JAPA TIME

Sanskrit, IAST, and official Vedabase links

LIVE DARSHAN & DAILY PRACTICE

Madhya-līlā — Chapter 9: Original Text and IAST

Madhya-līlā — Chapter 9: original text, IAST, and official Vedabase links.

Madhya-līlā — Chapter 9

CC Madhya 9.1

নানামতগ্রাহগ্রস্তান্ দাক্ষিণাত্যজনদ্বিপান্ ।
কৃপারিণা বিমুচ্যৈতান্ গৌরশ্চক্রে স বৈষ্ণবান্ ॥ ১ ॥
nānā-mata-grāha-grastān
dākṣiṇātya-jana-dvipān
kṛpāriṇā vimucyaitān
gauraś cakre sa vaiṣṇavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.2

জয় জয় শ্রীচৈতন্য জয় নিত্যানন্দ ।
জয়াদ্বৈতচন্দ্র জয় গৌরভক্তবৃন্দ ॥ ২ ॥
jaya jaya śrī-caitanya jaya nityānanda
jayādvaita-candra jaya gaura-bhakta-vṛnda

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.3

দক্ষিণগমন প্রভুর অতি বিলক্ষণ ।
সহস্র সহস্র তীর্থ কৈল দরশন ॥ ৩ ॥
dakṣiṇa-gamana prabhura ati vilakṣaṇa
sahasra sahasra tīrtha kaila daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.4

সেই সব তীর্থ স্পর্শি’ মহাতীর্থ কৈল ।
সেই ছলে সেই দেশের লোক নিস্তারিল ॥ ৪ ॥
sei saba tīrtha sparśi’ mahā-tīrtha kaila
sei chale sei deśera loka nistārila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.5

সেই সব তীর্থের ক্রম কহিতে না পারি ।
দক্ষিণ-বামে তীর্থ-গমন হয় ফেরাফেরি ॥ ৫ ॥
sei saba tīrthera krama kahite nā pāri
dakṣiṇa-vāme tīrtha-gamana haya pherāpheri

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.6

অতএব নাম-মাত্র করিয়ে গণন ।
কহিতে না পারি তার যথা অনুক্রম ॥ ৬ ॥
ataeva nāma-mātra kariye gaṇana
kahite nā pāri tāra yathā anukrama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.7-8

পূর্ববৎ পথে যাইতে যে পায় দরশন ।
যেই গ্রামে যায়, সে গ্রামের যত জন ॥ ৭ ॥
সবেই বৈষ্ণব হয়, কহে ‘কৃষ্ণ’ ‘হরি’ ।
অন্য গ্রাম নিস্তারয়ে সেই ‘বৈষ্ণব’ করি’ ॥ ৮ ॥
pūrvavat pathe yāite ye pāya daraśana
yei grāme yāya, se grāmera yata jana
sabei vaiṣṇava haya, kahe ‘kṛṣṇa’ ‘hari’
anya grāma nistāraye sei ‘vaiṣṇava’ kari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.9

দক্ষিণ দেশের লোক অনেক প্রকার ।
কেহ জ্ঞানী, কেহ কর্মী, পাষণ্ডী অপার ॥ ৯ ॥
dakṣiṇa deśera loka aneka prakāra
keha jñānī, keha karmī, pāṣaṇḍī apāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.10

সেই সব লোক প্রভুর দর্শনপ্রভাবে ।
নিজ-নিজ-মত ছাড়ি’ হইল বৈষ্ণবে ॥ ১০ ॥
sei saba loka prabhura darśana-prabhāve
nija-nija-mata chāḍi’ ha-ila vaiṣṇave

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.11

বৈষ্ণবের মধ্যে রাম-উপাসক সব ।
কেহ ‘তত্ত্ববাদী’, কেহ হয় ‘শ্রীবৈষ্ণব’ ॥ ১১ ॥
vaiṣṇavera madhye rāma-upāsaka saba
keha ‘tattvavādī’, keha haya ‘śrī-vaiṣṇava’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.12

সেই সব বৈষ্ণব মহাপ্রভুর দর্শনে ।
কৃষ্ণ-উপাসক হৈল, লয় কৃষ্ণনামে ॥ ১২॥
sei saba vaiṣṇava mahāprabhura darśane
kṛṣṇa-upāsaka haila, laya kṛṣṇa-nāme

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.13

রাম! রাঘব! রাম! রাঘব! রাম! রাঘব! পাহি মাম্ ।
কৃষ্ণ! কেশব! কৃষ্ণ! কেশব! কৃষ্ণ! কেশব! রক্ষ মাম্ ॥ ১৩ ॥
rāma! rāghava! rāma! rāghava! rāma! rāghava! pāhi mām
kṛṣṇa! keśava! kṛṣṇa! keśava! kṛṣṇa! keśava! rakṣa mām

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.14

এই শ্লোক পথে পড়ি’ করিলা প্রয়াণ ।
গৌতমী-গঙ্গায় যাই’ কৈল গঙ্গাস্নান ॥ ১৪ ॥
ei śloka pathe paḍi’ karilā prayāṇa
gautamī-gaṅgāya yāi’ kaila gaṅgā-snāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.15

মল্লিকার্জুন-তীর্থে যাই’ মহেশ দেখিল ।
তাহাঁ সব লোকে কৃষ্ণনাম লওয়াইল ॥ ১৫ ॥
mallikārjuna-tīrthe yāi’ maheśa dekhila
tāhāṅ saba loke kṛṣṇa-nāma laoyāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.16

রামদাস মহাদেবে করিল দরশন ।
অহোবল-নৃসিংহেরে করিলা গমন ॥ ১৬ ॥
rāmadāsa mahādeve karila daraśana
ahovala-nṛsiṁhere karilā gamana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.17

নৃসিংহ দেখিয়া তাঁরে কৈল নতি-স্তুতি ।
সিদ্ধবট গেলা যাহাঁ মূর্তি সীতাপতি ॥ ১৭ ॥
nṛsiṁha dekhiyā tāṅre kaila nati-stuti
siddhavaṭa gelā yāhāṅ mūrti sītāpati

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.18

রঘুনাথ দেখি’ কৈল প্রণতি স্তবন ।
তাহাঁ এক বিপ্র প্রভুর কৈল নিমন্ত্রণ ॥ ১৮ ॥
raghunātha dekhi’ kaila praṇati stavana
tāhāṅ eka vipra prabhura kaila nimantraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.19

সেই বিপ্র রামনাম নিরন্তর লয় ।
‘রাম’ ‘রাম’ বিনা অন্য বাণী না কহয় ॥ ১৯ ॥
sei vipra rāma-nāma nirantara laya
‘rāma’ ‘rāma’ vinā anya vāṇī nā kahaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.20

সেই দিন তাঁর ঘরে রহি’ ভিক্ষা করি’ ।
তাঁরে কৃপা করি’ আগে চলিলা গৌরহরি ॥ ২০ ॥
sei dina tāṅra ghare rahi’ bhikṣā kari’
tāṅre kṛpā kari’ āge calilā gaurahari

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.21

স্কন্দক্ষেত্র-তীর্থে কৈল স্কন্দ দরশন ।
ত্রিমঠ আইলা, তাঁহা দেখি’ ত্রিবিক্রম ॥ ২১ ॥
skanda-kṣetra-tīrthe kaila skanda daraśana
trimaṭha āilā, tāhāṅ dekhi’ trivikrama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.22

পুনঃ সিদ্ধবট আইলা সেই বিপ্র-ঘরে ।
সেই বিপ্র কৃষ্ণনাম লয় নিরন্তরে ॥ ২২ ॥
punaḥ siddhavaṭa āilā sei vipra-ghare
sei vipra kṛṣṇa-nāma laya nirantare

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.23

ভিক্ষা করি’ মহাপ্রভু তাঁরে প্রশ্ন কৈল ।
“কহ বিপ্র, এই তোমার কোন্ দশা হৈল ॥ ২৩ ॥
bhikṣā kari’ mahāprabhu tāṅre praśna kaila
‘‘kaha vipra, ei tomāra kon daśā haila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.24

পূর্বে তুমি নিরন্তর লৈতে রামনাম ।
এবে কেনে নিরন্তর লও কৃষ্ণনাম ॥” ২৪ ॥
pūrve tumi nirantara laite rāma-nāma
ebe kene nirantara lao kṛṣṇa-nāma’’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.25

বিপ্র বলে, — এই তোমার দর্শন-প্রভাবে ।
তোমা দেখি’ গেল মোর আজন্ম স্বভাবে ॥ ২৫ ॥
vipra bale, — ei tomāra darśana-prabhāve
tomā dekhi’ gela mora ājanma svabhāve

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.26

বাল্যাবধি রামনাম-গ্রহণ আমার ।
তোমা দেখি’ কৃষ্ণনাম আইল একবার ॥ ২৬ ॥
bālyāvadhi rāma-nāma-grahaṇa āmāra
tomā dekhi’ kṛṣṇa-nāma āila eka-bāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.27

সেই হৈতে কৃষ্ণনাম জিহ্বাতে বসিলা ।
কৃষ্ণনাম স্ফুরে, রামনাম দূরে গেলা ॥ ২৭ ॥
sei haite kṛṣṇa-nāma jihvāte vasilā
kṛṣṇa-nāma sphure, rāma-nāma dūre gelā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.28

বাল্যকাল হৈতে মোর স্বভাব এক হয় ।
নামের মহিমা-শাস্ত্র করিয়ে সঞ্চয় ॥ ২৮ ॥
bālya-kāla haite mora svabhāva eka haya
nāmera mahimā-śāstra kariye sañcaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.29

রমন্তে যোগিনোঽনন্তে সত্যানন্দে চিদাত্মনি ।
ইতি রামপদেনাসৌ পরং ব্রহ্মাভিধীয়তে ॥ ২৯ ॥
ramante yogino ’nante
satyānande cid-ātmani
iti rāma-padenāsau
paraṁ brahmābhidhīyate

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.30

কৃষির্ভূবাচকঃ শব্দো ণশ্চ নির্বৃতিবাচকঃ ।
তয়োরৈক্যং পরং ব্রহ্ম কৃষ্ণ ইত্যভিধীয়তে ॥ ৩০ ॥
kṛṣir bhū-vācakaḥ śabdo
ṇaś ca nirvṛti-vācakaḥ
tayor aikyaṁ paraṁ brahma
kṛṣṇa ity abhidhīyate

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.31

পরংব্রহ্ম দুই নাম সমান হইল ।
পুনঃ আর শাস্ত্রে কিছু বিশেষ পাইল ॥ ৩১ ॥
paraṁ brahma dui-nāma samāna ha-ila
punaḥ āra śāstre kichu viśeṣa pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.32

রাম রামেতি রামেতি রমে রামে মনোরমে ।
সহস্রনামভিস্তুল্যং রামনাম বরাননে ॥ ৩২ ॥
rāma rāmeti rāmeti
rame rāme manorame
sahasra-nāmabhis tulyaṁ
rāma-nāma varānane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.33

সহস্রনাম্নাং পুণ্যানাং ত্রিরাবৃত্ত্যা তু যৎ ফলম্ ।
একাবৃত্ত্যা তু কৃষ্ণস্য নামৈকং তৎ প্রযচ্ছতি ॥ ৩৩ ॥
sahasra-nāmnāṁ puṇyānāṁ
trir-āvṛttyā tu yat phalam
ekāvṛttyā tu kṛṣṇasya
nāmaikaṁ tat prayacchati

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.34

এই বাক্যে কৃষ্ণ নামের মহিমা অপার ।
তথাপি লইতে নারি, শুন হেতু তার ॥ ৩৪ ॥
ei vākye kṛṣṇa-nāmera mahimā apāra
tathāpi la-ite nāri, śuna hetu tāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.35

ইষ্টদেব রাম, তাঁর নামে সুখ পাই ।
সুখ পাঞা রামনাম রাত্রিদিন গাই ॥ ৩৫ ॥
iṣṭa-deva rāma, tāṅra nāme sukha pāi
sukha pāñā rāma-nāma rātri-dina gāi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.36

তোমার দর্শনে যবে কৃষ্ণনাম আইল ।
তাহার মহিমা তবে হৃদয়ে লাগিল ॥ ৩৬ ॥
tomāra darśane yabe kṛṣṇa-nāma āila
tāhāra mahimā tabe hṛdaye lāgila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.37

সেই কৃষ্ণ তুমি সাক্ষাৎ — ইহা নির্ধারিল ।
এত কহি’ বিপ্র প্রভুর চরণে পড়িল ॥ ৩৭ ॥
sei kṛṣṇa tumi sākṣāt — ihā nirdhārila
eta kahi’ vipra prabhura caraṇe paḍila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.38

তাঁরে কৃপা করি’ প্রভু চলিলা আর দিনে ।
বৃদ্ধকাশী আসি’ কৈল শিব-দরশনে ॥ ৩৮ ॥
tāṅre kṛpā kari’ prabhu calilā āra dine
vṛddhakāśī āsi’ kaila śiva-daraśane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.39

তাহাঁ হৈতে চলি’ আগে গেলা এক গ্রামে ।
ব্রাহ্মণ-সমাজ তাহাঁ, করিল বিশ্রামে ॥ ৩৯ ॥
tāhāṅ haite cali’ āge gelā eka grāme
brāhmaṇa-samāja tāhāṅ, karila viśrāme

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.40

প্রভুর প্রভাবে লোক আইল দরশনে ।
লক্ষার্বুদ লোক আইসে না যায় গণনে ॥ ৪০ ॥
prabhura prabhāve loka āila daraśane
lakṣārbuda loka āise nā yāya gaṇane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.41

গোসাঞির সৌন্দর্য দেখি’ তাতে প্রেমাবেশ ।
সবে ‘কৃষ্ণ’ কহে, ‘বৈষ্ণব’ হৈল সর্বদেশ ॥ ৪১ ॥
gosāñira saundarya dekhi’ tāte premāveśa
sabe ‘kṛṣṇa’ kahe, ‘vaiṣṇava’ haila sarva-deśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.42

তার্কিক-মীমাংসক, যত মায়াবাদিগণ ।
সাংখ্য, পাতঞ্জল, স্মৃতি, পুরাণ, আগম ॥ ৪২ ॥
tārkika-mīmāṁsaka, yata māyāvādi-gaṇa
sāṅkhya, pātañjala, smṛti, purāṇa, āgama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.43

নিজ-নিজ-শাস্ত্রোদ্গ্রাহে সবাই প্রচণ্ড ।
সর্ব মত দুষি’ প্রভু করে খণ্ড খণ্ড ॥ ৪৩ ॥
nija-nija-śāstrodgrāhe sabāi pracaṇḍa
sarva mata duṣi’ prabhu kare khaṇḍa khaṇḍa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.44

সর্বত্র স্থাপয় প্রভু বৈষ্ণবসিদ্ধান্তে ।
প্রভুর সিদ্ধান্ত কেহ না পারে খণ্ডিতে ॥ ৪৪ ॥
sarvatra sthāpaya prabhu vaiṣṇava-siddhānte
prabhura siddhānta keha nā pāre khaṇḍite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.45

হারি’ হারি’ প্রভুমতে করেন প্রবেশ ।
এইমতে ‘বৈষ্ণব’ প্রভু কৈল দক্ষিণ দেশ ॥ ৪৫ ॥
hāri’ hāri’ prabhu-mate karena praveśa
ei-mate ‘vaiṣṇava’ prabhu kaila dakṣiṇa deśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.46

পাষণ্ডী আইল যত পাণ্ডিত্য শুনিয়া ।
গর্ব করি’ আইল সঙ্গে শিষ্যগণ লঞা ॥ ৪৬ ॥
pāṣaṇḍī āila yata pāṇḍitya śuniyā
garva kari’ āila saṅge śiṣya-gaṇa lañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.47

