chapter 22 — The process of devotional service: original text and IAST

Madhya-līlā — Chapter 22: original text, IAST, and JAPA TIME Library links.

About this chapter

This chapter is titled The process of devotional service and contains 160 numbered verses. This page preserves the Bengali text and IAST for careful reading and citation.

Open verse 1 with the complete library text · Browse every original-text chapter

Madhya-līlā — Chapter 22

CC Madhya 22.1

বন্দে শ্রীকৃষ্ণচৈতন্যদেবং তং করুণার্ণবম্‌ ।
কলাবপ্যতিগূঢ়েয়ং ভক্তির্যেন প্রকাশিতা ॥ ১ ॥
vande śrī-kṛṣṇa-caitanya-
devaṁ taṁ karuṇārṇavam
kalāv apy ati-gūḍheyaṁ
bhaktir yena prakāśitā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.2

জয় জয় শ্রীকৃষ্ণচৈতন্য নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-kṛṣṇa-caitanya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.3

এইত কহিলুঁ সম্বন্ধ-তত্ত্বের বিচার ।
বেদশাস্ত্রে উপদেশে, কৃষ্ণ — এক সার ॥ ৩ ॥
eita kahiluṅ sambandha-tattvera vicāra
veda-śāstre upadeśe, kṛṣṇa — eka sāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.4

এবে কহি, শুন, অভিধেয় লক্ষণ ।
যাহা হৈতে পাই — কৃষ্ণ, কৃষ্ণপ্রেমধন ॥ ৪ ॥
ebe kahi, śuna, abhidheya-lakṣaṇa
yāhā haite pāi — kṛṣṇa, kṛṣṇa-prema-dhana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.5

কৃষ্ণভক্তি — অভিধেয়, সর্বশাস্ত্রে কয় ।
অতএব মুনিগণ করিয়াছে নিশ্চয় ॥ ৫ ॥
kṛṣṇa-bhakti — abhidheya, sarva-śāstre kaya
ataeva muni-gaṇa kariyāche niścaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.6

শ্রুতির্মাতা-পৃষ্টা দিশতি ভবদারাধনবিধিং
যথা মাতুর্বাণী স্মৃতিরপি তথা বক্তি ভগিনী ।
পুরাণাদ্যা যে বা সহজনিবহাস্তে তদনুগা
অতঃ সত্যং জ্ঞাতং মুরহর ভবানেব শরণম্‌ ॥ ৬ ॥
śrutir mātā pṛṣṭā diśati bhavad-ārādhana-vidhiṁ
yathā mātur vāṇī smṛtir api tathā vakti bhaginī
purāṇādyā ye vā sahaja-nivahās te tad-anugā
ataḥ satyaṁ jñātaṁ mura-hara bhavān eva śaraṇam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.7

অদ্বয়জ্ঞান-তত্ত্ব কৃষ্ণ — স্বয়ং ভগবান্‌ ।
‘স্বরূপ-শক্তি’রূপে তাঁর হয় অবস্থান ॥ ৭ ॥
advaya-jñāna-tattva kṛṣṇa — svayaṁ bhagavān
‘svarūpa-śakti’ rūpe tāṅra haya avasthāna

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.8

স্বাংশ-বিভিন্নাংশ-রূপে হঞা বিস্তার ।
অনন্ত বৈকুণ্ঠ-ব্রহ্মাণ্ডে করেন বিহার ॥ ৮ ॥
svāṁśa-vibhinnāṁśa-rūpe hañā vistāra
ananta vaikuṇṭha-brahmāṇḍe karena vihāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.9

স্বাংশ-বিস্তার — চতুর্ব্যূহ, অবতারগণ ।
বিভিন্নাংশ জীব — তাঁর শক্তিতে গণন ॥ ৯ ॥
svāṁśa-vistāra — catur-vyūha, avatāra-gaṇa
vibhinnāṁśa jīva — tāṅra śaktite gaṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.10

সেই বিভিন্নাংশ জীব — দুই ত’ প্রকার ।
এক — ‘নিত্যমুক্ত’, এক — ‘নিত্য-সংসার’ ॥ ১০ ॥
sei vibhinnāṁśa jīva — dui ta’ prakāra
eka — ‘nitya-mukta’, eka — ‘nitya-saṁsāra’

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.11

‘নিত্যমুক্ত’ — নিত্য কৃষ্ণচরণে উন্মুখ ।
‘কৃষ্ণ-পারিষদ’ নাম, ভুঞ্জে সেবা-সুখ ॥ ১১ ॥
‘nitya-mukta’ — nitya kṛṣṇa-caraṇe unmukha
‘kṛṣṇa-pāriṣada’ nāma, bhuñje sevā-sukha

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.12

‘নিত্যবদ্ধ’ — কৃষ্ণ হৈতে নিত্য-বহির্মুখ ।
‘নিত্যসংসার’, ভুঞ্জে নরকাদি দুঃখ ॥ ১২ ॥
‘nitya-bandha’ — kṛṣṇa haite nitya-bahirmukha
‘nitya-saṁsāra’, bhuñje narakādi duḥkha

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.13

সেই দোষে মায়া-পিশাচী দণ্ড করে তারে ।
আধ্যাত্মিকাদি তাপত্রয় তারে জারি’ মারে ॥ ১৩ ॥
sei doṣe māyā-piśācī daṇḍa kare tāre
ādhyātmikādi tāpa-traya tāre jāri’ māre

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.14-15

কাম-ক্রোধের দাস হঞা তার লাথি খায় ।
ভ্রমিতে ভ্রমিতে যদি সাধু-বৈদ্য পায় ॥ ১৪ ॥
তাঁর উপদেশ-মন্ত্রে পিশাচী পলায় ।
কৃষ্ণভক্তি পায়, তবে কৃষ্ণ-নিকট যায় ॥ ১৫ ॥
kāma-krodhera dāsa hañā tāra lāthi khāya
bhramite bhramite yadi sādhu-vaidya pāya
tāṅra upadeśa-mantre piśācī palāya
kṛṣṇa-bhakti pāya, tabe kṛṣṇa-nikaṭa yāya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.16

কামাদীনাং কতি ন কতিধা পালিতা দুর্নিদেশা-
স্তেষাং জাতা ময়ি ন করুণা ন ত্রপা নোপশান্তিঃ ।
উৎসৃজ্যৈতানথ যদুপতে সাম্প্রতং লব্ধবুদ্ধি-
স্ত্বামায়াতঃ শরণমভয়ং মাং নিযুঙ্ক্ষ্বাত্মদাস্যে ॥ ১৬ ॥
kāmādīnāṁ kati na katidhā pālitā durnideśās
teṣāṁ jātā mayi na karuṇā na trapā nopaśāntiḥ
utsṛjyaitān atha yadu-pate sāmprataṁ labdha-buddhis
tvām āyātaḥ śaraṇam abhayaṁ māṁ niyuṅkṣvātma-dāsye

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.17

কৃষ্ণভক্তি হয় অভিধেয়-প্রধান ।
ভক্তিমুখ-নিরীক্ষক কর্ম-যোগ-জ্ঞান ॥ ১৭ ॥
kṛṣṇa-bhakti haya abhidheya-pradhāna
bhakti-mukha-nirīkṣaka karma-yoga-jñāna

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.18

এই সব সাধনের অতি তুচ্ছ বল ।
কৃষ্ণভক্তি বিনা তাহা দিতে নারে ফল ॥ ১৮ ॥
ei saba sādhanera ati tuccha bala
kṛṣṇa-bhakti vinā tāhā dite nāre phala

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.19

নৈষ্কর্ম্যমপ্যচ্যুতভাব-বর্জিতং
ন শোভতে জ্ঞানমলং নিরঞ্জনম্‌ ।
কুতঃ পুনঃ শশ্বদভদ্রমীশ্বরে
ন চার্পিতং কর্ম যদপ্যকারণম্‌ ॥ ১৯ ॥
naiṣkarmyam apy acyuta-bhāva-varjitaṁ
na śobhate jñānam alaṁ nirañjanam
kutaḥ punaḥ śaśvad abhadram īśvare
na cārpitaṁ karma yad apy akāraṇam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.20

তপস্বিনো দানপরা যশস্বিনো
মনস্বিনো মন্ত্রবিদঃ সুমঙ্গলাঃ ।
ক্ষেমং ন বিন্দন্তি বিনা যদর্পণং
তস্মৈ সুভদ্রশ্রবসে নমো নমঃ ॥ ২০ ॥
tapasvino dāna-parā yaśasvino
manasvino mantra-vidaḥ su-maṅgalāḥ
kṣemaṁ na vindanti vinā yad-arpaṇaṁ
tasmai subhadra-śravase namo namaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.21

কেবল জ্ঞান ‘মুক্তি’ দিতে নারে ভক্তি বিনে ।
কৃষ্ণোন্মুখে সেই মুক্তি হয় বিনা জ্ঞানে ॥ ২১ ॥
kevala jñāna ‘mukti’ dite nāre bhakti vine
kṛṣṇonmukhe sei mukti haya vinā jñāne

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.22

শ্রেয়ঃসৃতিং ভক্তিমুদস্য তে বিভো
ক্লিশ্যন্তি যে কেবলবোধলব্ধয়ে ।
তেষামসৌ ক্লেশল এব শিষ্যতে
নান্যদ্‌ যথা স্থূলতুষাবঘাতিনাম্‌ ॥ ২২ ॥
śreyaḥ-sṛtiṁ bhaktim udasya te vibho
kliśyanti ye kevala-bodha-labdhaye
teṣām asau kleśala eva śiṣyate
nānyad yathā sthūla-tuṣāvaghātinām

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.23

দৈবী হ্যেষা গুণময়ী মম মায়া দুরত্যয়া ।
মামেব যে প্রপদ্যন্তে মায়ামেতাং তরন্তি তে ॥ ২৩ ॥
daivī hy eṣā guṇa-mayī
mama māyā duratyayā
mām eva ye prapadyante
māyām etāṁ taranti te

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.24

‘কৃষ্ণ-নিত্যদাস’ — জীব তাহা ভুলি’ গেল ।
এই দোষে মায়া তার গলায় বান্ধিল ॥ ২৪ ॥
‘kṛṣṇa-nitya-dāsa’ — jīva tāhā bhuli’ gela
ei doṣe māyā tāra galāya bāndhila

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.25

তাতে কৃষ্ণ ভজে, করে গুরুর সেবন ।
মায়াজাল ছুটে, পায় কৃষ্ণের চরণ ॥ ২৫ ॥
tāte kṛṣṇa bhaje, kare gurura sevana
māyā-jāla chuṭe, pāya kṛṣṇera caraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.26

চারি বর্ণাশ্রমী যদি কৃষ্ণ নাহি ভজে ।
স্বকর্ম করিতে সে রৌরবে পড়ি’ মজে ॥ ২৬ ॥
cāri varṇāśramī yadi kṛṣṇa nāhi bhaje
svakarma karite se raurave paḍi’ maje

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.27

মুখবাহূরুপাদেভ্যঃ পুরুষস্যাশ্রমৈঃ সহ ।
চত্বারো জজ্ঞিরে বর্ণা গুণৈর্বিপ্রাদয়ঃ পৃথক্‌ ॥ ২৭ ॥
mukha-bāhūru-pādebhyaḥ
puruṣasyāśramaiḥ saha
catvāro jajñire varṇā
guṇair viprādayaḥ pṛthak

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.28

য এষাং পুরুষং সাক্ষাদাত্মপ্রভবমীশ্বরম্‌ ।
ন ভজন্ত্যবজানন্তি স্থানাদ্‌ভ্রষ্টাঃ পতন্ত্যধঃ ॥ ২৮ ॥
ya eṣāṁ puruṣaṁ sākṣād
ātma-prabhavam īśvaram
na bhajanty avajānanti
sthānād bhraṣṭāḥ patanty adhaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.29

জ্ঞানী জীবন্মুক্তদশা পাইনু করি’ মানে ।
বস্তুতঃ বুদ্ধি ‘শুদ্ধ’ নহে কৃষ্ণভক্তি বিনে ॥ ২৯ ॥
jñānī jīvan-mukta-daśā pāinu kari’ māne
vastutaḥ buddhi ‘śuddha’ nahe kṛṣṇa-bhakti vine

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.30

যেঽন্যেঽরবিন্দাক্ষ বিমুক্তমানিন-
স্ত্বয্যস্তভাবাদবিশুদ্ধবুদ্ধয়ঃ ।
আরুহ্য কৃচ্ছ্রেণ পরং পদং ততঃ
পতন্ত্যধোঽনাদৃতযুষ্মদঙ্ঘ্রয়ঃ ॥ ৩০ ॥
ye ’nye ’ravindākṣa vimukta-māninas
tvayy asta-bhāvād aviśuddha-buddhayaḥ
āruhya kṛcchreṇa paraṁ padaṁ tataḥ
patanty adho ’nādṛta-yuṣmad-aṅghrayaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.31

কৃষ্ণ — সূর্যসম, মায়া হয় অন্ধকার ।
যাহাঁ কৃষ্ণ, তাহাঁ নাহি মায়ার অধিকার ॥ ৩১ ॥
kṛṣṇa — sūrya-sama; māyā haya andhakāra
yāhāṅ kṛṣṇa, tāhāṅ nāhi māyāra adhikāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.32

বিলজ্জমানয়া যস্য স্থাতুমীক্ষাপথেঽমুয়া ।
বিমোহিতা বিকত্থন্তে মমাহমিতি দুর্ধিয়ঃ ॥ ৩২ ॥
vilajjamānayā yasya
sthātum īkṣā-pathe ’muyā
vimohitā vikatthante
mamāham iti durdhiyaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.33

‘কৃষ্ণ, তোমার হঙ’ যদি বলে একবার ।
মায়াবন্ধ হৈতে কৃষ্ণ তারে করে পার ॥ ৩৩ ॥
‘kṛṣṇa, tomāra haṅa’ yadi bale eka-bāra
māyā-bandha haite kṛṣṇa tāre kare pāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.34

সকৃদেব প্রপন্নো যস্তবাস্মীতি চ যাচতে ।
অভয়ং সর্বদা তস্মৈ দদাম্যেতদ্‌ব্রতং মম ॥ ৩৪ ॥
sakṛd eva prapanno yas
tavāsmīti ca yācate
abhayaṁ sarvadā tasmai
dadāmy etad vrataṁ mama

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.35

ভুক্তি-মুক্তি-সিদ্ধিকামী ‘সুবুদ্ধি’ যদি হয় ।
গাঢ়-ভক্তিযোগে তবে কৃষ্ণেরে ভজয় ॥ ৩৫ ॥
bhukti-mukti-siddhi-kāmī ‘subuddhi’ yadi haya
gāḍha-bhakti-yoge tabe kṛṣṇere bhajaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.36

অকামঃ সর্বকামো বা মোক্ষকাম উদারধীঃ ।
তীব্রেণ ভক্তিযোগেন যজেত পুরুষং পরম্‌ ॥ ৩৬ ॥
akāmaḥ sarva-kāmo vā
mokṣa-kāma udāra-dhīḥ
tīvreṇa bhakti-yogena
yajeta puruṣaṁ param

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.37

অন্যকামী যদি করে কৃষ্ণের ভজন ।
না মাগিতেহ কৃষ্ণ তারে দেন স্ব-চরণ ॥ ৩৭ ॥
anya-kāmī yadi kare kṛṣṇera bhajana
nā māgiteha kṛṣṇa tāre dena sva-caraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.38

কৃষ্ণ কহে, — ‘আমা ভজে, মাগে বিষয়-সুখ ।
অমৃত ছাড়ি’ বিষ মাগে, — এই বড় মূর্খ ॥ ৩৮ ॥
kṛṣṇa kahe, — ‘āmā bhaje, māge viṣaya-sukha
amṛta chāḍi’ viṣa māge, — ei baḍa mūrkha

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.39

আমি — বিজ্ঞ, এই মূর্খে ‘বিষয়’ কেনে দিব ?
স্ব-চরণামৃত দিয়া ‘বিষয়’ ভুলাইব ॥ ৩৯ ॥
āmi — vijña, ei mūrkhe ‘viṣaya’ kene diba?
sva-caraṇāmṛta diyā ‘viṣaya’ bhulāiba

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.40

সত্যং দিশত্যর্থিতমর্থিতো নৃণাং
নৈবার্থদো যৎ পুনরর্থিতা যতঃ ।
স্বয়ং বিধত্তে ভজতামনিচ্ছতা-
মিচ্ছাপিধানং নিজপাদপল্লবম্‌ ॥ ৪০ ॥
satyaṁ diśaty arthitam arthito nṛṇāṁ
naivārtha-do yat punar arthitā yataḥ
svayaṁ vidhatte bhajatām anicchatām
icchā-pidhānaṁ nija-pāda-pallavam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.41

কাম লাগি’ কৃষ্ণে ভজে, পায় কৃষ্ণ-রসে ।
কাম ছাড়ি’ ‘দাস’ হৈতে হয় অভিলাষে ॥ ৪১ ॥
kāma lāgi’ kṛṣṇe bhaje, pāya kṛṣṇa-rase
kāma chāḍi’ ‘dāsa’ haite haya abhilāṣe

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.42

স্থানাভিলাষী তপসি স্থিতোঽহং
ত্বাং প্রাপ্তবান্‌ দেবমুনীন্দ্রগুহ্যম্‌ ।
কাচং বিচিন্বন্নপি দিব্যরত্নং
স্বামিন্‌ কৃতার্থোঽস্মি বরং ন যাচে ॥ ৪২ ॥
sthānābhilāṣī tapasi sthito ’haṁ
tvāṁ prāptavān deva-munīndra-guhyam
kācaṁ vicinvann api divya-ratnaṁ
svāmin kṛtārtho ’smi varaṁ na yāce