বৌদ্ধাচার্য মহাপণ্ডিত নিজ নবমতে ।
প্রভুর আগে উদ্গ্রাহ করি’ লাগিলা বলিতে ॥ ৪৭ ॥
bauddhācārya mahā-paṇḍita nija nava-mate
prabhura āge udgrāha kari’ lāgilā balite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.48

যদ্যপি অসম্ভাষ্য বৌদ্ধ অযুক্ত দেখিতে ।
তথাপি বলিলা প্রভু গর্ব খণ্ডাইতে ॥ ৪৮ ॥
yadyapi asambhāṣya bauddha ayukta dekhite
tathāpi balilā prabhu garva khaṇḍāite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.49

তর্কং-প্রধান বৌদ্ধশাস্ত্র ‘নব মতে’ ।
তর্কেই খণ্ডিল প্রভু, না পারে স্থাপিতে ॥ ৪৯ ॥
tarka-pradhāna bauddha-śāstra ‘nava mate’
tarkei khaṇḍila prabhu, nā pāre sthāpite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.50

বৌদ্ধাচার্য ‘নব প্রশ্ন’ সব উঠাইল ।
দৃঢ় যুক্তি-তর্কে প্রভু খণ্ড খণ্ড কৈল ॥ ৫০ ॥
bauddhācārya ‘nava praśna’ saba uṭhāila
dṛḍha yukti-tarke prabhu khaṇḍa khaṇḍa kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.51

দার্শনিক পণ্ডিত সবাই পাইল পরাজয় ।
লোকে হাস্য করে, বৌদ্ধ পাইল লজ্জা-ভয় ॥ ৫১ ॥
dārśanika paṇḍita sabāi pāila parājaya
loke hāsya kare, bauddha pāila lajjā-bhaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.52

প্রভুকে বৈষ্ণব জানি’ বৌদ্ধ ঘরে গেল ।
সকল বৌদ্ধ মিলি’ তবে কুমন্ত্রণা কৈল ॥ ৫২ ॥
prabhuke vaiṣṇava jāni’ bauddha ghare gela
sakala bauddha mili’ tabe kumantraṇā kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.53

অপবিত্র অন্ন এক থালিতে ভরিয়া ।
প্রভু-আগে নিল ‘মহাপ্রসাদ’ বলিয়া ॥ ৫৩ ॥
apavitra anna eka thālite bhariyā
prabhu-āge nila ‘mahā-prasāda’ baliyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.54

হেন কালে মহাকায় এক পক্ষী আইল ।
ঠোঁটে করি’ অন্নসহ থালি লঞা গেল ॥ ৫৪ ॥
hena-kāle mahā-kāya eka pakṣī āila
ṭhoṅṭe kari’ anna-saha thāli lañā gela

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.55

বৌদ্ধগণের উপরে অন্ন পড়ে অমেধ্য হৈয়া ।
বৌদ্ধাচার্যের মাথায় থালি পড়িল বাজিয়া ॥ ৫৫ ॥
bauddha-gaṇera upare anna paḍe amedhya haiyā
bauddhācāryera māthāya thāli paḍila bājiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.56

তেরছে পড়িল থালি, — মাথা কাটি’ গেল ।
মূর্চ্ছিত হঞা আচার্য ভূমিতে পড়িল ॥ ৫৬ ॥
terache paḍila thāli, — māthā kāṭi’ gela
mūrcchita hañā ācārya bhūmite paḍila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.57

হাহাকার করি’ কান্দে সব শিষ্যগণ ।
সবে আসি’ প্রভু-পদে লইল শরণ ॥ ৫৭ ॥
hāhākāra kari’ kānde saba śiṣya-gaṇa
sabe āsi’ prabhu-pade la-ila śaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.58

তুমি ত’ ঈশ্বর সাক্ষাৎ, ক্ষম অপরাধ ।
জীয়াও আমার গুরু, করহ প্রসাদ ॥ ৫৮ ॥
tumi ta’ īśvara sākṣāt, kṣama aparādha
jīyāo āmāra guru, karaha prasāda

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.59

প্রভু কহে, — সবে কহ ‘কৃষ্ণ’ ‘কৃষ্ণ’ ‘হরি’ ।
গুরুকর্ণে কহ কৃষ্ণনাম উচ্চ করি’ ॥ ৫৯ ॥
prabhu kahe, — sabe kaha ‘kṛṣṇa’ ‘kṛṣṇa’ ‘hari’
guru-karṇe kaha kṛṣṇa-nāma ucca kari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.60

তোমা-সবার ‘গুরু’ তবে পাইবে চেতন ।
সব বৌদ্ধ মিলি’ করে কৃষ্ণসঙ্কীর্তন ॥ ৬০ ॥
tomā-sabāra ‘guru’ tabe pāibe cetana
saba bauddha mili’ kare kṛṣṇa-saṅkīrtana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.61

গুরু-কর্ণে কহে সবে ‘কৃষ্ণ’ ‘রাম’ ‘হরি’ ।
চেতন পাঞা আচার্য বলে ‘হরি’ ‘হরি’ ॥ ৬১ ॥
guru-karṇe kahe sabe ‘kṛṣṇa’ ‘rāma’ ‘hari’
cetana pāñā ācārya bale ‘hari’ ‘hari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.62

কৃষ্ণ বলি’ আচার্য প্রভুরে করেন বিনয় ।
দেখিয়া সকল লোক হইল বিস্ময় ॥ ৬২ ॥
kṛṣṇa bali’ ācārya prabhure karena vinaya
dekhiyā sakala loka ha-ila vismaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.63

এইরূপে কৌতুক করি’ শচীর নন্দন ।
অন্তর্ধান কৈল, কেহ না পায় দর্শন ॥ ৬৩ ॥
ei-rūpe kautuka kari’ śacīra nandana
antardhāna kaila, keha nā pāya darśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.64

মহাপ্রভু চলি’ আইলা ত্রিপতি-ত্রিমল্লে ।
চতুর্ভুজ মূর্তি দেখি’ ব্যেঙ্কটাদ্র্যে চলে ॥ ৬৪ ॥
mahāprabhu cali’ āilā tripati-trimalle
catur-bhuja mūrti dekhi’ vyeṅkaṭādrye cale

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.65

ত্রিপতি আসিয়া কৈল শ্রীরাম দরশন ।
রঘুনাথ-আগে কৈল প্রণাম স্তবন ॥ ৬৫ ॥
tripati āsiyā kaila śrī-rāma daraśana
raghunātha-āge kaila praṇāma stavana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.66

স্বপ্রভাবে লোক-সবার করাঞা বিস্ময় ।
পানা-নৃসিংহে আইলা প্রভু দয়াময় ॥ ৬৬ ॥
sva-prabhāve loka-sabāra karāñā vismaya
pānā-nṛsiṁhe āilā prabhu dayā-maya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.67

নৃসিংহে প্রণতি-স্তুতি প্রেমাবেশে কৈল ।
প্রভুর প্রভাবে লোক চমৎকার হৈল ॥ ৬৭ ॥
nṛsiṁhe praṇati-stuti premāveśe kaila
prabhura prabhāve loka camatkāra haila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.68

শিবকাঞ্চী আসিয়া কৈল শিব দরশন ।
প্রভাবে ‘বৈষ্ণব’ কৈল সব শৈবগণ ॥ ৬৮ ॥
śiva-kāñcī āsiyā kaila śiva daraśana
prabhāve ‘vaiṣṇava’ kaila saba śaiva-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.69

বিষ্ণুকাঞ্চী আসি’ দেখিল লক্ষ্মী-নারায়ণ ।
প্রণাম করিয়া কৈল বহুত স্তবন ॥ ৬৯ ॥
viṣṇu-kāñcī āsi’ dekhila lakṣmī-nārāyaṇa
praṇāma kariyā kaila bahuta stavana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.70

প্রেমাবেশে নৃত্য-গীত বহুত করিল ।
দিন-দুই রহি’ লোকে’ ‘কৃষ্ণভক্ত’ কৈল ॥ ৭০ ॥
premāveśe nṛtya-gīta bahuta karila
dina-dui rahi’ loke ‘kṛṣṇa-bhakta’ kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.71

ত্রিমলয় দেখি’ গেলা ত্রিকালহস্তি-স্থানে ।
মহাদেব দেখি’ তাঁরে করিল প্রণামে ॥ ৭১ ॥
trimalaya dekhi’ gelā trikāla-hasti-sthāne
mahādeva dekhi’ tāṅre karila praṇāme

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.72

পক্ষিতীর্থ দেখি’ কৈল শিব দরশন ।
বৃদ্ধকোল-তীর্থে তবে করিলা গমন ॥ ৭২ ॥
pakṣi-tīrtha dekhi’ kaila śiva daraśana
vṛddhakola-tīrthe tabe karilā gamana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.73

শ্বেতবরাহ দেখি, তাঁরে নমস্করি’ ।
পীতাম্বর-শিব-স্থানে গেলা গৌরহরি ॥ ৭৩ ॥
śveta-varāha dekhi, tāṅre namaskari’
pītāmbara-śiva-sthāne gelā gaurahari

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.74

শিয়ালী ভৈরবী দেবী করি’ দরশন ।
কাবেরীর তীরে আইলা শচীর নন্দন ॥ ৭৪ ॥
śiyālī bhairavī devī kari’ daraśana
kāverīra tīre āilā śacīra nandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.75

গো-সমাজে শিব দেখি’ আইলা বেদাবন ।
মহাদেব দেখি’ তাঁরে করিলা বন্দন ॥ ৭৫ ॥
go-samāje śiva dekhi’ āilā vedāvana
mahādeva dekhi’ tāṅre karilā vandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.76

অমৃতলিঙ্গ-শিব দেখি’ বন্দন করিল ।
সব শিবালয়ে শৈব ‘বৈষ্ণব’ হইল ॥ ৭৬ ॥
amṛtaliṅga-śiva dekhi’ vandana karila
saba śivālaye śaiva ‘vaiṣṇava’ ha-ila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.77

দেবস্থানে আসি’ কৈল বিষ্ণু দরশন ।
শ্রী-বৈষ্ণবের সঙ্গে তাহাঁ গোষ্ঠী অনুক্ষণ ॥ ৭৭ ॥
deva-sthāne āsi’ kaila viṣṇu daraśana
śrī-vaiṣṇavera saṅge tāhāṅ goṣṭhī anukṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.78

কুম্ভকর্ণ-কপালে দেখি’ সরোবর ।
শিব-ক্ষেত্রে শিব দেখে গৌরাঙ্গসুন্দর ॥ ৭৮ ॥
kumbhakarṇa-kapāle dekhi’ sarovara
śiva-kṣetre śiva dekhe gaurāṅga-sundara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.79

পাপনাশনে বিষ্ণু কৈল দরশন ।
শ্রীরঙ্গক্ষেত্রে তবে করিলা গমন ॥ ৭৯ ॥
pāpa-nāśane viṣṇu kaila daraśana
śrī-raṅga-kṣetre tabe karilā gamana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.80

কাবেরীতে স্নান করি’ দেখি’ রঙ্গনাথ ।
স্তুতি-প্রণতি করি’ মানিলা কৃতার্থ ॥ ৮০ ॥
kāverīte snāna kari’ dekhi’ raṅganātha
stuti-praṇati kari’ mānilā kṛtārtha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.81

প্রেমাবেশে কৈল বহুত গান নর্তন ।
দেখি’ চমৎকার হৈল সব লোকের মন ॥ ৮১ ॥
premāveśe kaila bahuta gāna nartana
dekhi’ camatkāra haila saba lokera mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.82

শ্রী-বৈষ্ণব এক, — ‘ব্যেঙ্কট ভট্ট’ নাম ।
প্রভুরে নিমন্ত্রণ কৈল করিয়া সম্মান ॥ ৮২ ॥
śrī-vaiṣṇava eka, — ‘vyeṅkaṭa bhaṭṭa’ nāma
prabhure nimantraṇa kaila kariyā sammāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.83

নিজ-ঘরে লঞা কৈল পাদপ্রক্ষালন ।
সেই জল লঞা কৈল সবংশে ভক্ষণ ॥ ৮৩ ॥
nija-ghare lañā kaila pāda-prakṣālana
sei jala lañā kaila sa-vaṁśe bhakṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.84

ভিক্ষা করাঞা কিছু কৈল নিবেদন ।
চাতুর্মাস্য আসি’ প্রভু, হৈল উপসন্ন ॥ ৮৪ ॥
bhikṣā karāñā kichu kaila nivedana
cāturmāsya āsi’ prabhu, haila upasanna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.85

চাতুর্মাস্যে কৃপা করি’ রহ মোর ঘরে ।
কৃষ্ণকথা কহি’ কৃপায় উদ্ধার’ আমারে ॥ ৮৫ ॥
cāturmāsye kṛpā kari’ raha mora ghare
kṛṣṇa-kathā kahi’ kṛpāya uddhāra’ āmāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.86

তাঁর ঘরে রহিলা প্রভু কৃষ্ণকথা-রসে ।
ভট্টসঙ্গে গোঙাইল সুখে চারি মাসে ॥ ৮৬ ॥
tāṅra ghare rahilā prabhu kṛṣṇa-kathā-rase
bhaṭṭa-saṅge goṅāila sukhe cāri māse

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.87

কাবেরীতে স্নান করি’ শ্রীরঙ্গ দর্শন ।
প্রতিদিন প্রেমাবেশে করেন নর্তন ॥ ৮৭ ॥
kāverīte snāna kari’ śrī-raṅga darśana
pratidina premāveśe karena nartana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.88

সৌন্দর্যাদি প্রেমাবেশ দেখি, সর্বলোক ।
দেখিবারে আইসে, দেখে, খণ্ডে দুঃখ-শোক ॥ ৮৮ ॥
saundaryādi premāveśa dekhi, sarva-loka
dekhibāre āise, dekhe, khaṇḍe duḥkha-śoka

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.89

লক্ষ লক্ষ লোক আইল নানা-দেশ হৈতে ।
সবে কৃষ্ণনাম কহে প্রভুকে দেখিতে ॥ ৮৯ ॥
lakṣa lakṣa loka āila nānā-deśa haite
sabe kṛṣṇa-nāma kahe prabhuke dekhite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.90

কৃষ্ণনাম বিনা কেহ নাহি কহে আর ।
সবে কৃষ্ণভক্ত হৈল, — লোকে চমৎকার ॥ ৯০ ॥
kṛṣṇa-nāma vinā keha nāhi kahe āra
sabe kṛṣṇa-bhakta haila, — loke camatkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.91

শ্রীরঙ্গক্ষেত্রে বৈসে যত বৈষ্ণব-ব্রাহ্মণ ।
এক এক দিন সবে কৈল নিমন্ত্রণ ॥ ৯১ ॥
śrī-raṅga-kṣetre vaise yata vaiṣṇava-brāhmaṇa
eka eka dina sabe kaila nimantraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.92

এক এক দিনে চাতুর্মাস্য পূর্ণ হৈল ।
কতক ব্রাহ্মণ ভিক্ষা দিতে না পাইল ॥ ৯২ ॥
eka eka dine cāturmāsya pūrṇa haila
kataka brāhmaṇa bhikṣā dite nā pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.93

সেই ক্ষেত্রে রহে এক বৈষ্ণব-ব্রাহ্মণ ।
দেবালয়ে আসি’ করে গীতা আবর্তন ॥ ৯৩ ॥
sei kṣetre rahe eka vaiṣṇava-brāhmaṇa
devālaye āsi’ kare gītā āvartana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.94