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.43

সংসার ভ্রমিতে কোন ভাগ্যে কেহ তরে ।
নদীর প্রবাহে যেন কাষ্ঠ লাগে তীরে ॥ ৪৩ ॥
saṁsāra bhramite kona bhāgye keha tare
nadīra pravāhe yena kāṣṭha lāge tīre

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.44

মৈবং মমাধমস্যাপি স্যাদেবাচ্যুতদর্শনম্‌ ।
হ্রিয়মাণঃ কালনদ্যা ক্বচিত্তরতি কশ্চন ॥ ৪৪ ॥
maivaṁ mamādhamasyāpi
syād evācyuta-darśanam
hriyamāṇaḥ kāla-nadyā
kvacit tarati kaścana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.45

কোন ভাগ্যে কারো সংসার ক্ষয়োন্মুখ হয় ।
সাধুসঙ্গে তবে কৃষ্ণে রতি উপজয় ॥ ৪৫ ॥
kona bhāgye kāro saṁsāra kṣayonmukha haya
sādhu-saṅge tabe kṛṣṇe rati upajaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.46

ভবাপবর্গো ভ্রমতো যদা ভবে-
জ্জনস্য তর্হ্যচ্যুত সৎসমাগমঃ ।
সৎসঙ্গমো যর্হি তদৈব সদ্‌গতৌ
পরাবরেশে ত্বয়ি জায়তে রতিঃ ॥ ৪৬ ॥
bhavāpavargo bhramato yadā bhavej
janasya tarhy acyuta sat-samāgamaḥ
sat-saṅgamo yarhi tadaiva sad-gatau
parāvareśe tvayi jāyate ratiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.47

কৃষ্ণ যদি কৃপা করে কোন ভাগ্যবানে ।
গুরু-অন্তর্যামি-রূপে শিখায় আপনে ॥ ৪৭ ॥
kṛṣṇa yadi kṛpā kare kona bhāgyavāne
guru-antaryāmi-rūpe śikhāya āpane

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.48

নৈবোপযন্ত্যপচিতিং কবয়স্তবেশ
ব্রহ্মায়ুষাপি কৃতমৃদ্ধমুদঃ স্মরন্তঃ ।
যোঽন্তর্বহিস্তনুভৃতামশুভং বিধুন্ব-
ন্নাচার্যচৈত্ত্যবপুষা স্বগতিং ব্যনক্তি ॥ ৪৮ ॥
naivopayanty apacitiṁ kavayas taveśa
brahmāyuṣāpi kṛtam ṛddha-mudaḥ smarantaḥ
yo ’ntar bahis tanu-bhṛtām aśubhaṁ vidhunvann
ācārya-caittya-vapuṣā sva-gatiṁ vyanakti

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.49

সাধুসঙ্গে কৃষ্ণভক্ত্যে শ্রদ্ধা যদি হয় ।
ভক্তিফল ‘প্রেম’ হয়, সংসার যায় ক্ষয় ॥ ৪৯ ॥
sādhu-saṅge kṛṣṇa-bhaktye śraddhā yadi haya
bhakti-phala ‘prema’ haya, saṁsāra yāya kṣaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.50

যদৃচ্ছয়া মৎকথাদৌ জাতশ্রদ্ধস্তু যঃ পুমান্‌ ।
ন নির্বিণ্ণো নাতিসক্তো ভক্তিযোগোঽস্য সিদ্ধিদঃ ॥ ৫০ ॥
yadṛcchayā mat-kathādau
jāta-śraddhas tu yaḥ pumān
na nirviṇṇo nāti-sakto
bhakti-yogo ’sya siddhi-daḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.51

মহৎ-কৃপা বিনা কোন কর্মে ‘ভক্তি’ নয় ।
কৃষ্ণভক্তি দূরে রহু, সংসার নহে ক্ষয় ॥ ৫১ ॥
mahat-kṛpā vinā kona karme ‘bhakti’ naya
kṛṣṇa-bhakti dūre rahu, saṁsāra nahe kṣaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.52

রহূগণৈতত্তপসা ন যাতি
ন চেজ্যয়া নির্বপণাদ্‌গৃহাদ্বা ।
ন চ্ছন্দসা নৈব জলাগ্নিসূর্যৈ-
র্বিনা মহৎপাদরজোঽভিষেকম্‌ ॥ ৫২ ॥
rahūgaṇaitat tapasā na yāti
na cejyayā nirvapaṇād gṛhād vā
na cchandasā naiva jalāgni-sūryair
vinā mahat-pāda-rajo-’bhiṣekam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.53

নৈষাং মতিস্তাবদুরুক্রমাঙ্ঘ্রিং
স্পৃশত্যনর্থাপগমো যদর্থঃ ।
মহীয়সাং পাদরজোঽভিষেকং
নিষ্কিঞ্চনানাং ন বৃণীত যাবৎ ॥ ৫৩ ॥
naiṣāṁ matis tāvad urukramāṅghriṁ
spṛśaty anarthāpagamo yad-arthaḥ
mahīyasāṁ pāda-rajo-’bhiṣekaṁ
niṣkiñcanānāṁ na vṛṇīta yāvat

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.54

‘সাধুসঙ্গ’, ‘সাধুসঙ্গ’ — সর্বশাস্ত্রে কয় ।
লবমাত্র সাধুসঙ্গে সর্বসিদ্ধি হয় ॥ ৫৪ ॥
‘sādhu-saṅga’, ‘sādhu-saṅga’ — sarva-śāstre kaya
lava-mātra sādhu-saṅge sarva-siddhi haya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.55

তুলয়াম লবেনাপি ন স্বর্গং নাপুনর্ভবম্‌ ।
ভগবৎসঙ্গিসঙ্গস্য মর্ত্যানাং কিমুতাশিষঃ ॥ ৫৫ ॥
tulayāma lavenāpi
na svargaṁ nāpunar-bhavam
bhagavat-saṅgi-saṅgasya
martyānāṁ kim utāśiṣaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.56

কৃষ্ণ কৃপালু অর্জুনেরে লক্ষ্য করিয়া ।
জগতেরে রাখিয়াছেন উপদেশ দিয়া ॥ ৫৬ ॥
kṛṣṇa kṛpālu arjunere lakṣya kariyā
jagatere rākhiyāchena upadeśa diyā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.57-58

সর্বগুহ্যতমং ভূয়ঃ শৃণু মে পরমং বচঃ ।
ইষ্টোঽসি মে দৃঢ়মিতি ততো বক্ষ্যামি তে হিতম্‌ ॥ ৫৭ ॥
মন্মনা ভব মদ্ভক্তো মদ্‌যাজী মাং নমস্কুরু ।
মামেবৈষ্যসি সত্যং তে প্রতিজানে প্রিয়োঽসি মে ॥ ৫৮ ॥
sarva-guhyatamaṁ bhūyaḥ
śṛṇu me paramaṁ vacaḥ
iṣṭo ’si me dṛḍham iti
tato vakṣyāmi te hitam
man-manā bhava mad-bhakto
mad-yājī māṁ namaskuru
mām evaiṣyasi satyaṁ te
pratijāne priyo ’si me

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.59

পূর্ব আজ্ঞা, — বেদ-ধর্ম, কর্ম, যোগ, জ্ঞান ।
সব সাধি’ শেষে এই আজ্ঞা — বলবান্‌ ॥ ৫৯ ॥
pūrva ājñā, — veda-dharma, karma, yoga, jñāna
saba sādhi’ śeṣe ei ājñā — balavān

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.60

এই আজ্ঞাবলে ভক্তের ‘শ্রদ্ধা’ যদি হয় ।
সর্বকর্ম ত্যাগ করি’ সে কৃষ্ণ ভজয় ॥ ৬০ ॥
ei ājñā-bale bhaktera ‘śraddhā’ yadi haya
sarva-karma tyāga kari’ se kṛṣṇa bhajaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.61

তাবৎ কর্মাণি কুর্বীত ন নির্বিদ্যেত যাবতা ।
মৎকথাশ্রবণাদৌ বা শ্রদ্ধা যাবন্ন জায়তে ॥ ৬১ ॥
tāvat karmāṇi kurvīta
na nirvidyeta yāvatā
mat-kathā-śravaṇādau vā
śraddhā yāvan na jāyate

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.62

‘শ্রদ্ধা’-শব্দে — বিশ্বাস কহে সুদৃঢ় নিশ্চয় ।
কৃষ্ণে ভক্তি কৈলে সর্বকর্ম কৃত হয় ॥ ৬২ ॥
‘śraddhā’-śabde — viśvāsa kahe sudṛḍha niścaya
kṛṣṇe bhakti kaile sarva-karma kṛta haya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.63