অষ্টাদশাধ্যায় পড়ে আনন্দ-আবেশে ।
অশুদ্ধ পড়েন, লোক করে উপহাসে ॥ ৯৪ ॥
aṣṭādaśādhyāya paḍe ānanda-āveśe
aśuddha paḍena, loka kare upahāse

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.95

কেহ হাসে, কেহ নিন্দে, তাহা নাহি মানে ।
আবিষ্ট হঞা গীতা পড়ে আনন্দিত-মনে ॥ ৯৫ ॥
keha hāse, keha ninde, tāhā nāhi māne
āviṣṭa hañā gītā paḍe ānandita-mane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.96

পুলকাশ্রু, কম্প, স্বেদ, — যাবৎ পঠন ।
দেখি’ আনন্দিত হৈল মহাপ্রভুর মন ॥ ৯৬ ॥
pulakāśru, kampa, sveda, — yāvat paṭhana
dekhi’ ānandita haila mahāprabhura mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.97

মহাপ্রভু পুছিল তাঁরে, শুন, মহাশয় ।
কোন্ অর্থ জানি’ তোমার এত সুখ হয় ॥ ৯৭ ॥
mahāprabhu puchila tāṅre, śuna, mahāśaya
kon artha jāni’ tomāra eta sukha haya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.98

বিপ্র কহে, — মূর্খ আমি, শব্দার্থ না জানি ।
শুদ্ধাশুদ্ধ গীতা পড়ি, গুরু-আজ্ঞা মানি’ ॥ ৯৮ ॥
vipra kahe, — mūrkha āmi, śabdārtha nā jāni
śuddhāśuddha gītā paḍi, guru-ājñā māni’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.99

অর্জুনের রথে কৃষ্ণ হয় রজ্জুধর ।
বসিয়াছে হাতে তোত্র শ্যামল সুন্দর ॥ ৯৯ ॥
arjunera rathe kṛṣṇa haya rajju-dhara
vasiyāche hāte totra śyāmala sundara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.100

অর্জুনেরে কহিতেছেন হিত-উপদেশ ।
তাঁরে দেখি’ হয় মোর আনন্দ-আবেশ ॥ ১০০ ॥
arjunere kahitechena hita-upadeśa
tāṅre dekhi’ haya mora ānanda-āveśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.101

যাবৎ পড়োঁ, তাবৎ পাঙ তাঁর দরশন ।
এই লাগি’ গীতা-পাঠ না ছাড়ে মোর মন ॥ ১০১ ॥
yāvat paḍoṅ, tāvat pāṅa tāṅra daraśana
ei lāgi’ gītā-pāṭha nā chāḍe mora mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.102

প্রভু কহে, — গীতা-পাঠে তোমারই অধিকার ।
তুমি সে জানহ এই গীতার অর্থ-সার ॥ ১০২ ॥
prabhu kahe, — gītā-pāṭhe tomārā-i adhikāra
tumi se jānaha ei gītāra artha-sāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.103

এত বলি’ সেই বিপ্রে কৈল আলিঙ্গন ।
প্রভু-পদ ধরি’ বিপ্র করেন রোদন ॥ ১০৩ ॥
eta bali’ sei vipre kaila āliṅgana
prabhu-pada dhari’ vipra karena rodana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.104

তোমা দেখি’ তাহা হৈতে দ্বিগুণ সুখ হয় ।
সেই কৃষ্ণ তুমি, — হেন মোর মনে লয় ॥ ১০৪ ॥
tomā dekhi’ tāhā haite dvi-guṇa sukha haya
sei kṛṣṇa tumi, — hena mora mane laya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.105

কৃষ্ণস্ফূর্ত্যে তাঁর মন হঞাছে নির্মল ।
অতএব প্রভুর তত্ত্ব জানিল সকল ॥ ১০৫ ॥
kṛṣṇa-sphūrtye tāṅra mana hañāche nirmala
ataeva prabhura tattva jānila sakala

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.106

তবে মহাপ্রভু তাঁরে করাইল শিক্ষণ ।
এই বাত‌্ কাহাঁ না করিহ প্রকাশন ॥ ১০৬ ॥
tabe mahāprabhu tāṅre karāila śikṣaṇa
ei bāt kāhāṅ nā kariha prakāśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.107

সেই বিপ্র মহাপ্রভুর বড় ভক্ত হৈল ।
চারি মাস প্রভু-সঙ্গ কভু না ছাড়িল ॥ ১০৭ ॥
sei vipra mahāprabhura baḍa bhakta haila
cāri māsa prabhu-saṅga kabhu nā chāḍila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.108

এইমত ভট্টগৃহে রহে গৌরচন্দ্র ।
নিরন্তর ভট্ট-সঙ্গে কৃষ্ণকথানন্দ ॥ ১০৮ ॥
ei-mata bhaṭṭa-gṛhe rahe gauracandra
nirantara bhaṭṭa-saṅge kṛṣṇa-kathānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.109

‘শ্রী-বৈষ্ণব’ ভট্ট সেবে লক্ষ্মী-নারায়ণ ।
তাঁর ভক্তি দেখি’ প্রভুর তুষ্ট হৈল মন ॥ ১০৯ ॥
śrī-vaiṣṇava’ bhaṭṭa seve lakṣmī-nārāyaṇa
tāṅra bhakti dekhi’ prabhura tuṣṭa haila mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.110

নিরন্তর তাঁর সঙ্গে হৈল সখ্যভাব ।
হাস্য-পরিহাসে দুঁহে সখ্যের স্বভাব ॥ ১১০ ॥
nirantara tāṅra saṅge haila sakhya-bhāva
hāsya-parihāse duṅhe sakhyera svabhāva

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.111

প্রভু কহে, — ভট্ট, তোমার লক্ষ্মী-ঠাকুরাণী ।
কান্ত-বক্ষঃস্থিতা, পতিব্রতা-শিরোমণি ॥ ১১১ ॥
prabhu kahe, — bhaṭṭa, tomāra lakṣmī-ṭhākurāṇī
kānta-vakṣaḥ-sthitā, pativratā-śiromaṇi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.112

আমার ঠাকুর কৃষ্ণ — গোপ, গো-চারক ।
সাধ্বী হঞা কেনে চাহে তাঁহার সঙ্গম ॥ ১১২ ॥
āmāra ṭhākura kṛṣṇa — gopa, go-cāraka
sādhvī hañā kene cāhe tāṅhāra saṅgama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.113

এই লাগি’ সুখভোগ ছাড়ি’ চিরকাল ।
ব্রত-নিয়ম করি’ তপ করিল অপার ॥ ১১৩ ॥
ei lāgi’ sukha-bhoga chāḍi’ cira-kāla
vrata-niyama kari’ tapa karila apāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.114

কস্যানুভাবোঽস্য ন দেব বিদ্মহে, তবাঙ্ঘ্র রেণুস্পরশাধিকারঃ
যদ্বাঞ্ছয়া শ্রীর্ললনাচরত্তপো, বিহায় কামান্ সুচিরং ধৃতব্রতা ॥ ১১৪ ॥
kasyānubhāvo ’sya na deva vidmahe
tavāṅghri-reṇu-sparaśādhikāraḥ
yad-vāñchayā śrīr lalanācarat tapo
vihāya kāmān su-ciraṁ dhṛta-vratā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.115

ভট্ট কহে, কৃষ্ণ-নারায়ণ — একই স্বরূপ ।
কৃষ্ণেতে অধিক লীলা-বৈদগ্ধ্যাদিরূপ ॥ ১১৫ ॥
bhaṭṭa kahe, kṛṣṇa-nārāyaṇa — eka-i svarūpa
kṛṣṇete adhika līlā-vaidagdhyādi-rūpa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.116

তার স্পর্শে নাহি যায় পতিব্রতা-ধর্ম ।
কৌতুকে লক্ষ্মী চাহেন কৃষ্ণের সঙ্গম ॥ ১১৬ ॥
tāra sparśe nāhi yāya pativratā-dharma
kautuke lakṣmī cāhena kṛṣṇera saṅgama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.117

সিদ্ধান্ততস্ত্বভেদেঽপি শ্রীশ-কৃষ্ণস্বরূপয়োঃ ।
রসেনোৎকৃষ্যতে কৃষ্ণরূপমেষা রসস্থিতিঃ ॥ ১১৭ ॥
siddhāntatas tv abhede ’pi
śrīśa-kṛṣṇa-svarūpayoḥ
rasenotkṛṣyate kṛṣṇa-
rūpam eṣā rasa-sthitiḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.118

কৃষ্ণসঙ্গে পতিব্রতা-ধর্ম নহে নাশ ।
অধিক লাভ পাইয়ে, আর রাসবিলাস ॥ ১১৮ ॥
kṛṣṇa-saṅge pativratā-dharma nahe nāśa
adhika lābha pāiye, āra rāsa-vilāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.119

বিনোদিনী লক্ষ্মীর হয় কৃষ্ণে অভিলাষ ।
ইহাতে কি দোষ, কেনে কর পরিহাস ॥ ১১৯ ॥
vinodinī lakṣmīra haya kṛṣṇe abhilāṣa
ihāte ki doṣa, kene kara parihāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.120

প্রভু কহে, — দোষ নাহি, ইহা আমি জানি ।
রাস না পাইল লক্ষ্মী, শাস্ত্রে ইহা শুনি ॥ ১২০ ॥
prabhu kahe, — doṣa nāhi, ihā āmi jāni
rāsa nā pāila lakṣmī, śāstre ihā śuni

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.121

নায়ং শ্রিয়োঽঙ্গ উ নিতান্তরতেঃ প্রসাদঃ ।
স্বর্যোষিতাং নলিনগন্ধরুচাং কুতোঽন্যাঃ ।
রাসোৎসবেঽস্য ভুজদণ্ডগৃহীতকণ্ঠ-
লব্ধাশিষাং য উদগাদ‌্‌ব্রজসুন্দরীণাম্ ॥ ১২১ ॥
nāyaṁ śriyo ’ṅga u nitānta-rateḥ prasādaḥ
svar-yoṣitāṁ nalina-gandha-rucāṁ kuto ’nyāḥ
rāsotsave ’sya bhuja-daṇḍa-gṛhīta-kaṇṭha-
labdhāśiṣāṁ ya udagād vraja-sundarīṇām

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.122

লক্ষ্মী কেনে না পাইল, ইহার কি কারণ ।
তপ করি’ কৈছে কৃষ্ণ পাইল শ্রুতিগণ ॥ ১২২ ॥
lakṣmī kene nā pāila, ihāra ki kāraṇa
tapa kari’ kaiche kṛṣṇa pāila śruti-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.123

নিভৃতমরুন্মনোঽক্ষদৃঢ়যোগযুজো হৃদি য-
ন্মুনয় উপাসতে তদরয়োঽপি যযুঃ স্মরণাৎ ।
স্ত্রিয় উরগেন্দ্র-ভোগভুজদণ্ডবিষক্ত-ধিয়ো
বয়মপি তে সমাঃ সমদৃশোঽঙ্ঘ্রিসরোজসুধাঃ ॥ ১২৩ ॥
nibhṛta-marun-mano-’kṣa-dṛḍha-yoga-yujo hṛdi yan-
munaya upāsate tad arayo ’pi yayuḥ smaraṇāt
striya uragendra-bhoga-bhuja-daṇḍa-viṣakta-dhiyo
vayam api te samāḥ samadṛśo ’ṅghri-saroja-sudhāḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.124

শ্রুতি পায়, লক্ষ্মী না পায়, ইথে কি কারণ ।
ভট্ট কহে, — ইহা প্রবেশিতে নারে মোর মন ॥ ১২৪ ॥
śruti pāya, lakṣmī nā pāya, ithe ki kāraṇa
bhaṭṭa kahe, — ihā praveśite nāre mora mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.125

আমি জীব, — ক্ষুদ্রবুদ্ধি, সহজে অস্থির ।
ঈশ্বরের লীলা — কোটিসমুদ্র-গম্ভীর ॥ ১২৫ ॥
āmi jīva, — kṣudra-buddhi, sahaje asthira
īśvarera līlā — koṭi-samudra-gambhīra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.126

তুমি সাক্ষাৎ সেই কৃষ্ণ, জান নিজকর্ম ।
যারে জানাহ, সেই জানে তোমার লীলামর্ম ॥ ১২৬ ॥
tumi sākṣāt sei kṛṣṇa, jāna nija-karma
yāre jānāha, sei jāne tomāra līlā-marma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.127

প্রভু কহে, — কৃষ্ণের এক স্বভাব বিলক্ষণ ।
স্বমাধুর্যে সর্ব চিত্ত করে আকর্ষণ ॥ ১২৭ ॥
prabhu kahe, — kṛṣṇera eka svabhāva vilakṣaṇa
sva-mādhurye sarva citta kare ākarṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.128

ব্রজলোকের ভাবে পাইয়ে তাঁহার চরণ ।
তাঁরে ঈশ্বর করি’ নাহি জানে ব্রজজন ॥ ১২৮ ॥
vraja-lokera bhāve pāiye tāṅhāra caraṇa
tāṅre īśvara kari’ nāhi jāne vraja-jana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.129

কেহ তাঁরে পুত্র-জ্ঞানে উদুখলে বান্ধে ।
কেহ সখা-জ্ঞানে জিনি’ চড়ে তাঁর কান্ধে ॥ ১২৯ ॥
keha tāṅre putra-jñāne udukhale bāndhe
keha sakhā-jñāne jini’ caḍe tāṅra kāndhe

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.130

‘ব্রজেন্দ্রনন্দন’ বলি’ তাঁরে জানে ব্রজজন ।
ঐশ্বর্যজ্ঞানে নাহি কোন সম্বন্ধ-মানন ॥ ১৩০ ॥
‘vrajendra-nandana’ bali’ tāṅre jāne vraja-jana
aiśvarya-jñāne nāhi kona sambandha-mānana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.131

ব্রজলোকের ভাবে যেই করয়ে ভজন ।
সেই জন পায় ব্রজে ব্রজেন্দ্রনন্দন ॥ ১৩১ ॥
vraja-lokera bhāve yei karaye bhajana
sei jana pāya vraje vrajendra-nandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.132

নায়ং সুখাপো ভগবান্ দেহিনাং গোপিকাসুতঃ ।
জ্ঞানিনাং চাত্মভূতানাং যথা ভক্তিমতামিহ ॥ ১৩২ ॥
nāyaṁ sukhāpo bhagavān
dehināṁ gopikā-sutaḥ
jñānināṁ cātma-bhūtānāṁ
yathā bhakti-matām iha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.133

শ্রুতিগণ গোপীগণের অনুগত হঞা ।
ব্রজেশ্বরীসুত ভজে গোপীভাব লঞা ॥ ১৩৩ ॥
śruti-gaṇa gopī-gaṇera anugata hañā
vrajeśvarī-suta bhaje gopī-bhāva lañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.134

বাহ্যান্তরে গোপীদেহ ব্রজে যবে পাইল ।
সেই দেহে কৃষ্ণসঙ্গে রাসক্রীড়া কৈল ॥ ১৩৪ ॥
bāhyāntare gopī-deha vraje yabe pāila
sei dehe kṛṣṇa-saṅge rāsa-krīḍā kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.135

গোপজাতি কৃষ্ণ, গোপী — প্রেয়সী তাঁহার ।
দেবী বা অন্য স্ত্রী কৃষ্ণ না করে অঙ্গীকার ॥ ১৩৫ ॥
gopa-jāti kṛṣṇa, gopī — preyasī tāṅhāra
devī vā anya strī kṛṣṇa nā kare aṅgīkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.136