যথা তরোর্মূলনিষেচনেন
তৃপ্যন্তি তৎস্কন্ধভুজোপশাখাঃ ।
প্রাণোপহারাচ্চ যথেন্দ্রিয়াণাং
তথৈব সর্বার্হণমচ্যুতেজ্যা ॥ ৬৩ ॥
yathā taror mūla-niṣecanena
tṛpyanti tat-skandha-bhujopaśākhāḥ
prāṇopahārāc ca yathendriyāṇāṁ
tathaiva sarvārhaṇam acyutejyā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.64

শ্রদ্ধাবান্‌ জন হয় ভক্তি-অধিকারী ।
‘উত্তম,’ ‘মধ্যম’, ‘কনিষ্ঠ’ — শ্রদ্ধা-অনুসারী ॥ ৬৪ ॥
śraddhāvān jana haya bhakti-adhikārī
‘uttama’, ‘madhyama’, ‘kaniṣṭha’ — śraddhā-anusārī

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.65

শাস্ত্রযুক্ত্যে সুনিপুণ, দৃঢ়শ্রদ্ধা যাঁর ।
‘উত্তম-অধিকারী’ সেই তারয়ে সংসার ॥ ৬৫ ॥
śāstra-yuktye sunipuṇa, dṛḍha-śraddhā yāṅra
‘uttama-adhikārī’ sei tāraye saṁsāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.66

শাস্ত্রে যুক্তৌ চ নিপুণঃ সর্বথা দৃঢ়নিশ্চয়ঃ ।
প্রৌঢ়শ্রদ্ধোঽধিকারী যঃ স ভক্তাবুত্তমো মতঃ ॥ ৬৬ ॥
śāstre yuktau ca nipuṇaḥ
sarvathā dṛḍha-niścayaḥ
prauḍha-śraddho ’dhikārī yaḥ
sa bhaktāv uttamo mataḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.67

শাস্ত্র-যুক্তি নাহি জানে দৃঢ়, শ্রদ্ধাবান্‌ ।
‘মধ্যম-অধিকারী’ সেই মহা-ভাগ্যবান্‌ ॥ ৬৭ ॥
śāstra-yukti nāhi jāne dṛḍha, śraddhāvān
‘madhyama-adhikārī’ sei mahā-bhāgyavān

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.68

যঃ শাস্ত্রাদিষ্বনিপুণঃ শ্রদ্ধাবান্‌ স তু মধ্যমঃ ॥ ৬৮ ॥
yaḥ śāstrādiṣv anipuṇaḥ
śraddhāvān sa tu madhyamaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.69

যাহার কোমল শ্রদ্ধা, সে ‘কনিষ্ঠ’ জন ।
ক্রমে ক্রমে তেঁহো ভক্ত হইবে ‘উত্তম’ ॥ ৬৯ ॥
yāhāra komala śraddhā, se ‘kaniṣṭha’ jana
krame krame teṅho bhakta ha-ibe ‘uttama’

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.70

যো ভবেৎ কোমলশ্রদ্ধঃ স কনিষ্ঠো নিগদ্যতে ॥ ৭০ ॥
yo bhavet komala-śraddhaḥ
sa kaniṣṭho nigadyate

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.71

রতি-প্রেম-তারতম্যে ভক্ত — তর-তম ।
একাদশ স্কন্ধে তার করিয়াছে লক্ষণ ॥ ৭১ ॥
rati-prema-tāratamye bhakta — tara-tama
ekādaśa skandhe tāra kariyāche lakṣaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.72

সর্বভূতেষু যঃ পশ্যেদ্ভগবদ্ভাবমাত্মনঃ ।
ভূতানি ভগবত্যাত্মন্যেষ ভাগবতোত্তমঃ ॥ ৭২ ॥
sarva-bhūteṣu yaḥ paśyed
bhagavad-bhāvam ātmanaḥ
bhūtāni bhagavaty ātmany
eṣa bhāgavatottamaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.73

ঈশ্বরে তদধীনেষু বালিশেষু দ্বিষৎসু চ ।
প্রেম-মৈত্রী-কৃপোপেক্ষা যঃ করোতি স মধ্যমঃ ॥ ৭৩ ॥
īśvare tad-adhīneṣu
bāliśeṣu dviṣatsu ca
prema-maitrī-kṛpopekṣā
yaḥ karoti sa madhyamaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.74

অর্চায়ামেব হরয়ে পূজাং যঃ শ্রদ্ধয়েহতে ।
ন তদ্ভক্তেষু চান্যেষু স ভক্তঃ প্রাকৃতঃ স্মৃতঃ ॥ ৭৪ ॥
arcāyām eva haraye
pūjāṁ yaḥ śraddhayehate
na tad-bhakteṣu cānyeṣu
sa bhaktaḥ prākṛtaḥ smṛtaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.75

সর্ব মহা-গুণগণ বৈষ্ণব-শরীরে ।
কৃষ্ণভক্তে কৃষ্ণের গুণ সকলি সঞ্চারে ॥ ৭৫ ॥
sarva mahā-guṇa-gaṇa vaiṣṇava-śarīre
kṛṣṇa-bhakte kṛṣṇera guṇa sakali sañcāre

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.76

যস্যাস্তি ভক্তির্ভগবত্যকিঞ্চনা
সর্বৈর্গুণৈস্তত্র সমাসতে সুরাঃ ।
হরাবভক্তস্য কুতো মহদ্‌গুণা
মনোরথেনাসতি ধাবতো বহিঃ ॥ ৭৬ ॥
yasyāsti bhaktir bhagavaty akiñcanā
sarvair guṇais tatra samāsate surāḥ
harāv abhaktasya kuto mahad-guṇā
mano-rathenāsati dhāvato bahiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.77

সেই সব গুণ হয় বৈষ্ণব-লক্ষণ ।
সব কহা না যায়, করি দিগ্‌দরশন ॥ ৭৭ ॥
sei saba guṇa haya vaiṣṇava-lakṣaṇa
saba kahā nā yāya, kari dig-daraśana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.78-80

কৃপালু, অকৃতদ্রোহ, সত্যসার সম ।
নিদোষ, বদান্য, মৃদু, শুচি, অকিঞ্চন ॥ ৭৮ ॥
সর্বোপকারক, শান্ত, কৃষ্ণৈকশরণ ।
অকাম, অনীহ, স্থির, বিজিত-ষড়্‌গুণ ॥ ৭৯ ॥
মিতভুক্‌, অপ্রমত্ত, মানদ, অমানী ।
গম্ভীর, করুণ, মৈত্র, কবি, দক্ষ, মৌনী ॥ ৮০ ॥
kṛpālu, akṛta-droha, satya-sāra sama
nidoṣa, vadānya, mṛdu, śuci, akiñcana
sarvopakāraka, śānta, kṛṣṇaika-śaraṇa
akāma, anīha, sthira, vijita-ṣaḍ-guṇa
mita-bhuk, apramatta, mānada, amānī
gambhīra, karuṇa, maitra, kavi, dakṣa, maunī

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.81

তিতিক্ষবঃ কারুণিকাঃ সুহৃদঃ সর্বদেহিনাম্‌ ।
অজাতশত্রবঃ শান্তাঃ সাধবঃ সাধুভূষণাঃ ॥ ৮১ ॥
titikṣavaḥ kāruṇikāḥ
suhṛdaḥ sarva-dehinām
ajāta-śatravaḥ śāntāḥ
sādhavaḥ sādhu-bhūṣaṇāḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.82

মহৎসেবাং দ্বারমাহুর্বিমুক্তে-
স্তমোদ্বারং যোষিতাং সঙ্গিসঙ্গম্‌ ।
মহান্তস্তে সমচিত্তাঃ প্রশান্তা
বিমন্যবঃ সুহৃদঃ সাধবো যে ॥ ৮২ ॥
mahat-sevāṁ dvāram āhur vimuktes
tamo-dvāraṁ yoṣitāṁ saṅgi-saṅgam
mahāntas te sama-cittāḥ praśāntā
vimanyavaḥ suhṛdaḥ sādhavo ye

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.83

কৃষ্ণভক্তি-জন্মমূল হয় ‘সাধুসঙ্গ’ ।
কৃষ্ণপ্রেম জন্মে, তেঁহো পুনঃ মুখ্য অঙ্গ ॥ ৮৩ ॥
kṛṣṇa-bhakti-janma-mūla haya ‘sādhu-saṅga’
kṛṣṇa-prema janme, teṅho punaḥ mukhya aṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.84

ভবাপবর্গো ভ্রমতো যদা ভবে-
জ্জনস্য তর্হ্যচ্যুত সৎসমাগমঃ ।
সৎসঙ্গমো যর্হি তদৈব সদ্গতৌ
পরাবরেশে ত্বয়ি জায়তে রতিঃ ॥ ৮৪ ॥
bhavāpavargo bhramato yadā bhavej
janasya tarhy acyuta sat-samāgamaḥ
sat-saṅgamo yarhi tadaiva sad-gatau
parāvareśe tvayi jāyate ratiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.85

অত আত্যন্তিকং ক্ষেমং পৃচ্ছামো ভবতোঽনঘাঃ ।
সংসারেঽস্মিন্‌ ক্ষণার্ধোঽপি সৎসঙ্গঃ সেবধির্নৃণাম্‌ ॥ ৮৫ ॥
ata ātyantikaṁ kṣemaṁ
pṛcchāmo bhavato ’naghāḥ
saṁsāre ’smin kṣaṇārdho ’pi
sat-saṅgaḥ sevadhir nṛṇām

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.86

সতাং প্রসঙ্গান্মম বীর্যসম্বিদো
ভবন্তি হৃৎকর্ণরসায়নাঃ কথাঃ ।
তজ্জোষণাদাশ্বপবর্গবর্ত্মনি
শ্রদ্ধা রতির্ভক্তিরনুক্রমিষ্যতি ॥ ৮৬ ॥
satāṁ prasaṅgān mama vīrya-saṁvido
bhavanti hṛt-karṇa-rasāyanāḥ kathāḥ
taj-joṣaṇād āśv apavarga-vartmani
śraddhā ratir bhaktir anukramiṣyati

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.87

অসৎসঙ্গত্যাগ, — এই বৈষ্ণব-আচার ।
‘স্ত্রীসঙ্গী’ — এক অসাধু, ‘কৃষ্ণাভক্ত’ আর ॥ ৮৭ ॥
asat-saṅga-tyāga, — ei vaiṣṇava-ācāra
‘strī-saṅgī’ — eka asādhu, ‘kṛṣṇābhakta’ āra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.88-90

সত্যং শৌচং দয়া মৌনং বুদ্ধির্হ্রীঃ শ্রীর্যশঃ ক্ষমা ।
শমো দমো ভগশ্চেতি যৎসঙ্গাদ্‌যাতি সংক্ষয়ম্‌ ॥ ৮৮ ॥
তেষ্বশান্তেষু মূঢ়েষু খণ্ডিতাত্মস্বসাধুষু ।
সঙ্গং ন কুর্যাচ্ছোচ্যেষু যোষিৎক্রীড়ামৃগেষু চ ॥ ৮৯ ॥
ন তথাস্য ভবেন্মোহো বন্ধশ্চান্যপ্রসঙ্গতঃ ।
যোষিৎসঙ্গাদ্‌যথা পুংসো যথা তৎসঙ্গিসঙ্গতঃ ॥ ৯০ ॥
satyaṁ śaucaṁ dayā maunaṁ
buddhir hrīḥ śrīr yaśaḥ kṣamā
śamo damo bhagaś ceti
yat-saṅgād yāti saṅkṣayam
teṣv aśānteṣu mūḍheṣu
khaṇḍitātmasv asādhuṣu
saṅgaṁ na kuryāc chocyeṣu
yoṣit-krīḍā-mṛgeṣu ca
na tathāsya bhaven moho
bandhaś cānya-prasaṅgataḥ
yoṣit-saṅgād yathā puṁso
yathā tat-saṅgi-saṅgataḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.91

বরং হুতবহজ্বালা-পঞ্জরান্তর্ব্যবস্থিতিঃ ।
ন শৌরিচিন্তাবিমুখ-জনসংবাসবৈশসম্‌ ॥ ৯১ ॥
varaṁ huta-vaha-jvālā-
pañjarāntar-vyavasthitiḥ
na śauri-cintā-vimukha-
jana-saṁvāsa-vaiśasam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.92

মা দ্রাক্ষীঃ ক্ষীণপুণ্যান্‌ ক্বচিদপি ।
ভগবদ্ভক্তিহীনান্‌ মনুষ্যান্‌ ॥ ৯২ ॥
mā drākṣīḥ kṣīṇa-puṇyān kvacid api bhagavad-bhakti-hīnān manuṣyān

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.93

এত সব ছাড়ি’ আর বর্ণাশ্রম-ধর্ম ।
অকিঞ্চন হঞা লয় কৃষ্ণৈক-শরণ ॥ ৯৩ ॥
eta saba chāḍi’ āra varṇāśrama-dharma
akiñcana hañā laya kṛṣṇaika-śaraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.94

সর্বধর্মান্‌ পরিত্যজ্য মামেকং শরণং ব্রজ ।
অহং ত্বাং সর্বপাপেভ্যো মোক্ষয়িষ্যামি মা শুচঃ ॥ ৯৪ ॥
sarva-dharmān parityajya
mām ekaṁ śaraṇaṁ vraja
ahaṁ tvāṁ sarva-pāpebhyo
mokṣayiṣyāmi mā śucaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.95

ভক্তবৎসল, কৃতজ্ঞ, সমর্থ, বদান্য ।
হেন কৃষ্ণ ছাড়ি’ পণ্ডিত নাহি ভজে অন্য ॥ ৯৫ ॥
bhakta-vatsala, kṛtajña, samartha, vadānya
hena kṛṣṇa chāḍi’ paṇḍita nāhi bhaje anya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.96

কঃ পণ্ডিতস্ত্বদপরং শরণং সমীয়া-
দ্ভক্তপ্রিয়াদৃতগিরঃ সুহৃদঃ কৃতজ্ঞাৎ ।
সর্বান্‌ দদাতি সুহৃদো ভজতোঽভিকামা-
নাত্মানমপ্যুপচয়াপচয়ৌ ন যস্য ॥ ৯৬ ॥
kaḥ paṇḍitas tvad-aparaṁ śaraṇaṁ samīyād
bhakta-priyād ṛta-giraḥ suhṛdaḥ kṛtajñāt
sarvān dadāti suhṛdo bhajato ’bhikāmān
ātmānam apy upacayāpacayau na yasya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.97

বিজ্ঞ-জনের হয় যদি কৃষ্ণগুণ-জ্ঞান ।
অন্য ত্যজি’ ভজে, তাতে উদ্ধব — প্রমাণ ॥ ৯৭ ॥
vijña-janera haya yadi kṛṣṇa-guṇa-jñāna
anya tyaji’, bhaje, tāte uddhava — pramāṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.98

অহো বকী যং স্তনকালকূটং
জিঘাংসয়াপায়য়দপ্যসাধ্বী ।
লেভে গতিং ধাত্র্যুচিতাং ততোঽন্যং
কং বা দয়ালুং শরণং ব্রজেম ॥ ৯৮ ॥
aho bakī yaṁ stana-kāla-kūṭaṁ
jighāṁsayāpāyayad apy asādhvī
lebhe gatiṁ dhātry-ucitāṁ tato ’nyaṁ
kaṁ vā dayāluṁ śaraṇaṁ vrajema

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.99

শরণাগতের, অকিঞ্চনের — একই লক্ষণ ।
তার মধ্যে প্রবেশয়ে ‘আত্মসমর্পণ’ ॥ ৯৯ ॥
śaraṇāgatera, akiñcanera — eka-i lakṣaṇa
tāra madhye praveśaye ‘ātma-samarpaṇa’

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.100

আনুকূল্যস্য সঙ্কল্পঃ প্রাতিকূল্যস্য বর্জনম্‌ ।
রক্ষিষ্যতীতি বিশ্বাসো গোপ্তৃত্বে বরণং তথা ।
আত্মনিক্ষেপ-কার্পণ্যে ষড়্‌বিধা শরণাগতিঃ ॥ ১০০ ॥
ānukūlyasya saṅkalpaḥ
prātikūlyasya varjanam
rakṣiṣyatīti viśvāso
goptṛtve varaṇaṁ tathā
ātma-nikṣepa-kārpaṇye
ṣaḍ-vidhā śaraṇāgatiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.101

তবাস্মীতি বদন্‌ বাচা তথৈব মনসা বিদন্‌ ।
তৎস্থানমাশ্রিতস্তন্বা মোদতে শরণাগতঃ ॥ ১০১ ॥
tavāsmīti vadan vācā
tathaiva manasā vidan
tat-sthānam āśritas tanvā
modate śaraṇāgataḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.102

শরণ লঞা করে কৃষ্ণে আত্মসমর্পণ ।
কৃষ্ণ তারে করে তৎকালে আত্মসম ॥ ১০২ ॥
śaraṇa lañā kare kṛṣṇe ātma-samarpaṇa
kṛṣṇa tāre kare tat-kāle ātma-sama

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.103

মর্ত্যো যদা ত্যক্তসমস্তকর্মা
নিবেদিতাত্মা বিচিকীর্ষিতো মে ।
তদামৃতত্বং প্রতিপদ্যমানো
ময়াত্মভূয়ায় চ কল্পতে বৈ ॥ ১০৩ ॥
martyo yadā tyakta-samasta-karmā
niveditātmā vicikīrṣito me
tadāmṛtatvaṁ pratipadyamāno
mayātma-bhūyāya ca kalpate vai

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.104

এবে সাধনভক্তি-লক্ষণ শুন, সনাতন ।
যাহা হৈতে পাই কৃষ্ণপ্রেম-মহাধন ॥ ১০৪ ॥
ebe sādhana-bhakti-lakṣaṇa śuna, sanātana
yāhā haite pāi kṛṣṇa-prema-mahā-dhana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.105