লক্ষ্মী চাহে সেই দেহে কৃষ্ণের সঙ্গম ।
গোপিকা-অনুগা হঞা না কৈল ভজন ॥ ১৩৬ ॥
lakṣmī cāhe sei dehe kṛṣṇera saṅgama
gopikā-anugā hañā nā kaila bhajana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.137

অন্য দেহে না পাইয়ে রাসবিলাস ।
অতএব ‘নায়ং’ শ্লোক কহে বেদব্যাস ॥ ১৩৭ ॥
anya dehe nā pāiye rāsa-vilāsa
ataeva ‘nāyaṁ’ śloka kahe veda-vyāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.138

পূর্বে ভট্টের মনে এক ছিল অভিমান ।
‘শ্রীনারায়ণ’ হয়েন স্বয়ং-ভগবান্ ॥ ১৩৮ ॥
pūrve bhaṭṭera mane eka chila abhimāna
‘śrī-nārāyaṇa’ hayena svayaṁ-bhagavān

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.139

তাঁহার ভজন সর্বোপরি-কক্ষা হয় ।
‘শ্রী-বৈষ্ণবে’র ভজন এই সর্বোপরি হয় ॥ ১৩৯ ॥
tāṅhāra bhajana sarvopari-kakṣā haya
śrī-vaiṣṇave’ra bhajana ei sarvopari haya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.140

এই তাঁর গর্ব প্রভু করিতে খণ্ডন ।
পরিহাসদ্বারে উঠায় এতেক বচন ॥ ১৪০ ॥
ei tāṅra garva prabhu karite khaṇḍana
parihāsa-dvāre uṭhāya eteka vacana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.141

প্রভু কহে, — ভট্ট, তুমি না করিহ সংশয় ।
‘স্বয়ং-ভগবান্’ কৃষ্ণ এই ত’ নিশ্চয় ॥ ১৪১ ॥
prabhu kahe, — bhaṭṭa, tumi nā kariha saṁśaya
‘svayaṁ-bhagavān’ kṛṣṇa ei ta’ niścaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.142

কৃষ্ণের বিলাস-মূর্তি — শ্রীনারায়ণ ।
অতএব লক্ষ্মী-আদ্যের হরে তেঁহ মন ॥ ১৪২ ॥
kṛṣṇera vilāsa-mūrti — śrī-nārāyaṇa
ataeva lakṣmī-ādyera hare teṅha mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.143

এতে চাংশকলাঃ পুংসঃ কৃষ্ণস্তু ভগবান্ স্বয়ম্ ।
ইন্দ্রারিব্যাকুলং লোকং মৃড়য়ন্তি যুগে যুগে ॥ ১৪৩ ॥
ete cāṁśa-kalāḥ puṁsaḥ
kṛṣṇas tu bhagavān svayam
indrāri-vyākulaṁ lokaṁ
mṛḍayanti yuge yuge

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.144

নারায়ণ হৈতে কৃষ্ণের অসাধারণ গুণ ।
অতএব লক্ষ্মীর কৃষ্ণে তৃষ্ণা অনুক্ষণ ॥ ১৪৪ ॥
nārāyaṇa haite kṛṣṇera asādhāraṇa guṇa
ataeva lakṣmīra kṛṣṇe tṛṣṇā anukṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.145

তুমি যে পড়িলা শ্লোক, সে হয় প্রমাণ ।
সেই শ্লোকে আইসে ‘কৃষ্ণ — স্বয়ং ভগবান্’ ॥ ১৪৫ ॥
tumi ye paḍilā śloka, se haya pramāṇa
sei śloke āise ‘kṛṣṇa — svayaṁ bhagavān’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.146

সিদ্ধান্ততস্ত্বভেদেঽপি শ্রীশ-কৃষ্ণস্বরূপয়োঃ ।
রসেনোৎকৃষ্যতে কৃষ্ণরূপমেষা রসস্থিতিঃ ॥ ১৪৬ ॥
siddhāntatas tv abhede ’pi
śrīśa-kṛṣṇa-svarūpayoḥ
rasenotkṛṣyate kṛṣṇa-
rūpam eṣā rasa-sthitiḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.147

‘স্বয়ং ভগবান্ ‘কৃষ্ণ’ হরে লক্ষ্মীর মন ।
গোপিকার মন হরিতে নারে ‘নারায়ণ’ ॥ ১৪৭ ॥
svayaṁ bhagavān ‘kṛṣṇa’ hare lakṣmīra mana
gopikāra mana harite nāre ‘nārāyaṇa’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.148

নারায়নের কা কথা, শ্রীকৃষ্ণ আপনে ।
গোপিকারে হাস্য করাইতে হয় ‘নারায়ণে’ ॥ ১৪৮ ॥
nārāyaṇera kā kathā, śrī-kṛṣṇa āpane
gopikāre hāsya karāite haya ‘nārāyaṇe’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.149

‘চতুর্ভুজ-মূর্তি’ দেখায় গোপীগণের আগে ।
সেই ‘কৃষ্ণে’ গোপিকার নহে অনুরাগে ॥ ১৪৯ ॥
‘catur-bhuja-mūrti’ dekhāya gopī-gaṇera āge
sei ‘kṛṣṇe’ gopikāra nahe anurāge

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.150

গোপীনাং পশুপেন্দ্রনন্দনজুষো ভাবস্য কস্তাং কৃতী
বিজ্ঞাতুং ক্ষমতে দুরূহপদবীসঞ্চারিণঃ প্রক্রিয়াম্ ।
আবিষ্কুর্বতি বৈষ্ণবীমপি তনুং তস্মিন্ ভুজৈর্জিষ্ণুভি-
র্যাসাং হন্ত চতুর্ভিরদ্ভুতরুচিং রাগোদয়ঃ কুঞ্চতি ॥ ১৫০ ॥
gopīnāṁ paśupendra-nandana-juṣo bhāvasya kas tāṁ kṛtī
vijñātuṁ kṣamate durūha-padavī-sañcāriṇaḥ prakriyām
āviṣkurvati vaiṣṇavīm api tanuṁ tasmin bhujair jiṣṇubhir
yāsāṁ hanta caturbhir adbhuta-ruciṁ rāgodayaḥ kuñcati

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.151

এত কহি’ প্রভু তাঁর গর্ব চূর্ণ করিয়া ।
তাঁরে সুখ দিতে কহে সিদ্ধান্ত ফিরাইয়া ॥ ১৫১ ॥
eta kahi’ prabhu tāṅra garva cūrṇa kariyā
tāṅre sukha dite kahe siddhānta phirāiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.152

দুঃখ না ভাবিহ, ভট্ট, কৈলুঁ পরিহাস ।
শাস্ত্রসিদ্ধান্ত শুন, যাতে বৈষ্ণব-বিশ্বাস ॥ ১৫২ ॥
duḥkha nā bhāviha, bhaṭṭa, kailuṅ parihāsa
śāstra-siddhānta śuna, yāte vaiṣṇava-viśvāsa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.153

কৃষ্ণ-নারায়ণ, যৈছে একই স্বরূপ ।
গোপী-লক্ষ্মী-ভেদ নাহি হয় একরূপ ॥ ১৫৩ ॥
kṛṣṇa-nārāyaṇa, yaiche eka-i svarūpa
gopī-lakṣmī-bheda nāhi haya eka-rūpa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.154

গোপীদ্বারে লক্ষ্মী করে কৃষ্ণসঙ্গাস্বাদ ।
ঈশ্বরত্বে ভেদ মানিলে হয় অপরাধ ॥ ১৫৪ ॥
gopī-dvāre lakṣmī kare kṛṣṇa-saṅgāsvāda
īśvaratve bheda mānile haya aparādha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.155

এক ঈশ্বর — ভক্তের ধ্যান-অনুরূপ ।
একই বিগ্রহে করে নানাকার রূপ ॥ ১৫৫ ॥
eka īśvara — bhaktera dhyāna-anurūpa
eka-i vigrahe kare nānākāra rūpa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.156

মণির্যথা বিভাগেন নীলপীতাদিভির্যুতঃ ।
রূপভেদমবাপ্নোতি ধ্যানভেদাত্তথাচ্যুতঃ ॥ ১৫৬ ॥
maṇir yathā vibhāgena
nīla-pītādibhir yutaḥ
rūpa-bhedam avāpnoti
dhyāna-bhedāt tathācyutaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.157

ভট্ট কহে, — কাহাঁ আমি জীব পামর ।
কাহাঁ তুমি সেই কৃষ্ণ, — সাক্ষাৎ ঈশ্বর ॥ ১৫৭ ॥
bhaṭṭa kahe, — kāhāṅ āmi jīva pāmara
kāhāṅ tumi sei kṛṣṇa, — sākṣāt īśvara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.158

অগাধ ঈশ্বর-লীলা কিছুই না জানি ।
তুমি যেই কহ, সেই সত্য করি’ মানি ॥ ১৫৮ ॥
agādha īśvara-līlā kichui nā jāni
tumi yei kaha, sei satya kari’ māni

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.159

মোরে পূর্ণ কৃপা কৈল লক্ষ্মী-নারায়ণ ।
তাঁর কৃপায় পাইনু তোমার চরণ-দরশন ॥ ১৫৯ ॥
more pūrṇa kṛpā kaila lakṣmī-nārāyaṇa
tāṅra kṛpāya pāinu tomāra caraṇa-daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.160

কৃপা করি’ কহিলে মোরে কৃষ্ণের মহিমা ।
যাঁর রূপ-গুণৈশ্বর্যের কেহ না পায় সীমা ॥ ১৬০ ॥
kṛpā kari’ kahile more kṛṣṇera mahimā
yāṅra rūpa-guṇaiśvaryera keha nā pāya sīmā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.161

এবে সে জানিনু কৃষ্ণভক্তি সর্বোপরি ।
কৃতার্থ করিলে, মোরে কহিলে কৃপা করি’ ॥ ১৬১ ॥
ebe se jāninu kṛṣṇa-bhakti sarvopari
kṛtārtha karile, more kahile kṛpā kari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.162

এত বলি’ ভট্ট পড়িলা প্রভুর চরণে ।
কৃপা করি’ প্রভু তাঁরে কৈলা আলিঙ্গনে ॥ ১৬২ ॥
eta bali’ bhaṭṭa paḍilā prabhura caraṇe
kṛpā kari’ prabhu tāṅre kailā āliṅgane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.163

চাতুর্মাস্য পূর্ণ হৈল, ভট্ট-আজ্ঞা লঞা ।
দক্ষিণ চলিলা প্রভু শ্রীরঙ্গ দেখিয়া ॥ ১৬৩ ॥
cāturmāsya pūrṇa haila, bhaṭṭa-ājñā lañā
dakṣiṇa calilā prabhu śrī-raṅga dekhiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.164

সঙ্গেতে চলিলা ভট্ট, না যায় ভবনে ।
তাঁরে বিদায় দিলা প্রভু অনেক যতনে ॥ ১৬৪ ॥
saṅgete calilā bhaṭṭa, nā yāya bhavane
tāṅre vidāya dilā prabhu aneka yatane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.165

প্রভুর বিয়োগে ভট্ট হৈল অচেতন ।
এই রঙ্গলীলা করে শচীর নন্দন ॥ ১৬৫ ॥
prabhura viyoge bhaṭṭa haila acetana
ei raṅga-līlā kare śacīra nandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.166

ঋষভ-পর্বতে চলি’ আইলা গৌরহরি ।
নারায়ণ দেখিলা তাঁহা নতি-স্তুতি করি’ ॥ ১৬৬ ॥
ṛṣabha-parvate cali’ āilā gaurahari
nārāyaṇa dekhilā tāṅhā nati-stuti kari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.167

পরমানন্দপুরী তাহাঁ রহে চতুর্মাস ।
শুনি’ মহাপ্রভু গেলা পুরী-গোসাঞির পাশ ॥ ১৬৭ ॥
paramānanda-purī tāhāṅ rahe catur-māsa
śuni’ mahāprabhu gelā purī-gosāñira pāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.168

পুরী-গোসাঞির প্রভু কৈল চরণ-বন্দন ।
প্রেমে পুরী গোসাঞি তাঁরে কৈল আলিঙ্গন ॥ ১৬৮ ॥
purī-gosāñira prabhu kaila caraṇa vandana
preme purī gosāñi tāṅre kaila āliṅgana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.169

তিনদিন প্রেমে দোঁহে কৃষ্ণকথা-রঙ্গে ।
সেই বিপ্র-ঘরে দোঁহে রহে-একসঙ্গে ॥ ১৬৯ ॥
tina-dina preme doṅhe kṛṣṇa-kathā-raṅge
sei vipra-ghare doṅhe rahe eka-saṅge

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.170

পুরী-গোসাঞি বলে, — আমি যাব পুরুষোত্তমে ।
পুরুষোত্তম দেখি’ গৌড়ে যাব গঙ্গাস্নানে ॥ ১৭০ ॥
purī-gosāñi bale, — āmi yāba puruṣottame
puruṣottama dekhi’ gauḍe yāba gaṅgā-snāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.171

প্রভু কহে, — তুমি পুনঃ আইস নীলাচলে ।
আমি সেতুবন্ধ হৈতে আসিব অল্পকালে ॥ ১৭১ ॥
prabhu kahe, — tumi punaḥ āisa nīlācale
āmi setubandha haite āsiba alpa-kāle

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.172

তোমার নিকটে রহি, — হেন বাঞ্ছা হয় ।
নীলাচলে আসিবে মোরে হঞা সদয় ॥ ১৭২ ॥
tomāra nikaṭe rahi, — hena vāñchā haya
nīlācale āsibe more hañā sadaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.173

এত বলি’ তাঁর ঠাঞি এই আজ্ঞা লঞা ।
দক্ষিণে চলিলা প্রভু হরষিত হঞা ॥ ১৭৩ ॥
eta bali’ tāṅra ṭhāñi ei ājñā lañā
dakṣiṇe calilā prabhu haraṣita hañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.174

পরমানন্দ পুরী তবে চলিলা নীলাচলে ।
মহাপ্ৰভু চলি চলি আইলা শ্রীশৈলে ॥ ১৭৪ ॥
paramānanda purī tabe calilā nīlācale
mahāprabhu cali cali āilā śrī-śaile

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.175

শিব-দুর্গা রহে তাহাঁ ব্রাহ্মণের বেশে ।
মহাপ্রভু দেখি’ দোঁহার হইল উল্লাসে ॥ ১৭৫ ॥
śiva-durgā rahe tāhāṅ brāhmaṇera veśe
mahāprabhu dekhi’ doṅhāra ha-ila ullāse

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.176

তিন দিন ভিক্ষা দিল করি’ নিমন্ত্রণ ।
নিভৃতে বসি’ গুপ্তবার্তা কহে দুই জন ॥ ১৭৬ ॥
tina dina bhikṣā dila kari’ nimantraṇa
nibhṛte vasi’ gupta-vārtā kahe dui jana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.177

তাঁর সঙ্গে মহাপ্রভু করি ইষ্টগোষ্ঠী ।
তাঁর আজ্ঞা লঞা আইলা পুরী কামকোষ্ঠী ॥ ১৭৭ ॥
tāṅra saṅge mahāprabhu kari iṣṭagoṣṭhī
tāṅra ājñā lañā āilā purī kāmakoṣṭhī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.178

দক্ষিণ-মথুরা আইলা কামকোষ্ঠী হৈতে ।
তাহাঁ দেখা হৈল এক ব্রাহ্মণ-সহিতে ॥ ১৭৮ ॥
dakṣiṇa-mathurā āilā kāmakoṣṭhī haite
tāhāṅ dekhā haila eka brāhmaṇa-sahite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.179