কৃতিসাধ্যা ভবেৎ সাধ্যভাবা সা সাধনাভিধা ।
নিত্যসিদ্ধস্য ভাবস্য প্রাকট্যং হৃদি সাধ্যতা ॥ ১০৫ ॥
kṛti-sādhyā bhavet sādhya-
bhāvā sā sādhanābhidhā
nitya-siddhasya bhāvasya
prākaṭyaṁ hṛdi sādhyatā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.106

শ্রবণাদি-ক্রিয়া — তার ‘স্বরূপ’-লক্ষণ ।
‘তটস্থ’-লক্ষণে উপজায় প্রেমধন ॥ ১০৬ ॥
śravaṇādi-kriyā — tāra ‘svarūpa’-lakṣaṇa
‘taṭastha’-lakṣaṇe upajāya prema-dhana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.107

নিত্যসিদ্ধ কৃষ্ণপ্রেম ‘সাধ্য’ কভু নয় ।
শ্রবণাদি-শুদ্ধচিত্তে করয়ে উদয় ॥ ১০৭ ॥
nitya-siddha kṛṣṇa-prema ‘sādhya’ kabhu naya
śravaṇādi-śuddha-citte karaye udaya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.108

এই ত সাধনভক্তি — দুই ত’ প্রকার ।
এক ‘বৈধী ভক্তি’, ‘রাগানুগা-ভক্তি’ আর ॥ ১০৮ ॥
ei ta sādhana-bhakti — dui ta’ prakāra
eka ‘vaidhī bhakti’, ‘rāgānugā-bhakti’ āra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.109

রাগহীন জন ভজে শাস্ত্রের আজ্ঞায় ।
‘বৈধী ভক্তি’ বলি’ তারে সর্বশাস্ত্রে গায় ॥ ১০৯ ॥
rāga-hīna jana bhaje śāstrera ājñāya
‘vaidhī bhakti’ bali’ tāre sarva-śāstre gāya

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.110

তস্মাদ্ভারত সর্বাত্মা ভগবান্‌ হরিরীশ্বরঃ ।
শ্রোতব্যঃ কীর্তিতব্যশ্চ স্মর্তব্যশ্চেচ্ছতাভয়ম্‌ ॥ ১১০ ॥
tasmād bhārata sarvātmā
bhagavān harir īśvaraḥ
śrotavyaḥ kīrtitavyaś ca
smartavyaś cecchatābhayam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.111

মুখবাহূরুপাদেভ্যঃ পুরুষস্যাশ্রমৈঃ সহ ।
চত্বারো জজ্ঞিরে বর্ণা গুণৈর্বিপ্রাদয়ঃ পৃথক্‌ ॥ ১১১ ॥
mukha-bāhūru-pādebhyaḥ
puruṣasyāśramaiḥ saha
catvāro jajñire varṇā
guṇair viprādayaḥ pṛthak

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.112

য এষাং পুরুষং সাক্ষাদাত্ম-প্রভবমীশ্বরম্‌ ।
ন ভজন্ত্যবজানন্তি স্থানাদ্‌ ভ্রষ্টাঃ পতন্ত্যধঃ ॥ ১১২ ॥
ya eṣāṁ puruṣaṁ sākṣād
ātma-prabhavam īśvaram
na bhajanty avajānanti
sthānād bhraṣṭāḥ patanty adhaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.113

স্মর্তব্যঃ সততং বিষ্ণুর্বিস্মর্তব্যো ন জাতুচিৎ ।
সর্বে বিধিনিষেধাঃ স্যুরেতয়োরেব কিঙ্করাঃ ॥ ১১৩ ॥
smartavyaḥ satataṁ viṣṇur
vismartavyo na jātucit
sarve vidhi-niṣedhāḥ syur
etayor eva kiṅkarāḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.114

বিবিধাঙ্গ সাধনভক্তির বহুত বিস্তার ।
সংক্ষেপে কহিয়ে কিছু সাধনাঙ্গ-সার ॥ ১১৪ ॥
vividhāṅga sādhana-bhaktira bahuta vistāra
saṅkṣepe kahiye kichu sādhanāṅga-sāra

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.115

গুরুপাদাশ্রয়, দীক্ষা, গুরুর সেবন ।
সদ্ধর্মশিক্ষা-পৃচ্ছা সাধুমার্গানুগমন ॥ ১১৫ ॥
guru-pādāśraya, dīkṣā, gurura sevana
sad-dharma-śikṣā-pṛcchā, sādhu-mārgānugamana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.116

কৃষ্ণপ্রীত্যে ভোগত্যাগ, কৃষ্ণতীর্থে বাস ।
যাবন্নিৰ্বাহ-প্রতিগ্রহ, একাদশ্যুপবাস ॥ ১১৬ ॥
kṛṣṇa-prītye bhoga-tyāga, kṛṣṇa-tīrthe vāsa
yāvan-nirvāha-pratigraha, ekādaśy-upavāsa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.117

ধাত্র্যশ্বত্থগোবিপ্র-বৈষ্ণব-পূজন ।
সেবা-নামাপরাধাদি দূরে বিসর্জন ॥ ১১৭ ॥
dhātry-aśvattha-go-vipra-vaiṣṇava-pūjana
sevā-nāmāparādhādi dūre visarjana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.118

অবৈষ্ণব-সঙ্গ-ত্যাগ, বহুশিষ্য না করিব ।
বহুগ্রন্থ-কলাভ্যাস-ব্যাখ্যান বর্জিব ॥ ১১৮ ॥
avaiṣṇava-saṅga-tyāga, bahu-śiṣya nā kariba
bahu-grantha-kalābhyāsa-vyākhyāna varjiba

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.119

হানি-লাভে সম, শোকাদির বশ না হইব ।
অন্যদেব, অন্যশাস্ত্র নিন্দা না করিব ॥ ১১৯ ॥
hāni-lābhe sama, śokādira vaśa nā ha-iba
anya-deva, anya-śāstra nindā nā kariba

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.120

বিষ্ণুবৈষ্ণব-নিন্দা, গ্ৰাম্যবার্তা না শুনিব ।
প্রাণিমাত্রে মনোবাক্যে উদ্বেগ না দিব ॥ ১২০ ॥
viṣṇu-vaiṣṇava-nindā, grāmya-vārtā nā śuniba
prāṇi-mātre mano-vākye udvega nā diba

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.121

শ্রবণ, কীর্তন স্মরণ, পূজন, বন্দন ।
পরিচর্যা, দাস্য, সখ্য, আত্মনিবেদন ॥ ১২১ ॥
śravaṇa, kīrtana, smaraṇa, pūjana, vandana
paricaryā, dāsya, sakhya, ātma-nivedana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.122

অগ্রে নৃত্য, গীত, বিজ্ঞপ্তি, দণ্ডবন্নতি ।
অভ্যুত্থান, অনুব্রজ্যা, তীর্থগৃহে গতি ॥ ১২২ ॥
agre nṛtya, gīta, vijñapti, daṇḍavan-nati
abhyutthāna, anuvrajyā, tīrtha-gṛhe gati

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.123

পরিক্রমা, স্তবপাঠ, জপ, সঙ্কীর্তন ।
ধূপ-মাল্য-গন্ধ-মহাপ্রসাদ-ভোজন ॥ ১২৩ ॥
parikramā, stava-pāṭha, japa, saṅkīrtana
dhūpa-mālya-gandha-mahāprasāda-bhojana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.124

আরাত্রিক-মহোত্সব-শ্রীমূর্তি-দর্শন ।
নিজপ্রিয়-দান, ধ্যান, তদীয়-সেবন ॥ ১২৪ ॥
ārātrika-mahotsava-śrīmūrti-darśana
nija-priya-dāna, dhyāna, tadīya-sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.125

‘তদীয়’ — তুলসী, বৈষ্ণব, মথুরা, ভাগবত ।
এই চারির সেবা হয় কৃষ্ণের অভিমত ॥ ১২৫ ॥
‘tadīya’ — tulasī, vaiṣṇava, mathurā, bhāgavata
ei cārira sevā haya kṛṣṇera abhimata

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.126

কৃষ্ণার্থে অখিল-চেষ্টা, তত্কৃপাবলোকন ।
জন্ম-দিনাদি-মহোৎসব লঞা ভক্তগণ ॥ ১২৬ ॥
kṛṣṇārthe akhila-ceṣṭā, tat-kṛpāvalokana
janma-dinādi-mahotsava lañā bhakta-gaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.127

সর্বথা শরণাপত্তি, কার্তিকাদি-ব্রত ।
‘চতুঃষষ্টি অঙ্গ’ এই পরম-মহত্ত্ব ॥ ১২৭ ॥
sarvathā śaraṇāpatti, kārtikādi-vrata
‘catuḥ-ṣaṣṭi aṅga’ ei parama-mahattva

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.128

সাধুসঙ্গ, নামকীর্তন, ভাগবতশ্রবণ ।
মথুরাবাস, শ্রীমূর্তির শ্রদ্ধায় সেবন ॥ ১২৮ ॥
sādhu-saṅga, nāma-kīrtana, bhāgavata-śravaṇa
mathurā-vāsa, śrī-mūrtira śraddhāya sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.129

সকলসাধন-শ্রেষ্ঠ এই পঞ্চ অঙ্গ ।
কৃষ্ণপ্রেম জন্মায় এই পাঁচের অল্প সঙ্গ ॥ ১২৯ ॥
sakala-sādhana-śreṣṭha ei pañca aṅga
kṛṣṇa-prema janmāya ei pāṅcera alpa saṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.130

শ্রদ্ধা বিশেষতঃ প্রীতিঃ শ্রীমূর্তেরঙ্ঘ্রিসেবনে ॥ ১৩০ ॥
śraddhā viśeṣataḥ prītiḥ
śrī-mūrter aṅghri-sevane

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.131

শ্রীমদ্ভাগবতার্থানামাস্বাদো রসিকৈঃ সহ ।
সজাতীয়াশয়ে স্নিগ্ধে সাধৌ সঙ্গঃ স্বতো বরে ॥ ১৩১ ॥
śrīmad-bhāgavatārthānām
āsvādo rasikaiḥ saha
sajātīyāśaye snigdhe
sādhau saṅgaḥ svato vare

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.132

নামসংকীর্তনং শ্রীমন্মথুরামণ্ডলে স্থিতিঃ ॥ ১৩২ ॥
nāma-saṅkīrtanaṁ śrīman-
mathurā-maṇḍale sthitiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.133

দুরূহাদ্ভুতবীর্যেঽস্মিন্‌ শ্রদ্ধা দূরেঽস্তু পঞ্চকে ।
যত্র স্বল্পোঽপি সম্বন্ধঃ সদ্ধিয়াং ভাবজন্মনে ॥ ১৩৩ ॥
durūhādbhuta-vīrye ’smin
śraddhā dūre ’stu pañcake
yatra sv-alpo ’pi sambandhaḥ
sad-dhiyāṁ bhāva-janmane

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.134

‘এক’ অঙ্গ সাধে, কেহ সাধে ‘বহু’ অঙ্গ ।
‘নিষ্ঠা’ হৈলে উপজয় প্রেমের তরঙ্গ ॥ ১৩৪ ॥
‘eka’ aṅga sādhe, keha sādhe ‘bahu’ aṅga
‘niṣṭhā’ haile upajaya premera taraṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.135

‘এক’ অঙ্গে সিদ্ধি পাইল বহু ভক্তগণ ।
অম্বরীষাদি ভক্তের ‘বহু’ অঙ্গ-সাধন ॥ ১৩৫ ॥
‘eka’ aṅge siddhi pāila bahu bhakta-gaṇa
ambarīṣādi bhaktera ‘bahu’ aṅga-sādhana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.136

শ্রীবিষ্ণোঃ শ্রবণে পরীক্ষিদভবদ্বৈয়াসকিঃ কীর্তনে
প্রহ্লাদঃ স্মরণে তদঙ্ঘ্রিভজনে লক্ষ্মীঃ পৃথুঃ পূজনে ।
অক্রূরস্ত্বভিবন্দনে কপিপতির্দাস্যেঽথ সখ্যেঽর্জুনঃ
সর্বস্বাত্মনিবেদনে বলিরভূৎ কৃষ্ণাপ্তিরেষাং পরা ॥ ১৩৬ ॥
śrī-viṣṇoḥ śravaṇe parīkṣid abhavad vaiyāsakiḥ kīrtane
prahlādaḥ smaraṇe tad-aṅghri-bhajane lakṣmīḥ pṛthuḥ pūjane
akrūras tv abhivandane kapi-patir dāsye ’tha sakhye ’rjunaḥ
sarva-svātma-nivedane balir abhūt kṛṣṇāptir eṣāṁ parā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.137-139

স বৈ মনঃ কৃষ্ণপদারবিন্দয়ো-
র্বচাংসি বৈকুণ্ঠগুণানুবর্ণনে ।
করৌ হরের্মন্দিরমার্জনাদিষু
শ্রুতিঞ্চকারাচ্যুত-সৎকথোদয়ে ॥ ১৩৭ ॥
মুকুন্দলিঙ্গালয়দর্শনে দৃশৌ
তদ্‌ভৃত্যগাত্রস্পরশেঽঙ্গসঙ্গমম্ ।
ঘ্রাণঞ্চ তৎপাদসরোজসৌরভে
শ্রীমত্তুলস্যা রসনাং তদর্পিতে ॥ ১৩৮ ॥
পাদৌ হরেঃ ক্ষেত্রপদানুসর্পণে
শিরো হৃষীকেশ-পদাভিবন্দনে ।
কামঞ্চ দাস্যে ন তু কামকাম্যয়া
যথোত্তমঃশ্লোকজনাশ্রয়া রতিঃ ॥ ১৩৯ ॥
sa vai manaḥ kṛṣṇa-padāravindayor
vacāṁsi vaikuṇṭha-guṇānuvarṇane
karau harer mandira-mārjanādiṣu
śrutiṁ cakārācyuta-sat-kathodaye
mukunda-liṅgālaya-darśane dṛśau
tad-bhṛtya-gātra-sparaśe ’ṅga-saṅgamam
ghrāṇaṁ ca tat-pāda-saroja-saurabhe
śrīmat-tulasyā rasanāṁ tad-arpite
pādau hareḥ kṣetra-padānusarpaṇe
śiro hṛṣīkeśa-padābhivandane
kāmaṁ ca dāsye na tu kāma-kāmyayā
yathottamaḥśloka-janāśrayā ratiḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.140

কাম ত্যজি’ কৃষ্ণ ভজে শাস্ত্র-আজ্ঞা মানি’ ।
দেব-ঋষি-পিত্রাদিকের কভু নহে ঋণী ॥ ১৪০ ॥
kāma tyaji’ kṛṣṇa bhaje śāstra-ājñā māni’
deva-ṛṣi-pitrādikera kabhu nahe ṛṇī

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.141

দেবর্ষিভূতাপ্তনৃণাং পিতৄণাং
ন কিঙ্করো নায়মৃণী চ রাজন্‌ ।
সর্বাত্মনা যঃ শরণং শরণ্যং
গতো মুকুন্দং পরিহৃত্য কর্তম্‌ ॥ ১৪১ ॥
devarṣi-bhūtāpta-nṛṇāṁ pitṝṇāṁ
na kiṅkaro nāyam ṛṇī ca rājan
sarvātmanā yaḥ śaraṇaṁ śaraṇyaṁ
gato mukundaṁ parihṛtya kartam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.142

বিধি-ধর্ম ছাড়ি’ ভজে কৃষ্ণের চরণ ।
নিষিদ্ধ পাপাচারে তার কভু নহে মন ॥ ১৪২ ॥
vidhi-dharma chāḍi’ bhaje kṛṣṇera caraṇa
niṣiddha pāpācāre tāra kabhu nahe mana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.143

অজ্ঞানে বা হয় যদি ‘পাপ’ উপস্থিত ।
কৃষ্ণ তাঁরে শুদ্ধ করে, না করায় প্রায়শ্চিত্ত ॥ ১৪৩ ॥
ajñāne vā haya yadi ‘pāpa’ upasthita
kṛṣṇa tāṅre śuddha kare, nā karāya prāyaścitta

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.144

স্বপাদমূলং ভজতঃ প্রিয়স্য
ত্যক্তান্যভাবস্য হরিঃ পরেশঃ ।
বিকর্ম যচ্চোৎপতিতং কথঞ্চিদ্
ধুনোতি সর্বং হৃদি সন্নিবিষ্টঃ ॥ ১৪৪ ॥
sva-pāda-mūlaṁ bhajataḥ priyasya
tyaktānya-bhāvasya hariḥ pareśaḥ
vikarma yac cotpatitaṁ kathañcid
dhunoti sarvaṁ hṛdi sanniviṣṭaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.145

জ্ঞান-বৈরাগ্যাদি — ভক্তির কভু নহে ‘অঙ্গ’ ।
অহিংসাযম-নিয়মাদি বুলে কৃষ্ণভক্ত-সঙ্গ ॥ ১৪৫ ॥
jñāna-vairāgyādi — bhaktira kabhu nahe ‘aṅga’
ahiṁsā-yama-niyamādi bule kṛṣṇa-bhakta-saṅga

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.146

তস্মান্মদ্ভক্তিযুক্তস্য যোগিনো বৈ মদাত্মনঃ ।
ন জ্ঞানং ন চ বৈরাগ্যং প্রায়ঃ শ্রেয়ো ভবেদিহ ॥ ১৪৬ ॥
tasmān mad-bhakti-yuktasya
yogino vai mad-ātmanaḥ
na jñānaṁ na ca vairāgyaṁ
prāyaḥ śreyo bhaved iha