সেই বিপ্র মহাপ্রভুকে কৈল নিমন্ত্রণ ।
রামভক্ত সেই বিপ্র — বিরক্ত মহাজন ॥ ১৭৯ ॥
sei vipra mahāprabhuke kaila nimantraṇa
rāma-bhakta sei vipra — virakta mahājana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.180

কৃতমালায় স্নান করি’ আইলা তাঁর ঘরে ।
ভিক্ষা কি দিবেন বিপ্র, — পাক নাহি করে ॥ ১৮০ ॥
kṛtamālāya snāna kari’ āilā tāṅra ghare
bhikṣā ki dibena vipra, — pāka nāhi kare

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.181

মহাপ্রভু কহে তাঁরে, — শুন মহাশয় ।
মধ্যাহ্ন হৈল, কেনে পাক নাহি হয় ॥ ১৮১ ॥
mahāprabhu kahe tāṅre, — śuna mahāśaya
madhyāhna haila, kene pāka nāhi haya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.182

বিপ্র কহে, — প্রভু, মোর অরণ্যে বসতি ।
পাকের সামগ্রী বনে না মিলে সম্প্রতি ॥ ১৮২ ॥
vipra kahe, — prabhu, mora araṇye vasati
pākera sāmagrī vane nā mile samprati

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.183

বন্য শাক-ফল-মূল আনিবে লক্ষ্মণ ।
তবে সীতা করিবেন পাক-প্রয়োজন ॥ ১৮৩ ॥
vanya śāka-phala-mūla ānibe lakṣmaṇa
tabe sītā karibena pāka-prayojana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.184

তাঁর উপাসনা শুনি’ প্রভু তুষ্ট হৈলা ।
আস্তে-ব্যস্তে সেই বিপ্র রন্ধন করিলা ॥ ১৮৪ ॥
tāṅra upāsanā śuni’ prabhu tuṣṭa hailā
āste-vyaste sei vipra randhana karilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.185

প্রভু ভিক্ষা কৈল দিনের তৃতীয়প্রহরে ।
নির্বিণ্ণ সেই বিপ্র উপবাস করে ॥ ১৮৫ ॥
prabhu bhikṣā kaila dinera tṛtīya-prahare
nirviṇṇa sei vipra upavāsa kare

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.186

প্রভু কহে, — বিপ্র কাঁহে কর উপবাস ।
কেনে এত দুঃখ, কেনে করহ হুতাশ ॥ ১৮৬ ॥
prabhu kahe, — vipra kāṅhe kara upavāsa
kene eta duḥkha, kene karaha hutāśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.187

বিপ্র কহে, — জীবনে মোর নাহি প্রয়োজন ।
অগ্নি-জলে প্রবেশিয়া ছাড়িব জীবন ॥ ১৮৭ ॥
vipra kahe, — jīvane mora nāhi prayojana
agni-jale praveśiyā chāḍiba jīvana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.188

জগন্মাতা মহালক্ষ্মী সীতা-ঠাকুরাণী ।
রাক্ষসে স্পর্শিল তাঁরে, — ইহা কানে শুনি ॥ ১৮৮ ॥
jagan-mātā mahā-lakṣmī sītā-ṭhākurāṇī
rākṣase sparśila tāṅre, — ihā kāne śuni

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.189

এ শরীর ধরিবারে কভু না যুয়ায় ।
এই দুঃখে জ্বলে দেহ, প্রাণ নাহি যায় ॥ ১৮৯ ॥
e śarīra dharibāre kabhu nā yuyāya
ei duḥkhe jvale deha, prāṇa nāhi yāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.190

প্রভু কহে, — এ ভাবনা না করিহ আর ।
পণ্ডিত হঞা কেনে না করহ বিচার ॥ ১৯০ ॥
prabhu kahe, — e bhāvanā nā kariha āra
paṇḍita hañā kene nā karaha vicāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.191

ঈশ্বর-প্রেয়সী সীতা — চিদানন্দমূর্তি ।
প্রাকৃত-ইন্দ্রিয়ের তাঁরে দেখিতে নাহি শক্তি ॥ ১৯১ ॥
īśvara-preyasī sītā — cid-ānanda-mūrti
prākṛta-indriyera tāṅre dekhite nāhi śakti

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.192

স্পর্শিবার কার্য আছুক, না পায় দর্শন ।
সীতার আকৃতি-মায়া হরিল রাবণ ॥ ১৯২ ॥
sparśibāra kārya āchuka, nā pāya darśana
sītāra ākṛti-māyā harila rāvaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.193

রাবণ আসিতেই সীতা অন্তর্ধান কৈল ।
রাবণের আগে মায়া-সীতা পাঠাইল ॥ ১৯৩ ॥
rāvaṇa āsitei sītā antardhāna kaila
rāvaṇera āge māyā-sītā pāṭhāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.194

অপ্রাকৃত বস্তু নহে প্রাকৃত-গোচর ।
বেদ-পুরাণেতে এই কহে নিরন্তর ॥ ১৯৪ ॥
aprākṛta vastu nahe prākṛta-gocara
veda-purāṇete ei kahe nirantara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.195

বিশ্বাস করহ তুমি আমার বচনে ।
পুনরপি কু-ভাবনা না করিহ মনে ॥ ১৯৫ ॥
viśvāsa karaha tumi āmāra vacane
punarapi ku-bhāvanā nā kariha mane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.196

প্রভুর বচনে বিপ্রের হইল বিশ্বাস ।
ভোজন করিল, হৈল জীবনের আশ ॥ ১৯৬ ॥
prabhura vacane viprera ha-ila viśvāsa
bhojana karila, haila jīvanera āśa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.197

তাঁরে আশ্বাসিয়া প্রভু করিলা গমন ।
কৃতমালায় স্নান করি আইলা দুর্বশন ॥ ১৯৭ ॥
tāṅre āśvāsiyā prabhu karilā gamana
kṛtamālāya snāna kari āilā durvaśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.198

দুর্বশনে রঘুনাথে কৈল দরশন ।
মহেন্দ্র-শৈলে পরশুরামের কৈল বন্দন ॥ ১৯৮ ॥
durvaśane raghunāthe kaila daraśana
mahendra-śaile paraśurāmera kaila vandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.199

সেতুবন্ধে আসি’ কৈল ধনুস্তীর্থে স্নান ।
রামেশ্বর দেখি’ তাহাঁ করিল বিশ্রাম ॥ ১৯৯ ॥
setubandhe āsi’ kaila dhanus-tīrthe snāna
rāmeśvara dekhi’ tāhāṅ karila viśrāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.200

বিপ্র-সভায় শুনে তাঁহা কূর্ম-পুরাণ ।
তার মধ্যে আইলা পতিব্রতা-উপাখ্যান ॥ ২০০ ॥
vipra-sabhāya śune tāṅhā kūrma-purāṇa
tāra madhye āilā pativratā-upākhyāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.201

পতিব্রতা-শিরোমণি জনক-নন্দিনী ।
জগতের মাতা সীতা — রামের গৃহিণী ॥ ২০১ ॥
pativratā-śiromaṇi janaka-nandinī
jagatera mātā sītā — rāmera gṛhiṇī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.202

রাবণ দেখিয়া সীতা লৈল অগ্নির শরণ ।
রাবণ হৈতে অগ্নি কৈল সীতাকে আবরণ ॥ ২০২ ॥
rāvaṇa dekhiyā sītā laila agnira śaraṇa
rāvaṇa haite agni kaila sītāke āvaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.203

‘মায়াসীতা’রাবণ নিল, শুনিলা আখ্যানে ।
শুনি’ মহাপ্রভু হইল আনন্দিত মনে ॥ ২০৩ ॥
‘māyā-sītā’ rāvaṇa nila, śunilā ākhyāne
śuni’ mahāprabhu haila ānandita mane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.204

সীতা লঞা রাখিলেন পার্বতীর স্থানে ।
‘মায়াসীতা’ দিয়া অগ্নি বঞ্চিলা রাবণে ॥ ২০৪ ॥
sītā lañā rākhilena pārvatīra sthāne
‘māyā-sītā’ diyā agni vañcilā rāvaṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.205

রঘুনাথ আসি’ যবে রাবণে মারিল ।
অগ্নি-পরীক্ষা দিতে যবে সীতারে আনিল ॥ ২০৫ ॥
raghunātha āsi’ yabe rāvaṇe mārila
agni-parīkṣā dite yabe sītāre ānila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.206

তবে মায়াসীতা অগ্নি করি অন্তর্ধান ।
সত্য-সীতা আনি’ দিল রাম-বিদ্যমান ॥ ২০৬ ॥
tabe māyā-sītā agni kari antardhāna
satya-sītā āni’ dila rāma-vidyamāna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.207

শুনিঞা প্রভুর আনন্দিত হৈল মন ।
রামদাস-বিপ্রের কথা হইল স্মরণ ॥ ২০৭ ॥
śuniñā prabhura ānandita haila mana
rāmadāsa-viprera kathā ha-ila smaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.208

এ-সব সিদ্ধান্ত শুনি’ প্রভুর আনন্দ হৈল ।
ব্রাহ্মণের স্থানে মাগি’ সেই পত্র নিল ॥ ২০৮ ॥
e-saba siddhānta śuni’ prabhura ānanda haila
brāhmaṇera sthāne māgi’ sei patra nila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.209

নূতন পত্র লেখাঞা পুস্তকে দেওয়াইল ।
প্রতীতি লাগি’ পুরাতন পত্র মাগি’ নিল ॥ ২০৯ ॥
nūtana patra lekhāñā pustake deoyāila
pratīti lāgi’ purātana patra māgi’ nila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.210

পত্র লঞা পুনঃ দক্ষিণ-মথুরা আইলা ।
রামদাস বিপ্রে সেই পত্র আনি দিলা ॥ ২১০ ॥
patra lañā punaḥ dakṣiṇa-mathurā āilā
rāmadāsa vipre sei patra āni dilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.211-212

সীতয়ারাধিতো বহ্নিশ্ছায়া-সীতামজীজনৎ ।
তাং জহার দশগ্রীবঃ সীতা বহ্নিপুরং গতা ॥ ২১১ ॥
পরীক্ষা-সময়ে বহ্নিং ছায়া-সীতা বিবেশ সা ।
বহ্নিঃ সীতাং সমানীয় তৎপুরস্তাদনীনয়ৎ ॥ ২১২ ॥
sītayārādhito vahniś
chāyā-sītām ajījanat
tāṁ jahāra daśa-grīvaḥ
sītā vahni-puraṁ gatā
parīkṣā-samaye vahniṁ
chāyā-sītā viveśa sā
vahniḥ sītāṁ samānīya
tat-purastād anīnayat

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.213

পত্র পাঞা বিপ্রের হৈল আনন্দিত মন ।
প্রভুর চরণে ধরি’ করয়ে ক্রন্দন ॥ ২১৩ ॥
patra pāñā viprera haila ānandita mana
prabhura caraṇe dhari’ karaye krandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.214

বিপ্র কহে, — তুমি সাক্ষাৎ শ্রীরঘুনন্দন ।
সন্ন্যাসীর বেষে মোরে দিলা দরশন ॥ ২১৪ ॥
vipra kahe, — tumi sākṣāt śrī-raghunandana
sannyāsīra veṣe more dilā daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.215

মহা-দুঃখ হইতে মোরে করিলা নিস্তার ।
আজি মোর ঘরে ভিক্ষা কর অঙ্গীকার ॥ ২১৫ ॥
mahā-duḥkha ha-ite more karilā nistāra
āji mora ghare bhikṣā kara aṅgīkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.216

মনোদুঃখে ভাল ভিক্ষা না দিল সেই দিনে ।
মোর ভাগ্যে পুনরপি পাইলুঁ দরশনে ॥ ২১৬ ॥
mano-duḥkhe bhāla bhikṣā nā dila sei dine
mora bhāgye punarapi pāiluṅ daraśane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.217

এত বলি’ সেই বিপ্র সুখে পাক কৈল ।
উত্তম প্রকারে প্রভুকে ভিক্ষা করাইল ॥ ২১৭ ॥
eta bali’ sei vipra sukhe pāka kaila
uttama prakāre prabhuke bhikṣā karāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.218

সেই রাত্রি তাহাঁ রহি’ তাঁরে কৃপা করি’ ।
পাণ্ড্যদেশে তাম্রপর্ণী গেলা গৌরহরি ॥ ২১৮ ॥
sei rātri tāhāṅ rahi’ tāṅre kṛpā kari’
pāṇḍya-deśe tāmraparṇī gelā gaurahari

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.219

তাম্রপর্ণী স্নান করি’ তাম্রপর্ণী-তীরে ।
নয় ত্রিপতি দেখি’ বুলে কুতূহলে ॥ ২১৯ ॥
tāmraparṇī snāna kari’ tāmraparṇī-tīre
naya tripati dekhi’ bule kutūhale

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.220

চিয়ড়তলা তীর্থে দেখি’ শ্রীরাম-লক্ষ্মণ ।
তিলকাঞ্চী আসি’ কৈল শিব দরশন ॥ ২২০ ॥
ciyaḍatalā tīrthe dekhi’ śrī-rāma-lakṣmaṇa
tila-kāñcī āsi’ kaila śiva daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.221

গজেন্দ্রমোক্ষণ-তীর্থে দেখি বিষ্ণুমূর্তি ।
পানাগড়ি-তীর্থে আসি’ দেখিল সীতাপতি ॥ ২২১ ॥
gajendra-mokṣaṇa-tīrthe dekhi viṣṇu-mūrti
pānāgaḍi-tīrthe āsi’ dekhila sītāpati

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.222

চাম্‌তাপুরে আসি’ দেখি’ শ্রীরাম-লক্ষ্মণ ।
শ্রীবৈকুণ্ঠে আসি’ কৈল বিষ্ণু দরশন ॥ ২২২ ॥
cāmtāpure āsi’ dekhi’ śrī-rāma-lakṣmaṇa
śrī-vaikuṇṭhe āsi’ kaila viṣṇu daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.223

মলয়-পর্বতে কৈল অগস্ত্য-বন্দন ।
কন্যাকুমারী তাহাঁ কৈল দরশন ॥ ২২৩ ॥
malaya-parvate kaila agastya-vandana
kanyā-kumārī tāhāṅ kaila daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.224

আম্‌লিতলায় দেখি’ শ্রীরাম গৌরহরি ।
মল্লার-দেশেতে আইলা যথা ভট্টথারি ॥ ২২৪ ॥
āmlitalāya dekhi’ śrī-rāma gaurahari
mallāra-deśete āilā yathā bhaṭṭathāri

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.225

তমাল-কার্তিক দেখি’ আইল বেতাপনি ।
রঘুনাথ দেখি’ তাহাঁ বঞ্চিলা রজনী ॥ ২২৫ ॥
tamāla-kārtika dekhi’ āila vetāpani
raghunātha dekhi’ tāhāṅ vañcilā rajanī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.226

গোসাঞির সঙ্গে রহে কৃষ্ণদাস ব্রাহ্মণ ।
ভট্টথারি-সহ তাহাঁ হৈল দরশন ॥ ২২৬ ॥
gosāñira saṅge rahe kṛṣṇadāsa brāhmaṇa
bhaṭṭathāri-saha tāhāṅ haila daraśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.227

স্ত্রীধন দেখাঞা তাঁর লোভ জন্মাইল ।
আর্য সরল বিপ্রের বুদ্ধিনাশ কৈল ॥ ২২৭ ॥
strī-dhana dekhāñā tāṅra lobha janmāila
ārya sarala viprera buddhi-nāśa kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.228

প্রাতে উঠি’ আইলা বিপ্র ভট্টথারি-ঘরে ।
তাহার উদ্দেশে প্রভু আইলা সত্বরে ॥ ২২৮ ॥
prāte uṭhi’ āilā vipra bhaṭṭathāri-ghare
tāhāra uddeśe prabhu āilā satvare