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.147

এতে ন হ্যদ্ভুতা ব্যাধ তবাহিংসাদয়ো গুণাঃ ।
হরিভক্তৌ প্রবৃত্তা যে ন তে স্যুঃ পরতাপিনঃ ॥ ১৪৭ ॥
ete na hy adbhutā vyādha
tavāhiṁsādayo guṇāḥ
hari-bhaktau pravṛttā ye
na te syuḥ para-tāpinaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.148

বৈধীভক্তি-সাধনের কহিলুঁ বিবরণ ।
রাগানুগা-ভক্তির লক্ষণ শুন, সনাতন ॥ ১৪৮ ॥
vaidhī-bhakti-sādhanera kahiluṅ vivaraṇa
rāgānugā-bhaktira lakṣaṇa śuna, sanātana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.149

রাগাত্মিকা-ভক্তি — ‘মুখ্যা’ ব্রজবাসি-জনে ।
তার অনুগত ভক্তির ‘রাগানুগা’-নামে ॥ ১৪৯ ॥
rāgātmikā-bhakti — ‘mukhyā’ vraja-vāsi-jane
tāra anugata bhaktira ‘rāgānugā’-nāme

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.150

ইষ্টে স্বারসিকী রাগঃ পরমাবিষ্টতা ভবেৎ ।
তন্ময়ী যা ভবেদ্ভক্তিঃ সাত্র রাগাত্মিকোদিতা ॥ ১৫০ ॥
iṣṭe svārasikī rāgaḥ
paramāviṣṭatā bhavet
tan-mayī yā bhaved bhaktiḥ
sātra rāgātmikoditā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.151

ইষ্টে ‘গাঢ়-তৃষ্ণা’ — রাগের স্বরূপ-লক্ষণ ।
ইষ্টে ‘আবিষ্টতা’ — এই তটস্থ-লক্ষণ ॥ ১৫১ ॥
iṣṭe ‘gāḍha-tṛṣṇā’ — rāgera svarūpa-lakṣaṇa
iṣṭe ‘āviṣṭatā’ — ei taṭastha-lakṣaṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.152

রাগময়ী-ভক্তির হয় ‘রাগাত্মিকা’ নাম ।
তাহা শুনি’ লুব্ধ হয় কোন ভাগ্যবান্ ॥ ১৫২ ॥
rāgamayī-bhaktira haya ‘rāgātmikā’ nāma
tāhā śuni’ lubdha haya kona bhāgyavān

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.153

লোভে ব্রজবাসীর ভাবে করে অনুগতি ।
শাস্ত্রযুক্তি নাহি মানে — রাগানুগার প্রকৃতি ॥ ১৫৩ ॥
lobhe vraja-vāsīra bhāve kare anugati
śāstra-yukti nāhi māne — rāgānugāra prakṛti

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.154

বিরাজন্তীমভিব্যক্তাং ব্ৰজবাসিজনাদিষু ।
রাগাত্মিকামনুসৃতা যা সা রাগানুগোচ্যতে ॥ ১৫৪ ॥
virājantīm abhivyaktāṁ
vraja-vāsi-janādiṣu
rāgātmikām anusṛtā
yā sā rāgānugocyate

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.155

তত্তদ্ভাবাদিমাধুর্যে শ্রুতে ধীর্যদপেক্ষতে ।
নাত্র শাস্ত্রং ন যুক্তিঞ্চ তল্লোভোৎপত্তিলক্ষণম্ ॥ ১৫৫ ॥
tat-tad-bhāvādi-mādhurye
śrute dhīr yad apekṣate
nātra śāstraṁ na yuktiṁ ca
tal lobhotpatti-lakṣaṇam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.156-157

বাহ্য, অন্তর, — ইহার দুই ত’ সাধন ।
‘বাহ্যে’ সাধক-দেহে করে শ্রবণ-কীর্তন ॥ ১৫৬ ॥
‘মনে’ নিজ-সিদ্ধদেহ করিয়া ভাবন ।
রাত্রি-দিনে করে ব্ৰজে কৃষ্ণের সেবন ॥ ১৫৭ ॥
bāhya, antara, — ihāra dui ta’ sādhana
‘bāhye’ sādhaka-dehe kare śravaṇa-kīrtana
‘mane’ nija-siddha-deha kariyā bhāvana
rātri-dine kare vraje kṛṣṇera sevana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.158

সেবা সাধকরূপেণ সিদ্ধরূপেণ চাত্র হি ।
তদ্ভাবলিপ্সুনা কার্যা ব্রজলোকানুসারতঃ ॥ ১৫৮ ॥
sevā sādhaka-rūpeṇa
siddha-rūpeṇa cātra hi
tad-bhāva-lipsunā kāryā
vraja-lokānusārataḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.159

নিজাভীষ্ট কৃষ্ণপ্রেষ্ঠ পাছেত’ লাগিয়া ।
নিরন্তর সেবা করে অন্তর্মনা হঞা ॥ ১৫৯ ॥
nijābhīṣṭa kṛṣṇa-preṣṭha pācheta’ lāgiyā
nirantara sevā kare antarmanā hañā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.160

কৃষ্ণং স্মরন্‌ জনঞ্চাস্য প্রেষ্ঠং নিজসমীহিতম্‌ ।
তত্তৎকথা-রতশ্চাসৌ কুর্যাদ্বাসং ব্রজে সদা ॥ ১৬০ ॥
kṛṣṇaṁ smaran janaṁ cāsya
preṣṭhaṁ nija-samīhitam
tat-tat-kathā-rataś cāsau
kuryād vāsaṁ vraje sadā

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.161

দাস-সখা-পিত্রাদি-প্রেয়সীর গণ ।
রাগমার্গে নিজ-নিজ-ভাবের গণন ॥ ১৬১ ॥
dāsa-sakhā-pitrādi-preyasīra gaṇa
rāga-mārge nija-nija-bhāvera gaṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.162

ন কর্হিচিন্মৎপরাঃ শান্তরূপে
নঙ্ক্ষ্যন্তি নো মেঽনিমিষো লেঢ়ি হেতিঃ ।
যেষামহং প্রিয় আত্মা সুতশ্চ
সখা গুরুঃ সুহৃদো দৈবমিষ্টম্‌ ॥ ১৬২ ॥
na karhicin mat-parāḥ śānta-rūpe
naṅkṣyanti no me ’nimiṣo leḍhi hetiḥ
yeṣām ahaṁ priya ātmā sutaś ca
sakhā guruḥ suhṛdo daivam iṣṭam

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.163

পতিপুত্রসুহৃদ্‌ভ্রাতৃ পিতৃবন্মিত্রবদ্ধরিম্ ।
যে ধ্যায়ন্তি সদোদ্‌যুক্তাস্তেভ্যোঽপীহ নমো নমঃ ॥ ১৬৩ ॥
pati-putra-suhṛd-bhrātṛ-
pitṛvan mitravad dharim
ye dhyāyanti sadodyuktās
tebhyo ’pīha namo namaḥ

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.164

এই মত করে যেবা রাগানুগা-ভক্তি ।
কৃষ্ণের চরণে তাঁর উপজয় ‘প্রীতি’ ॥ ১৬৪ ॥
ei mata kare yebā rāgānugā-bhakti
kṛṣṇera caraṇe tāṅra upajaya ‘prīti’

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.165

প্রীত্যঙ্কুরে ‘রতি’, ‘ভাব’ — হয় দুই নাম ।
যাহা হৈতে বশ হন শ্রীভগবান্‌ ॥ ১৬৫ ॥
prīty-aṅkure ‘rati’, ‘bhāva’ — haya dui nāma
yāhā haite vaśa hana śrī-bhagavān

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.166

যাহা হৈতে পাই কৃষ্ণের প্রেম-সেবন ।
এইত’ কহিলুঁ ‘অভিধেয়’-বিবরণ ॥ ১৬৬ ॥
yāhā haite pāi kṛṣṇera prema-sevana
eita’ kahiluṅ ‘abhidheya’-vivaraṇa

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.167

অভিধেয়, সাধন-ভক্তি এবে কহিলুঁ সনাতন ।
সংক্ষেপে কহিলুঁ, বিস্তার না যায় বর্ণন ॥ ১৬৭ ॥
abhidheya, sādhana-bhakti ebe kahiluṅ sanātana
saṅkṣepe kahiluṅ, vistāra nā yāya varṇana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.168

অভিধেয় সাধনভক্তি শুনে যেই জন ।
অচিরাৎ পায় সেই কৃষ্ণপ্রেমধন ॥ ১৬৮ ॥
abhidheya sādhana-bhakti śune yei jana
acirāt pāya sei kṛṣṇa-prema-dhana

Read in JAPA TIME Library

CC Madhya 22.169

শ্রীরূপ-রঘুনাথ-পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ১৬৯ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Read in JAPA TIME Library