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.229

আসিয়া কহেন সব ভট্টথারিগণে ।
আমার ব্রাহ্মণ তুমি রাখ কি কারণে ॥ ২২৯ ॥
āsiyā kahena saba bhaṭṭathāri-gaṇe
āmāra brāhmaṇa tumi rākha ki kāraṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.230

আমিহ সন্ন্যাসী দেখ, তুমিহ সন্ন্যাসী ।
মোরে দুঃখ দেহ, — তোমার ‘ন্যায়’ নাহি বাসি’ ॥ ২৩০ ॥
āmiha sannyāsī dekha, tumiha sannyāsī
more duḥkha deha, — tomāra ’nyāya’ nāhi vāsi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.231

শুনি’ সব ভট্টথারি উঠে অস্ত্র লঞা ।
মারিবারে আইল সবে চারিদিকে ধাঞা ॥ ২৩১ ॥
śuni’ saba bhaṭṭathāri uṭhe astra lañā
māribāre āila sabe cāri-dike dhāñā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.232

তার অস্ত্র তার অঙ্গে পড়ে হাত হৈতে ।
খণ্ড খণ্ড হৈল ভট্টথারি পলায় চারি ভিতে ॥ ২৩২ ॥
tāra astra tāra aṅge paḍe hāta haite
khaṇḍa khaṇḍa haila bhaṭṭathāri palāya cāri bhite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.233

ভট্টথারি-ঘরে মহা উঠিল ক্রন্দন ।
কেশে ধরি’ বিপ্রে লঞা করিল গমন ॥ ২৩৩ ॥
bhaṭṭathāri-ghare mahā uṭhila krandana
keśe dhari’ vipre lañā karila gamana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.234

সেই দিন চলি’ আইলা পয়স্বিনী-তীরে ।
স্নান করি’ গেলা আদিকেশব-মন্দিরে ॥ ২৩৪ ॥
sei dina cali’ āilā payasvinī-tīre
snāna kari’ gelā ādi-keśava-mandire

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.235

কেশব দেখিয়া প্রেমে আবিষ্ট হৈলা ।
নতি, স্তুতি, নৃত্য, গীত, বহুত করিলা ॥ ২৩৫ ॥
keśava dekhiyā preme āviṣṭa hailā
nati, stuti, nṛtya, gīta, bahuta karilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.236

প্রেম দেখি’ লোকে হৈল মহা-চমৎকার ।
সর্বলোক কৈল প্রভুর পরম সৎকার ॥ ২৩৬ ॥
prema dekhi’ loke haila mahā-camatkāra
sarva-loka kaila prabhura parama satkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.237

মহাভক্তগণসহ তাহাঁ গোষ্ঠী কৈল ।
‘ব্রহ্মসংহিতাধ্যায়’-পুঁথি তাহাঁ পাইল ॥ ২৩৭ ॥
mahā-bhakta-gaṇa-saha tāhāṅ goṣṭhī kaila
‘brahma-saṁhitādhyāya’-puṅthi tāhāṅ pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.238

পুঁথি পাঞা প্রভুর হৈল আনন্দ অপার ।
কম্পাশ্রু-স্বেদ-স্তম্ভ-পুলক বিকার ॥ ২৩৮ ॥
puṅthi pāñā prabhura haila ānanda apāra
kampāśru-sveda-stambha-pulaka vikāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.239-240

সিদ্ধান্ত-শাস্ত্র নাহি ‘ব্রহ্মসংহিতা’র সম ।
গোবিন্দমহিমা জ্ঞানের পরম কারণ ॥ ২৩৯ ॥
অল্পাক্ষরে কহে সিদ্ধান্ত অপার ।
সকল-বৈষ্ণবশাস্ত্র-মধ্যে অতি সার ॥ ২৪০ ॥
siddhānta-śāstra nāhi ‘brahma-saṁhitā’ra sama
govinda-mahimā jñānera parama kāraṇa
alpākṣare kahe siddhānta apāra
sakala-vaiṣṇava-śāstra-madhye ati sāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.241

বহু যত্নে সেই পুঁথি নিল লেখাইয়া ।
‘অনন্ত-পদ্মনাভ’ আইলা হরষিত হঞা ॥ ২৪১ ॥
bahu yatne sei puṅthi nila lekhāiyā
‘ananta padmanābha’ āilā haraṣita hañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.242

দিন-দুই পদ্মনাভের কৈল দরশন ।
আনন্দে দেখিতে আইলা শ্রীজনার্দন ॥ ২৪২ ॥
dina-dui padmanābhera kaila daraśana
ānande dekhite āilā śrī-janārdana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.243

দিন-দুই তাহাঁ করি’ কীর্তন-নর্তন ।
পয়স্বিনী আসিয়া দেখে শঙ্কর নারায়ণ ॥ ২৪৩ ॥
dina-dui tāhāṅ kari’ kīrtana-nartana
payasvinī āsiyā dekhe śaṅkara nārāyaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.244

শৃঙ্গেরি-মঠে আইলা শঙ্করাচার্য-স্থানে ।
মৎস্য-তীর্থ দেখি’ কৈল তুঙ্গভদ্রায় স্নানে ॥ ২৪৪ ॥
śṛṅgeri-maṭhe āilā śaṅkarācārya-sthāne
matsya-tīrtha dekhi’ kaila tuṅgabhadrāya snāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.245

মধ্বাচার্য-স্থানে আইলা যাঁহা ‘তত্ত্ববাদী’ ।
উড়ুপীতে ‘কৃষ্ণ’ দেখি, তাহাঁ হৈল প্রেমোন্মাদী ॥ ২৪৫ ॥
madhvācārya-sthāne āilā yāṅhā ‘tattvavādī’
uḍupīte ‘kṛṣṇa’ dekhi, tāhāṅ haila premonmādī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.246

নর্তক গোপাল দেখে পরম-মোহনে ।
মধ্বাচার্যে স্বপ্ন দিয়া আইলা তাঁর স্থানে ॥ ২৪৬ ॥
nartaka gopāla dekhe parama-mohane
madhvācārye svapna diyā āilā tāṅra sthāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.247

গোপীচন্দন-তলে আছিল ডিঙ্গাতে ।
মধ্বাচার্য সেই কৃষ্ণ পাইলা কোনমতে ॥ ২৪৭ ॥
gopī-candana-tale āchila ḍiṅgāte
madhvācārya sei kṛṣṇa pāilā kona-mate

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.248

মধ্বাচার্য আনি’ তাঁরে করিলা স্থাপন ।
অদ্যাবধি সেবা করে তত্ত্ববাদিগণ ॥ ২৪৮ ॥
madhvācārya āni’ tāṅre karilā sthāpana
adyāvadhi sevā kare tattvavādi-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.249

কৃষ্ণমূর্তি দেখি’ প্রভু মহাসুখ পাইল ।
প্রেমাবেশে বহুক্ষণ নৃত্য-গীত কৈল ॥ ২৪৯ ॥
kṛṣṇa-mūrti dekhi’ prabhu mahā-sukha pāila
premāveśe bahu-kṣaṇa nṛtya-gīta kaila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.250

তত্ত্ববাদিগণ প্ৰভুকে ‘মায়াবাদী’ জ্ঞানে ।
প্রথম দর্শনে প্রভুকে না কৈল সম্ভাষণে ॥ ২৫০ ॥
tattvavādi-gaṇa prabhuke ‘māyāvādī’ jñāne
prathama darśane prabhuke nā kaila sambhāṣaṇe

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.251

পাছে প্রেমাবেশ দেখি’ হৈল চমৎকার ।
বৈষ্ণব-জ্ঞানে বহুত করিল সৎকার ॥ ২৫১ ॥
pāche premāveśa dekhi’ haila camatkāra
vaiṣṇava-jñāne bahuta karila satkāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.252

‘বৈষ্ণবতা’ সবার অন্তরে গর্ব জানি’ ।
ঈষৎ হাসিয়া কিছু কহে গৌরমণি ॥ ২৫২ ॥
‘vaiṣṇavatā’ sabāra antare garva jāni’
īṣat hāsiyā kichu kahe gauramaṇi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.253

তাঁ-সবার অন্তরে গর্ব জানি গৌরচন্দ্র ।
তাঁ-সবা-সঙ্গে গোষ্ঠী করিলা আরম্ভ ॥ ২৫৩ ॥
tāṅ-sabāra antare garva jāni gauracandra
tāṅ-sabā-saṅge goṣṭhī karilā ārambha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.254

তত্ত্ববাদী আচার্য — সব শাস্ত্রেতে প্রবীণ ।
তাঁরে প্রশ্ন কৈল প্রভু হঞা যেন দীন ॥ ২৫৪ ॥
tattvavādī ācārya — saba śāstrete pravīṇa
tāṅre praśna kaila prabhu hañā yena dīna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.255

সাধ্য-সাধন আমি না জানি ভালমতে ।
সাধ্য-সাধন-শ্রেষ্ঠ জানাহ আমাতে ॥ ২৫৫ ॥
sādhya-sādhana āmi nā jāni bhāla-mate
sādhya-sādhana-śreṣṭha jānāha āmāte

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.256

আচার্য কহে, — ‘বর্ণাশ্রম-ধর্ম, কৃষ্ণে সমর্পণ’ ।
এই হয় কৃষ্ণভক্তের শ্রেষ্ঠ ‘সাধন’ ॥ ২৫৬ ॥
ācārya kahe, — ‘varṇāśrama-dharma, kṛṣṇe samarpaṇa’
ei haya kṛṣṇa-bhaktera śreṣṭha ‘sādhana’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.257

‘পঞ্চবিধ মুক্তি’ পাঞা বৈকুণ্ঠে গমন ।
‘সাধ্য-শ্রেষ্ঠ’ হয়, — এই শাস্ত্র-নিরূপণ ॥ ২৫৭ ॥
‘pañca-vidha mukti’ pāñā vaikuṇṭhe gamana
‘sādhya-śreṣṭha’ haya, — ei śāstra-nirūpaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.258

প্রভু কহে, — শাস্ত্রে কহে শ্রবণ-কীর্তন ।
কৃষ্ণপ্রেমসেবা-ফলের ‘পরম সাধন’ ॥ ২৫৮ ॥
prabhu kahe, — śāstre kahe śravaṇa-kīrtana
kṛṣṇa-prema-sevā-phalera ‘parama-sādhana’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.259-260

শ্রবণং কীর্তনং বিষ্ণোঃ স্মরণং পাদসেবনম্ ।
অর্চনং বন্দনং দাস্যং সখ্যমাত্মনিবেদনম্ ॥ ২৫৯ ॥
ইতি পুংসার্পিতা বিষ্ণৌ ভক্তিশ্চেন্নবলক্ষণা ।
ক্রিয়েত ভগবত্যদ্ধা তন্মন্যেঽধীতমুত্তমম্ ॥ ২৬০ ॥
śravaṇaṁ kīrtanaṁ viṣṇoḥ
smaraṇaṁ pāda-sevanam
arcanaṁ vandanaṁ dāsyaṁ
sakhyam ātma-nivedanam
iti puṁsārpitā viṣṇau
bhaktiś cen nava-lakṣaṇā
kriyeta bhagavaty addhā
tan manye ’dhītam uttamam

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.261

শ্রবণ-কীর্তন হইতে কৃষ্ণে হয় ‘প্রেমা’ ।
সেই পঞ্চম পুরুষার্থ — পুরুষার্থের সীমা ॥ ২৬১ ॥
śravaṇa-kīrtana ha-ite kṛṣṇe haya ‘premā’
sei pañcama puruṣārtha — puruṣārthera sīmā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.262

এবংব্রতঃ স্বপ্রিয়নাম-কীর্ত্যা
জাতানুরাগো দ্রুতচিত্ত উচ্চৈঃ ।
হসত্যথো রোদিতি রৌতি গায়-
ত্যুন্মাদবন্নৃত্যতি লোকবাহ্যঃ ॥ ২৬২ ॥
evaṁ-vrataḥ sva-priya-nāma-kīrtyā
jātānurāgo druta-citta uccaiḥ
hasaty atho roditi rauti gāyaty
unmāda-van nṛtyati loka-bāhyaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.263

কর্মনিন্দা, কর্মত্যাগ, সর্বশাস্ত্রে কহে ।
কর্ম হৈতে প্রেমভক্তি কৃষ্ণে কভু নহে ॥ ২৬৩ ॥
karma-nindā, karma-tyāga, sarva-śāstre kahe
karma haite prema-bhakti kṛṣṇe kabhu nahe

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.264

আজ্ঞায়ৈবং গুণান্ দোষান্ময়াদিষ্টানপি স্বকান্ ।
ধর্মান্ সন্ত্যজ্য যঃ সর্বান্মাং ভজেৎ স চ সত্তমঃ ॥ ২৬৪ ॥
ājñāyaivaṁ guṇān doṣān
mayādiṣṭān api svakān
dharmān santyajya yaḥ sarvān
māṁ bhajet sa ca sattamaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.265

সর্বধর্মান্ পরিত্যজ্য মামেকং শরণং ব্রজ ।
অহং ত্বাং সর্বপাপেভ্যো মোক্ষয়িষ্যামি মা শুচঃ ॥ ২৬৫ ॥
sarva-dharmān parityajya
mām ekaṁ śaranaṁ vraja
ahaṁ tvāṁ sarva-pāpebhyo
mokṣayiṣyāmi mā śucaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.266

তাবৎ কর্মাণি কুর্বীত ন নির্বিদ্যেত যাবতা ।
মৎকথা-শ্রবণাদৌ বা শ্রদ্ধা যাবন্ন জায়তে ॥ ২৬৬ ॥
tāvat karmāṇi kurvīta
na nirvidyeta yāvatā
mat-kathā-śravaṇādau vā
śraddhā yāvan na jāyate

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.267

পঞ্চবিধ মুক্তি ত্যাগ করে ভক্তগণ ।
ফল্গু করি’ ‘মুক্তি’ দেখে নরকের সম ॥ ২৬৭ ॥
pañca-vidha mukti tyāga kare bhakta-gaṇa
phalgu kari’ ‘mukti’ dekhe narakera sama

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.268

সালোক্য-সার্ষ্টি-সামীপ্য-সারূপ্যৈকত্বমপ্যুত ।
দীয়মানং ন গৃহ্ণন্তি বিনা মৎসেবনং জনাঃ ॥ ২৬৮ ॥
sālokya-sārṣṭi-sāmīpya-
sārūpyaikatvam apy uta
dīyamānaṁ na gṛhnanti
vinā mat-sevanaṁ janāḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.269

যো দুস্ত্যজান্ ক্ষিতিসুতস্বজনার্থদারান্
প্রার্থ্যাং শ্রিয়ং সুরবরৈঃ সদয়াবলোকাম্ ।
নৈচ্ছন্‌নৃপস্তদুচিতং মহতাং মধুদ্বিট্-
সেবানুরক্তমনসামভবোঽপি ফল্গুঃ ॥ ২৬৯ ॥
yo dustyajān kṣiti-suta-svajanārtha-dārān
prārthyāṁ śriyaṁ sura-varaiḥ sadayāvalokām
naicchan nṛpas tad ucitaṁ mahatāṁ madhu-dviṭ-
sevānurakta-manasām abhavo ’pi phalguḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.270

নারায়ণপরাঃ সর্বে ন কুতশ্চন বিভ্যতি ।
স্বর্গাপবর্গনরকেষ্বপি তুল্যার্থদর্শিনঃ ॥ ২৭০ ॥
nārāyaṇa-parāḥ sarve
na kutaścana bibhyati
svargāpavarga-narakeṣv
api tulyārtha-darśinaḥ

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.271

মুক্তি, কর্ম — দুই বস্তু ত্যজে ভক্তগণ ।
সেই দুই স্থাপ’ তুমি ‘সাধ্য’, ‘সাধন’ ॥ ২৭১ ॥
mukti, karma — dui vastu tyaje bhakta-gaṇa
sei dui sthāpa’ tumi ‘sādhya’, ‘sādhana’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.272

সন্ন্যাসী দেখিয়া মোরে করহ বঞ্চন ।
না কহিলা তেঞি সাধ্য-সাধন-লক্ষণ ॥ ২৭২ ॥
sannyāsī dekhiyā more karaha vañcana
nā kahilā teñi sādhya-sādhana-lakṣaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.273

শুনি’ তত্ত্বাচার্য হৈলা অন্তরে লজ্জিত ।
প্রভুর বৈষ্ণবতা দেখি, হইলা বিস্মিত ॥ ২৭৩ ॥
śuni’ tattvācārya hailā antare lajjita
prabhura vaiṣṇavatā dekhi, ha-ilā vismita

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.274

আচার্য কহে, — তুমি যেই কহ, সেই সত্য হয় ।
সর্বশাস্ত্রে বৈষ্ণবের এই সুনিশ্চয় ॥ ২৭৪ ॥
ācārya kahe, — tumi yei kaha, sei satya haya
sarva-śāstre vaiṣṇavera ei suniścaya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.275

তথাপি মধ্বাচার্য যে করিয়াছে নির্বন্ধ ।
সেই আচরিয়ে সবে সম্প্রদায়-সম্বন্ধ ॥ ২৭৫ ॥
tathāpi madhvācārya ye kariyāche nirbandha
sei ācariye sabe sampradāya-sambandha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.276

প্রভু কহে, — কর্মী, জ্ঞানী, — দুই ভক্তিহীন ।
তোমার সম্প্রদায়ে দেখি সেই দুই চিহ্ন ॥ ২৭৬ ॥
prabhu kahe, — karmī, jñānī, — dui bhakti-hīna
tomāra sampradāye dekhi sei dui cihna

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.277

সবে, এক গুণ দেখি তোমার সম্প্রদায়ে ।
সত্যবিগ্রহ করি’ ঈশ্বরে করহ নিশ্চয়ে ॥ ২৭৭ ॥
sabe, eka guṇa dekhi tomāra sampradāye
satya-vigraha kari’ īśvare karaha niścaye

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.278

এইমত তাঁর ঘরে গর্ব চূর্ণ করি’ ।
ফল্গুতীর্থে তবে চলি আইলা গৌরহরি ॥ ২৭৮ ॥
ei-mata tāṅra ghare garva cūrṇa kari’
phalgu-tīrthe tabe cali āilā gaurahari

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.279

ত্রিতকূপে বিশালার করি’ দরশন ।
পঞ্চাপ্সরা-তীর্থে আইলা শচীর নন্দন ॥ ২৭৯ ॥
tritakūpe viśālāra kari’ daraśana
pañcāpsarā-tīrthe āilā śacīra nandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.280

গোকর্ণে শিব দেখি’ আইলা দ্বৈপায়নি ।
সূর্পারক-তীর্থে আইলা ন্যাসিশিরোমণি ॥ ২৮০ ॥
gokarṇe śiva dekhi’ āilā dvaipāyani
sūrpāraka-tīrthe āilā nyāsi-śiromaṇi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.281

কোলাপুরে লক্ষ্মী দেখি’ দেখেন ক্ষীর-ভগবতী ।
লাঙ্গ-গণেশ দেখি’ দেখেন চোর-পার্বতী ॥ ২৮১ ॥
kolāpure lakṣmī dekhi’ dekhena kṣīra-bhagavatī
lāṅga-gaṇeśa dekhi’ dekhena cora-pārvatī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.282

তথা হৈতে পাণ্ডরপুরে আইলা গৌরচন্দ্র ।
বিঠ্ঠল-ঠাকুর দেখি’ পাইলা আনন্দ ॥ ২৮২ ॥
tathā haite pāṇḍarapure āilā gauracandra
viṭhṭhala-ṭhākura dekhi’ pāilā ānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.283

প্রেমাবেশে কৈল বহুত কীর্তন-নর্তন ।
তাহাঁ এক বিপ্র তাঁরে কৈল নিমন্ত্রণ ॥ ২৮৩ ॥
premāveśe kaila bahuta kīrtana-nartana
tāhāṅ eka vipra tāṅre kaila nimantraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.284

বহুত আদরে প্রভুকে ভিক্ষা করাইল ।
ভিক্ষা করি’ তথা এক শুভবার্তা পাইল ॥ ২৮৪ ॥
bahuta ādare prabhuke bhikṣā karāila
bhikṣā kari’ tathā eka śubha-vārtā pāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.285

মাধব-পুরীর শিষ্য ‘শ্রীরঙ্গ-পুরী’ নাম ।
সেই গ্রামে বিপ্রগৃহে করেন বিশ্রাম ॥ ২৮৫ ॥
mādhava-purīra śiṣya ‘śrī-raṅga-purī’ nāma
sei grāme vipra-gṛhe karena viśrāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.286

শুনিয়া চলিলা প্রভু তাঁরে দেখিবারে ।
বিপ্রগৃহে বসি’ আছেন, দেখিলা তাঁহারে ॥ ২৮৬ ॥
śuniyā calilā prabhu tāṅre dekhibāre
vipra-gṛhe vasi’ āchena, dekhilā tāṅhāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.287

প্রেমাবেশে করে তাঁরে দণ্ড-পরণাম ।
অশ্রু, পুলক, কম্প, সর্বাঙ্গে পড়ে ঘাম ॥ ২৮৭ ॥
premāveśe kare tāṅre daṇḍa-paraṇāma
aśru, pulaka, kampa, sarvāṅge paḍe ghāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.288

দেখিয়া বিস্মিত হৈল শ্রীরঙ্গ-পুরীর মন ।
‘উঠহ শ্রীপাদ’ বলি’ বলিলা বচন ॥ ২৮৮ ॥
dekhiyā vismita haila śrī-raṅga-purīra mana
‘uṭhaha śrīpāda’ bali’ balilā vacana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.289

শ্রীপাদ, ধর মোর গোসাঞির সম্বন্ধ ।
তাহা বিনা অন্যত্র নাহি এই প্রেমার গন্ধ ॥ ২৮৯ ॥
śrīpāda, dhara mora gosāñira sambandha
tāhā vinā anyatra nāhi ei premāra gandha

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.290

এত বলি’ প্রভুকে উঠাঞা কৈল আলিঙ্গন ।
গলাগলি করি’ দুঁহে করেন ক্রন্দন ॥ ২৯০ ॥
eta bali’ prabhuke uthāñā kaila āliṅgana
galāgali kari’ duṅhe karena krandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.291

ক্ষণেকে আবেশ ছাড়ি’ দুঁহার ধৈর্য হৈল ।
ঈশ্বর-পুরীর সম্বন্ধ গোসাঞি জানাইল ॥ ২৯১ ॥
kṣaṇeke āveśa chāḍi’ duṅhāra dhairya haila
īśvara-purīra sambandha gosāñi jānāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.292

অদ্ভুত প্রেমের বন্যা দুঁহার উথলিল ।
দুঁহে মান্য করি’ দুঁহে আনন্দে বসিল ॥ ২৯২ ॥
adbhuta premera vanyā duṅhāra uthalila
duṅhe mānya kari’ duṅhe ānande vasila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.293

দুই জনে কৃষ্ণকথা কহে রাত্রি-দিনে ।
এইমতে গোঙাইল পাঁচ-সাত দিনে ॥ ২৯৩ ॥
dui jane kṛṣṇa-kathā kahe rātri-dine
ei-mate goṅāila pāṅca-sāta dine

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.294

কৌতুকে পুরী তাঁরে পুছিল জন্মস্থান
গোসাঞি কৌতুকে কহেন ‘নবদ্বীপ’ নাম ॥ ২৯৪ ॥
kautuke purī tāṅre puchila janma-sthāna
gosāñi kautuke kahena ‘navadvīpa’ nāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.295

শ্রীমাধব-পুরীর সঙ্গে শ্রীরঙ্গ-পুরী ।
পূর্বে আসিয়াছিলা তেঁহো নদীয়া-নগরী ॥ ২৯৫ ॥
śrī-mādhava-purīra saṅge śrī-raṅga-purī
pūrve āsiyāchilā teṅho nadīyā-nagarī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.296

জগন্নাথমিশ্র-ঘরে ভিক্ষা যে করিল ।
অপূর্ব মোচার ঘণ্ট তাহাঁ যে খাইল ॥ ২৯৬ ॥
jagannātha-miśra-ghare bhikṣā ye karila
apūrva mocāra ghaṇṭa tāhāṅ ye khāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.297

জগন্নাথের ব্রাহ্মণী, তেঁহ — মহা-পতিব্রতা ।
বাৎসল্যে হয়েন তেঁহ যেন জগন্মাতা ॥ ২৯৭ ॥
jagannāthera brāhmaṇī, teṅha — mahā-pativratā
vātsalye hayena teṅha yena jagan-mātā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.298

রন্ধনে নিপুণা তাঁ-সম নাহি ত্রিভুবনে ।
পুত্রসম স্নেহ করেন সন্ন্যাসি-ভোজনে ॥ ২৯৮ ॥
randhane nipuṇā tāṅ-sama nāhi tribhuvane
putra-sama sneha karena sannyāsi-bhojane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.299

তাঁর এক যোগ্য পুত্র করিয়াছে সন্ন্যাস ।
‘শঙ্করারণ্য’ নাম তাঁর অল্প বয়স ॥ ২৯৯ ॥
tāṅra eka yogya putra kariyāche sannyāsa
‘śaṅkarāraṇya’ nāma tāṅra alpa vayasa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.300

এই তীর্থে শঙ্করারণ্যের সিদ্ধিপ্রাপ্তি হৈল ।
প্রস্তাবে শ্রীরঙ্গ-পুরী এতেক কহিল ॥ ৩০০ ॥
ei tīrthe śaṅkarāraṇyera siddhi-prāpti haila
prastāve śrī-raṅga-purī eteka kahila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.301

প্রভু কহে, — পূর্বাশ্রমে তেঁহ মোর ভ্রাতা ।
জগন্নাথ মিশ্র — পূর্বাশ্রমে মোর পিতা ॥ ৩০১ ॥
prabhu kahe, — pūrvāśrame teṅha mora bhrātā
jagannātha miśra — pūrvāśrame mora pitā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.302

এইমত দুইজনে ইষ্টগোষ্ঠী করি’ ।
দ্বারকা দেখিতে চলিলা শ্রীরঙ্গপুরী ॥ ৩০২ ॥
ei-mata dui-jane iṣṭa-goṣṭhī kari’
dvārakā dekhite calilā śrī-raṅga-purī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.303

দিন চারি তথা প্রভুকে রাখিল ব্রাহ্মণ ।
ভীমানদী স্নান করি’ করেন বিঠ্ঠল দর্শন ॥ ৩০৩ ॥
dina cāri tathā prabhuke rākhila brāhmaṇa
bhīmā-nadī snāna kari’ karena viṭhṭhala darśana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.304

তবে মহাপ্রভু আইলা কৃষ্ণবেণ্বা-তীরে ।
নানা তীর্থ দেখি’ তাহাঁ দেবতা-মন্দিরে ॥ ৩০৪ ॥
tabe mahāprabhu āilā kṛṣṇa-veṇvā-tīre
nānā tīrtha dekhi’ tāhāṅ devatā-mandire

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.305

ব্রাহ্মণ-সমাজ সব — বৈষ্ণব-চরিত ।
বৈষ্ণব সকল পড়ে ‘কৃষ্ণকর্ণামৃত’ ॥ ৩০৫ ॥
brāhmaṇa-samāja saba — vaiṣṇava-carita
vaiṣṇava sakala paḍe ‘kṛṣṇa-karṇāmṛta’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.306

কৃষ্ণকর্ণামৃত শুনি’ প্রভুর আনন্দ হৈল ।
আগ্রহ করিয়া পুঁথি লেখাঞা লৈল ॥ ৩০৬ ॥
kṛṣṇa-karṇāmṛta śuni’ prabhura ānanda haila
āgraha kariyā puṅthi lekhāñā laila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.307

‘কর্ণামৃত’-সম বস্তু নাহি ত্রিভুবনে ।
যাহা হৈতে হয় কৃষ্ণে শুদ্ধপ্রেমজ্ঞানে ॥ ৩০৭ ॥
‘karṇāmṛta’-sama vastu nāhi tribhuvane
yāhā haite haya kṛṣṇe śuddha-prema-jñāne

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.308

সৌন্দর্য-মাধুর্য-কৃষ্ণলীলার অবধি ।
সেই জানে, যে ‘কর্ণামৃত’ পড়ে নিরবধি ॥ ৩০৮ ॥
saundarya-mādhurya-kṛṣṇa-līlāra avadhi
sei jāne, ye ‘karṇāmṛta’ paḍe niravadhi

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.309

‘ব্রহ্মসংহিতা’, ‘কর্ণামৃত’ দুই পুঁথি পাঞা ।
মহারত্নপ্রায় পাই আইলা সঙ্গে লঞা ॥ ৩০৯ ॥
‘brahma-saṁhitā’, ‘karṇāmṛta’ dui puṅthi pāñā
mahā-ratna-prāya pāi āilā saṅge lañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.310

তাপী স্নান করি’ আইলা মাহিষ্মতীপুরে ।
নানা তীর্থ দেখি তাহাঁ নর্মদার তীরে ॥ ৩১০ ॥
tāpī snāna kari’ āilā māhiṣmatī-pure
nānā tīrtha dekhi tāhāṅ narmadāra tīre

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.311

ধনুস্তীর্থ দেখি’ করিলা নির্বিন্ধ্যাতে স্নানে ।
ঋষ্যমূক-গিরি আইলা দণ্ডকারণ্যে ॥ ৩১১ ॥
dhanus-tīrtha dekhi’ karilā nirvindhyāte snāne
ṛṣyamūka-giri āilā daṇḍakāraṇye

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.312

‘সপ্ততাল-বৃক্ষ’দেখে কানন-ভিতর ।
অতি বৃদ্ধ, অতি স্থূল, অতি উচ্চতর ॥ ৩১২ ॥
‘saptatāla-vṛkṣa’ dekhe kānana-bhitara
ati vṛddha, ati sthūla, ati uccatara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.313

সপ্ততাল দেখি’ প্রভু আলিঙ্গন কৈল ।
সশরীরে সপ্ততাল বৈকুণ্ঠে চলিল ॥ ৩১৩ ॥
saptatāla dekhi’ prabhu āliṅgana kaila
saśarīre saptatāla vaikuṇṭhe calila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.314

শূন্যস্থল দেখি’ লোকের হৈল চমৎকার ।
লোকে কহে, এ সন্ন্যাসী — রাম-অবতার ॥ ৩১৪ ॥
śūnya-sthala dekhi’ lokera haila camatkāra
loke kahe, e sannyāsī — rāma-avatāra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.315

সশরীরে তাল গেল শ্রীবৈকুণ্ঠ-ধাম ।
ঐছে শক্তি কার হয়, বিনা এক রাম ॥ ৩১৫ ॥
saśarīre tāla gela śrī-vaikuṇṭha-dhāma
aiche śakti kāra haya, vinā eka rāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.316

প্রভু আসি’ কৈল পম্পা-সরোবরে স্নান ।
পঞ্চবটী আসি, তাহাঁ করিল বিশ্রাম ॥ ৩১৬ ॥
prabhu āsi’ kaila pampā-sarovare snāna
pañcavaṭī āsi, tāhāṅ karila viśrāma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.317

নাসিকে ত্র্যম্বক দেখি’ গেলা ব্রহ্মগিরি ।
কুশাবর্তে আইলা যাহাঁ জন্মিলা গোদাবরী ॥ ৩১৭ ॥
nāsike tryambaka dekhi’ gelā brahmagiri
kuśāvarte āilā yāhāṅ janmilā godāvarī

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.318

সপ্ত গোদাবরী আইলা করি’ তীর্থ বহুতর ।
পুনরপি আইলা প্রভু বিদ্যানগর ॥ ৩১৮ ॥
sapta godāvarī āilā kari’ tīrtha bahutara
punarapi āilā prabhu vidyānagara

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.319

রামানন্দ রায় শুনি প্রভুর আগমন ।
আনন্দে আসিয়া কৈল প্রভুসহ মিলন ॥ ৩১৯ ॥
rāmānanda rāya śuni’ prabhura āgamana
ānande āsiyā kaila prabhu-saha milana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.320

দণ্ডবৎ হঞা পড়ে চরণে ধরিয়া ।
আলিঙ্গন কৈল প্রভু তাঁরে উঠাঞা ॥ ৩২০ ॥
daṇḍavat hañā paḍe caraṇe dhariyā
āliṅgana kaila prabhu tāṅre uṭhāñā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.321

দুই জনে প্রেমাবেশে করেন ক্রন্দন ।
প্রেমানন্দে শিথিল হৈল দুঁহাকার মন ॥ ৩২১ ॥
dui jane premāveśe karena krandana
premānande śithila haila duṅhākāra mana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.322

কতক্ষণে দুই জনা সুস্থির হঞা ।
নানা ইষ্টগোষ্ঠী করে একত্র বসিয়া ॥ ৩২২ ॥
kata-kṣaṇe dui janā susthira hañā
nānā iṣṭa-goṣṭhī kare ekatra vasiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.323

তীর্থ-যাত্রা-কথা প্রভু সকল কহিলা ।
কর্ণামৃত, ব্রহ্মসংহিতা, — দুই পুঁথি দিলা ॥ ৩২৩ ॥
tīrtha-yātrā-kathā prabhu sakala kahilā
karnāmṛta, brahma-saṁhitā, — dui puṅthi dilā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.324

প্রভু কহে, — তুমি যেই সিদ্ধান্ত কহিলে ।
এই দুই পুঁথি সেই সব সাক্ষী দিলে ॥ ৩২৪ ॥
prabhu kahe, — tumi yei siddhānta kahile
ei dui puṅthi sei saba sākṣī dile

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.325

রায়ের আনন্দ হৈল পুস্তক পাইয়া ।
প্রভু-সহ আস্বাদিল, রাখিল লিখিয়া ॥ ৩২৫ ॥
rāyera ānanda haila pustaka pāiyā
prabhu-saha āsvādila, rākhila likhiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.326

‘গোসাঞি আইলা’ গ্রামে হইল কোলাহল ।
প্রভুকে দেখিতে লোক আইল সকল ॥ ৩২৬ ॥
‘gosāñi āilā’ grāme haila kolāhala
prabhuke dekhite loka āila sakala

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.327

লোক দেখি’ রামানন্দ গেলা নিজ-ঘরে ।
মধ্যাহ্নে উঠিলা প্রভু ভিক্ষা করিবারে ॥ ৩২৭ ॥
loka dehki’ rāmānanda gelā nija-ghare
madhyāhne uṭhilā prabhu bhikṣā karibāre

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.328

রাত্রিকালে রায় পুনঃ কৈল আগমন ।
দুই জনে কৃষ্ণকথায় কৈল জাগরণ ॥ ৩২৮ ॥
rātri-kāle rāya punaḥ kaila āgamana
dui jane kṛṣṇa-kathāya kaila jāgaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.329

দুই জনে কৃষ্ণকথা কহে রাত্রি-দিনে ।
পরম-আনন্দে গেল পাঁচ-সাত দিনে ॥ ৩২৯ ॥
dui jane kṛṣṇa-kathā kahe rātri-dine
parama-ānande gela pāṅca-sāta dine

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.330

রামানন্দ কহে, — প্রভু, তোমার আজ্ঞা পাঞা ।
রাজাকে লিখিলুঁ আমি বিনয় করিয়া ॥ ৩৩০ ॥
rāmānanda kahe, — prabhu, tomāra ājñā pāñā
rājāke likhiluṅ āmi vinaya kariyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.331

রাজা মোরে আজ্ঞা দিল নীলাচলে যাইতে ।
চলিবার উদ্‌যোগ আমি লাগিয়াছি করিতে ॥ ৩৩১ ॥
rājā more ājñā dila nīlācale yāite
calibāra udyoga āmi lāgiyāchi karite

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.332

প্রভু কহে, — এথা মোর এ-নিমিত্তে আগমন ।
তোমা লঞা নীলাচলে করিব গমন ॥ ৩৩২ ॥
prabhu kahe, — ethā mora e-nimitte āgamana
tomā lañā nīlācale kariba gamana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.333

রায় কহে, — প্রভু, আগে চল নীলাচলে ।
মোর সঙ্গে হাতী-ঘোড়া, সৈন্য-কোলাহলে ॥ ৩৩৩ ॥
rāya kahe, — prabhu, āge cala nīlācale
mora saṅge hātī-ghoḍā, sainya-kolāhale

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.334

দিন-দশে ইহা-সবার করি’ সমাধান ।
তোমার পাছে পাছে আমি করিব প্রয়াণ ॥ ৩৩৪ ॥
dina-daśe ihā-sabāra kari’ samādhāna
tomāra pāche pāche āmi kariba prayāṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.335

তবে মহাপ্রভু তাঁরে আসিতে আজ্ঞা দিয়া ।
নীলাচলে চলিলা প্রভু আনন্দিত হঞা ॥ ৩৩৫ ॥
tabe mahāprabhu tāṅre āsite ājñā diyā
nīlācale calilā prabhu ānandita hañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.336

যেই পথে পূর্বে প্রভু কৈলা আগমন ।
সেই পথে চলিলা দেখি, সর্ব বৈষ্ণবগণ ॥ ৩৩৬ ॥
yei pathe pūrve prabhu kailā āgamana
sei pathe calilā dekhi, sarva vaiṣṇava-gaṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.337

যাহাঁ যায়, লোক উঠে হরিধ্বনি করি’ ।
দেখি’ আনন্দিত-মন হৈলা গৌরহরি ॥ ৩৩৭ ॥
yāhāṅ yāya, loka uṭhe hari-dhvani kari’
dekhi’ ānandita-mana hailā gaurahari

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.338

আলালনাথে আসি’ কৃষ্ণদাসে পাঠাইল ।
নিত্যানন্দ-আদি নিজগণে বোলাইল ॥ ৩৩৮ ॥
ālālanāthe āsi’ kṛṣṇadāse pāṭhāila
nityānanda-ādi nija-gaṇe bolāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.339

প্রভুর আগমন শুনি’ নিত্যানন্দ রায় ।
উঠিয়া চলিলা, প্রেমে থেহ নাহি পায় ॥ ৩৩৯ ॥
prabhura āgamana śuni’ nityānanda rāya
uṭhiyā calilā, preme theha nāhi pāya

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.340

জগদানন্দ, দামোদর-পণ্ডিত, মুকুন্দ ।
নাচিয়া চলিলা, দেহে না ধরে আনন্দ ॥ ৩৪০ ॥
jagadānanda, dāmodara-paṇḍita, mukunda
nāciyā calilā, dehe nā dhare ānanda

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.341

গোপীনাথাচার্য চলিলা আনন্দিত হঞা ।
প্রভুরে মিলিলা সবে পথে লাগ্ পাঞা ॥ ৩৪১ ॥
gopīnāthācārya calilā ānandita hañā
prabhure mililā sabe pathe lāg pāñā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.342

প্রভু প্রেমাবেশে সবায় কৈল আলিঙ্গন ।
প্রেমাবেশে সবে করে আনন্দ-ক্রন্দন ॥ ৩৪২ ॥
prabhu premāveśe sabāya kaila āliṅgana
premāveśe sabe kare ānanda-krandana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.343

সার্বভৌম ভট্টাচার্য আনন্দে চলিলা ।
সমুদ্রের তীরে আসি’ প্রভুরে মিলিলা ॥ ৩৪৩ ॥
sārvabhauma bhaṭṭācārya ānande calilā
samudrera tīre āsi’ prabhure mililā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.344

সার্বভৌম মহাপ্রভুর পড়িলা চরণে ।
প্রভু তাঁরে উঠাঞা কৈল আলিঙ্গনে ॥ ৩৪৪ ॥
sārvabhauma mahāprabhura paḍilā caraṇe
prabhu tāṅre uṭhāñā kaila āliṅgane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.345

প্রেমাবেশে সার্বভৌম করিলা রোদনে ।
সবা-সঙ্গে আইলা প্রভু ঈশ্বর-দরশনে ॥ ৩৪৫ ॥
premāveśe sārvabhauma karilā rodane
sabā-saṅge āilā prabhu īśvara-daraśane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.346

জগন্নাথ-দরশন প্রেমাবেশে কৈল ।
কম্প-স্বেদ-পুলকাশ্রুতে শরীর ভাসিল ॥ ৩৪৬ ॥
jagannātha-daraśana premāveśe kaila
kampa-sveda-pulakāśrute śarīra bhāsila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.347

বহু নৃত্যগীত কৈল প্রেমাবিষ্ট হঞা ।
পাণ্ডাপাল আইল সবে মালা-প্রসাদ লঞা ॥ ৩৪৭ ॥
bahu nṛtya-gīta kaila premāviṣṭa hañā
pāṇḍā-pāla āila sabe mālā-prasāda lañā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.348

মালা-প্রসাদ পাঞা প্রভু সুস্থির হইলা ।
জগন্নাথের সেবক সব আনন্দে মিলিলা ॥ ৩৪৮ ॥
mālā-prasāda pāñā prabhu susthira ha-ilā
jagannāthera sevaka saba ānande mililā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.349

কাশীমিশ্র আসি’ প্রভুর পড়িলা চরণে ।
মান্য করি’ প্রভু তাঁরে কৈল আলিঙ্গনে ॥ ৩৪৯ ॥
kāśī-miśra āsi’ prabhura paḍilā caraṇe
mānya kari’ prabhu tāṅre kaila āliṅgane

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.350

প্রভু লঞা সার্বভৌম নিজ-ঘরে গেলা ।
মোর ঘরে ভিক্ষা বলি’ নিমন্ত্রণ কৈলা ॥ ৩৫০ ॥
prabhu lañā sārvabhauma nija-ghare gelā
mora ghare bhikṣā bali’ nimantraṇa kailā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.351

দিব্য মহাপ্রসাদ অনেক আনাইল ।
পীঠা-পানা আদি জগন্নাথ যে খাইল ॥ ৩৫১ ॥
divya mahā-prasāda aneka ānāila
pīṭhā-pānā ādi jagannātha ye khāila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.352

মধ্যাহ্ন করিলা প্রভু নিজগণ লঞা ।
সার্বভৌম-ঘরে ভিক্ষা করিলা আসিয়া ॥ ৩৫২ ॥
madhyāhna karilā prabhu nija-gaṇa lañā
sārvabhauma-ghare bhikṣā karilā āsiyā

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.353

ভিক্ষা করাঞা তাঁরে করাইল শয়ন ।
আপনে সার্বভৌম করে পাদসম্বাহন ॥ ৩৫৩ ॥
bhikṣā karāñā tāṅre karāila śayana
āpane sārvabhauma kare pāda-saṁvāhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.354

প্রভু তাঁরে পাঠাইল ভোজন করিতে ।
সেই রাত্রি তাঁর ঘরে রহিলা তাঁর প্রীতে ॥ ৩৫৪ ॥
prabhu tāṅre pāṭhāila bhojana karite
sei rātri tāṅra ghare rahilā tāṅra prīte

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.355

সার্বভৌম-সঙ্গে আর লঞা নিজগণ ।
তীর্থযাত্রা-কথা কহি’ কৈল জাগরণ ॥ ৩৫৫ ॥
sārvabhauma-saṅge āra lañā nija-gaṇa
tīrtha-yātrā-kathā kahi’ kaila jāgaraṇa

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.356

প্রভু কহে, — এত তীর্থ কৈলুঁ পর্যটন ।
তোমা-সম বৈষ্ণব না দেখিলুঁ একজন ॥ ৩৫৬ ॥
prabhu kahe, — eta tīrtha kailuṅ paryaṭana
tomā-sama vaiṣṇava nā dekhiluṅ eka-jana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.357

এক রামানন্দ রায় বহু সুখ দিল ।
ভট্ট কহে, — এই লাগি’ মিলিতে কহিল ॥ ৩৫৭ ॥
eka rāmānanda rāya bahu sukha dila
bhaṭṭa kahe, — ei lāgi’ milite kahila

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.358

তীর্থযাত্রা-কথা এই কৈলুঁ সমাপন ।
সংক্ষেপে কহিলুঁ, বিস্তার না যায় বর্ণন ॥ ৩৫৮ ॥
tīrtha-yātrā-kathā ei kailuṅ samāpana
saṅkṣepe kahiluṅ, vistāra nā yāya varṇana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.359

অনন্ত চৈতন্যলীলা কহিতে না জানি ।
লোভে লজ্জা খাঞা তার করি টানাটানি ॥ ৩৫৯ ॥
ananta caitanya-līlā kahite nā jāni
lobhe lajjā khāñā tāra kari ṭānāṭāni

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.360

প্রভুর তীর্থযাত্রা-কথা শুনে যেই জন ।
চৈতন্যচরণে পায় গাঢ় প্রেমধন ॥ ৩৬০ ॥
prabhura tīrtha-yātrā-kathā śune yei jana
caitanya-caraṇe pāya gāḍha prema-dhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.361

চৈতন্যচরিত শুন শ্রদ্ধা-ভক্তি করি’ ।
মাৎসর্য ছাড়িয়া মুখে বল ‘হরি’ ‘হরি’ ॥ ৩৬১ ॥
caitanya-carita śuna śraddhā-bhakti kari’
mātsarya chāḍiyā mukhe bala ‘hari’ ‘hari’

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.362

এই কলিকালে আর নাহি কোন ধর্ম ।
বৈষ্ণব, বৈষ্ণবশাস্ত্র, এই কহে মর্ম ॥ ৩৬২ ॥
ei kali-kāle āra nāhi kona dharma
vaiṣṇava, vaiṣṇava-śāstra, ei kahe marma

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.363

চৈতন্যচন্দ্রের লীলা — অগাধ, গম্ভীর ।
প্রবেশ করিতে নারি, — স্পর্শি রহি’ তীর ॥ ৩৬৩ ॥
caitanya-candrera līlā — agādha, gambhīra
praveśa karite nāri, — sparśi rahi’ tīra

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.364

চৈতন্যচরিত শ্রদ্ধায় শুনে যেই জন ।
যতেক বিচারে, তত পায় প্রেমধন ॥ ৩৬৪ ॥
caitanya-carita śraddhāya śune yei jana
yateka vicāre, tata pāya prema-dhana

Official translation and purport on Vedabase

CC Madhya 9.365

শ্রীরূপ-রঘুনাথ-পদে যার আশ ।
চৈতন্যচরিতামৃত কহে কৃষ্ণদাস ॥ ৩৬৫ ॥
śrī-rūpa-raghunātha-pade yāra āśa
caitanya-caritāmṛta kahe kṛṣṇadāsa

Official translation and purport on Vedabase